Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για έναν Αμαζόνιο και έναν Βόλγα
«Στον ποταμό Βόλγα, το απόγευμα», Ισαάκ Λεβιτάν

Για έναν Αμαζόνιο και έναν Βόλγα

  • A-
  • A+

«Η καρδιά του είναι στεγνή όπως ένας χείμαρρος το κατακαλόκαιρο». Τη θυμόταν αυτή τη φράση, την είχε διαβάσει σε μία από τις πολλές εκδοχές του μύθου του Ρομπέν των Δασών, κάποτε. Περιέγραφε έναν από τους κακούς της ιστορίας, έναν σερίφη ή έναν φιλάργυρο επίσκοπο. Αυτό δεν το θυμόταν…

Η παρομοίωση αυτή την κυνηγούσε πάντα. Αναρωτιόταν πώς είναι να έχεις μια καρδιά στεγνή από συναισθήματα, να μη σε αγγίζει τίποτα, να μη σε συγκινεί τίποτα. Κανένα ίχνος υδροφόρου συναισθήματος να μην μπορεί να σε αγγίξει, να μην μπορεί να σε δροσίσει, ή να μην του επιτρέπεις να το κάνει. Ακόμη και οι πιο σκληροί άνθρωποι, δεν μπορεί, κάποτε θα αισθάνθηκαν κάτι. Εστω οργή ή μίσος. Αρνητικό συναίσθημα, αλλά συναίσθημα. Και δεν μπορεί, σε κάποια γωνιά θα έκρυβαν κάτι θετικό, κάτι ζωογόνο, για έναν άνθρωπο, για ένα ζώο, για κάποιον ή κάτι τέλος πάντων.

Εκτοτε, όταν περνούσε από ποτάμια και χειμάρρους, τα παρατηρούσε προσεκτικά. Εικονοποιούσε τις καρδιές των ανθρώπων, έβλεπε τις κεντρικές αρτηρίες τους σαν πραγματικά μεγάλα ποτάμια, όπως ο Νείλος ή ο Ρήνος ή ο Αμαζόνιος ή ο Βόλγας - αυτός κυρίως γιατί της άρεσε το όνομά του. Τις μικρότερες, σαν ποταμούς όπως ο Βοϊδομάτης ή η Νέδα ή ο Αώος. Και τις φλέβες γύρω από αυτές σαν ρυάκια και πηγές.

Αλλά κατάξερο χείμαρρο δεν θυμόταν να είδε ποτέ. Ισως και να μην έτυχε. Ακόμη και στην καρδιά του καλοκαιριού. Πάντα, λίγο νερό έρρεε και πήγαινε κάπου, σε μια λίμνη, σε μια ρεματιά, σε μιαν ακτή. Ισως και να εξατμιζόταν στο τέλος. Υπερβολικός ο συγγραφέας, σκεφτόταν τότε.

Μπορεί βέβαια η ίδια να είχε σταθεί σχετικά τυχερή. Είχε γνωρίσει ανθρώπους που στην πιο δύσκολη στιγμή τής χάρισαν έναν λόγο καλό, λόγο παρηγορητικό. Ενα μπράβο την ώρα που δεν το περίμενε και ένα «ευχαριστώ», ακόμη και αν δεν ήταν απαραίτητο. Κάποιους που της είπαν ότι είναι όμορφη ενώ ήταν άυπνη και κουρασμένη γιατί έκλαιγε δύο ολόκληρες μέρες. Και κάποιους άλλους, που ήξερε ότι αν σηκώσει το ακουστικό θα τους βρει στην άλλη άκρη της γραμμής.

Υπήρχαν και κάποιοι που τους είδε μόνο μια φορά, αλλά θα τους θυμάται πάντα, για ένα χαμόγελο στις κυλιόμενες σκάλες του μετρό, για το χέρι που πρόσφεραν όταν πήγε να πέσει στον δρόμο.

Ενιωθε ευγνωμοσύνη για όλους αυτούς, γιατί είχαν κάνει τον δικό της Βόλγα, τον δικό της Αώο και Βοϊδομάτη να τρέξουν πιο γρήγορα, πιο ρυθμικά.

Ηξερε και άλλους βέβαια, που αποδείχθηκαν λίγοι ή ασυνεπείς, δειλοί ή άβουλοι, μικροί ή επιπόλαιοι, κάποιοι που έφυγαν με λόγια σκληρά, άλλοι που δεν τόλμησαν ένα σωστό, ολόκληρο, κανονικό αντίο. Αυτούς τους τελευταίους ειδικά τους λυπόταν λίγο - κι ας μην μπορούσε πλήρως να τους καταλάβει.

Τελικά, αυτό την πείραζε πιο πολύ απ’ όλα. Να μην μπορεί να καταλάβει. Κι ας ήταν πάντα «περίεργη και μελετηρή»*, κι ας ήξερε «απ’ όλα, λίγο από όλα»* όπως λέει η Κική Δημουλά, κι ας έχασε κι από την προσοχή* της και από την απροσεξία* της. Κι ας μίλησε πολύ «στους ανθρώπους, στους φανοστάτες, στις φωτογραφίες. Και πολύ στις αλυσίδες».

Τελικά, με τον καιρό κατάλαβε γιατί την ενδιέφεραν -μπορεί και να τη γοήτευαν- οι ξεραμένοι χείμαρροι· γιατί ήταν μισά ποτάμια, τον χειμώνα ορμητικά, γεμάτα νερό και το καλοκαίρι στεγνά - μια συνθήκη δύσκολης ισορροπίας.

Κι ίσως γιατί κι η ίδια ήταν γεμάτη αντιθέσεις. Σαν την ηρωίδα του ποιήματος που λέει ότι «όσο μπορούσα έφερ’ αντίσταση σ’ αυτό το ποτάμι/ όταν είχε νερό πολύ, να μη με πάρει,/ κι όσο ήταν δυνατόν φαντάστηκα νερό/ στα ξεροπόταμα / και παρασύρθηκα»*.

*Λέξεις και αποσπάσματα από το ποίημα της Κικής Δημουλά, «Πέρασα», από τη συλλογή «Το Λίγο του Κόσμου», 1971.

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Καινούργιο φεγγάρι
Πρώτο καλοκαιρινό βράδυ στη βεράντα. Ιούνιος, στην αρχή του. Λίγοι άνθρωποι στον δρόμο, λίγοι άνθρωποι στα μπαλκόνια, ελάχιστοι ήχοι σπάνε τη σιωπή. Ο ουρανός είναι σκούρος, ξάστερος. Η ατμόσφαιρα, έπειτα από...
Καινούργιο φεγγάρι
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μπλε στιλό, κόκκινο μελάνι
Επρεπε κάτι να γράψει, να βρει μια διέξοδο. Και άρχισε να κάνει γραμμές στο λευκό χαρτί. Κόκκινες, από ένα μπλε στιλό. Δεν σχημάτιζαν λέξεις, δεν έφτιαχναν γράμματα. Ηταν γραμμές. Ευθείες, καμπύλες, γωνίες....
Μπλε στιλό, κόκκινο μελάνι
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μια ματιά στην άλλη πλευρά
Μερικά πρωινά προορίζονται να είναι σημαντικά. Οχι γιατί η μέρα που γεννιέται επιφυλάσσει κάτι μεγάλο: μια θετική αλλαγή στη δουλειά, στον τραπεζικό σου λογαριασμό, μια νέα φιλία που θα σε γεμίσει χαρά ή...
Μια ματιά στην άλλη πλευρά
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ουρανός σαν το μπλε της ξυλογραφίας
Το χρώμα αυτό το είχε δει σε ένα από τα ωραιότερα έργα της ιαπωνικής τέχνης, της ουκίγιο-ε, ξυλογραφίας με χρώμα. «Εφιππος άνδρας διασχίζει μια γέφυρα» λεγόταν, του Ουταγκάουα Χιροσίγκε, που έζησε στις αρχές...
Ουρανός σαν το μπλε της ξυλογραφίας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Και η ζωή ποδήλατο
Στα 12 χρόνια μου, μια άνοιξη λίγο πιο ζεστή και πιο φωτεινή από αυτή, μου χάρισαν ένα ποδήλατο: σκούρο ροζ με γυαλιστερές ακτίνες και καφετιά σέλα από δέρμα, καλαθάκι πάνω από την πίσω ρόδα, κουδουνάκι για...
Και η ζωή ποδήλατο
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το ποτάμι του Στρασβούργου
Περπατάς σε ένα τοπίο που μοιάζει με παραμύθι και χαμογελάς όπως μόνο η θέα της ομορφιάς σε κάνει να χαμογελάς, χωρίς συγκεκριμένο λόγο. Περπατάς και ας πονούν τα πόδια σου και ας είσαι άυπνη και κουρασμένη:...
Το ποτάμι του Στρασβούργου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας