Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Και… πώς τελειώνει;

«In a Lonely Place» του Νίκολας Ρέι

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Και… πώς τελειώνει;

  • A-
  • A+

Δεν ανήκα ποτέ στους «τελειομανείς» της τέχνης. Σ’ αυτούς που ψάχνουν απεγνωσμένα να ανακαλύψουν την τέλεια ταινία ή το τέλειο μυθιστόρημα. Συνήθως, η στερεότυπη φράση τους είναι: «…ναι, αλλά δεν είναι αριστούργημα!»

Και λοιπόν; Πόσες φορές έχω χαρεί, συγκινηθεί, διδαχθεί από ταινίες που δεν χαρακτηρίστηκαν ποτέ αριστουργήματα. Ταινίες που αγάπησα για κάποιες σκηνές τους, για κάποιο χαρακτήρα τους, για το «μήνυμά» τους, ακόμα και για την αισθητική ή την τεχνική τους.

Λατρεύω την «ατελή» τέχνη. Εκφράζει την ίδια τη φύση του ανθρώπου στην προσπάθειά του να υπερβεί τα όριά του, τον ίδιο του τον εαυτό... Εξάλλου, υπάρχει στ' αλήθεια «τέλειο» έργο τέχνης; Υπάρχει «τέλειος» άνθρωπος, «τέλειος» καλλιτέχνης; Γιατί, λοιπόν, να υπάρχει «τέλειο» έργο τέχνης; Κάποια ποιήματα από μια συλλογή, κάποιες σελίδες ή κεφάλαια από ένα μυθιστόρημα, είναι πολλές φορές αρκετά για να με κάνουν να νιώσω την πνοή της αληθινής τέχνης.

Ενας κλασικός Αμερικανός σκηνοθέτης είχε πει πως και για την καλύτερη ταινία αρκούν τρεις δυνατές σκηνές, τρεις λιγότερο δυνατές και οι υπόλοιπες να εξελίσσουν ικανοποιητικά τη δράση. Βρίσκω πως είχε δίκιο.

Υπάρχει μάλιστα μια ταινία που λατρεύω κυριολεκτικά… για το τέλος της. Ενα τέλος που ανατρέπει ολοκληρωτικά αυτό που γυρίστηκε αρχικά, και με συγκινεί πάντα μέχρι δακρύων! Είναι το φιλμ νουάρ «In a Lonely Place» του Νίκολας Ρέι. Μια ταινία για όλους τους μοναχικούς της ζωής και του σινεμά.

Στο αρχικό φινάλε, ο ήρωας (ο σεναριογράφος Ντιξ Στιλ), που τον υποψιάζονται για έναν φόνο που δεν έκανε, σκοτώνει σε μια έκρηξη βίας την αγαπημένη του Λορέλ επειδή έπαψε κι αυτή να πιστεύει στην αθωότητά του και αρνείται να φύγει μαζί του.

Ο Ρέι, με τη σύμφωνη γνώμη του Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ (ποτέ δεν ήταν τόσο ο εαυτός του όσο στον ρόλο τού Ντιξ), ξαναγύρισε το τέλος αυτοσχεδιάζοντας με τους ηθοποιούς του. Αυτή τη φορά, ενώ ο Ντιξ αποπειράται να σκοτώσει τη Λορέλ, το τηλέφωνο χτυπάει για να μας πληροφορήσει τη σύλληψη του ενόχου και την αθωότητα του Ντιξ. Αλλά το κακό έχει γίνει. Το ζευγάρι χωρίζει γιατί τώρα η Λορέλ καταλαβαίνει ότι ο Ντιξ θα μπορούσε να είχε σκοτώσει και η αθωότητά του δεν έχει πια σημασία.

«Γεννήθηκα όταν σε γνώρισα

Πέθανα όταν με άφησες

Εζησα τις λίγες βδομάδες που ήμασταν μαζί».

Αυτά είναι τα λόγια του αποχαιρετισμού τού Ντιξ και της Λορέλ. Ή, ίσως, να ήταν και αποχαιρετισμός του Ρέι στη γυναίκα του, την ηθοποιό Γκλόρια Γκράχαμ (υποδύεται τη Λορέλ), αφού η ταινία σημάδεψε και τον δικό τους χωρισμό.

Αλλάζοντας το τέλος, αυτός ο μοναχικός, μοναδικά ευαίσθητος σκηνοθέτης, που προσπάθησε πάντα να κάνει την υπέρβαση μέσα από τις χίλιες συμβάσεις του σινεμά, έκανε ουσιαστικά μια ΑΛΛΗ ταινία, κλείνοντας στοργικά μέσα στο σπαραχτικό φινάλε της όλους τους αυτοκαταστροφικούς άνδρες και όλες τις μοιραίες γυναίκες των φιλμ νουάρ.

* σκηνοθέτης, συγγραφέας και καθηγητής κινηματογράφου

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Δημιουργία ή θάνατος
Το συγκλονιστικό αυτό σύνθημα, κραυγή αισιοδοξίας, ακούστηκε στην αίθουσα προβολών μικρού μήκους ταινιών της ταινιοθήκης «Λαΐς» μετά το τέλος της δεκαπεντάλεπτης ταινίας «Να ντύσουμε τους νεκρούς» της...
Δημιουργία ή θάνατος
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μποντ, Τζέιμς Μποντ
Σκέφτηκα, να κάνω, ένα κείμενο για τον τελευταίο Τζέιμς Μποντ, τον 24ο, που να το τιτλοφορήσω έτσι. Γιατί η νοσταλγία είναι πάντα γοητευτική, επειδή εμείς την κάνουμε γοητευτική∙ της αφαιρούμε αιχμές και...
Μποντ, Τζέιμς Μποντ
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δύο φορές
«Ολη η λογοτεχνία» [και σίγουρα το σινεμά, προσθέτω εγώ] χωρίζεται σε μυθιστορήματα με ερωτικές ιστορίες και μυθιστορήματα με αστυνομικές ιστορίες. Σκεφτείτε όποιον τίτλο θέλετε και θα διαπιστώσετε ότι...
Ο ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δύο φορές
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Μία λέξη, χίλιες εικόνες
Καλοκαιρινό σινεμά. «Κάποτε στο Χόλιγουντ», Ταραντίνο με Ντι Κάπριο και Πιτ. Καλό. Θα μπορούσε και καλύτερο· υπερβολικά… Χόλιγουντ. Πίσω μου κάθεται ζευγάρι. Δεν βλέπω, λαθρακούω. Ηλικία γκρίνιας. Ο άντρας...
Μία λέξη, χίλιες εικόνες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Η γυναίκα στην ακροθαλασσιά
«Η γυναίκα στην ακροθαλασσιά» (1947). Πετάξτε τις κριτικές και δείτε αυτή την υπέροχη, αταξινόμητη ταινία, που διαπερνά το ερωτικό μελόδραμα, το ψυχολογικό δράμα και το φιλμ νουάρ, χωρίς να ανήκει σε κανένα....
Η γυναίκα στην ακροθαλασσιά
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
«Κλασσικά» αγαπημένα
Απ’ όλα τα νεανικά μου αναγνώσματα, τα «Κλασσικά εικονογραφημένα» είναι εκείνα που αναπολώ πιο συχνά. Ισως γιατί τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια που πέρασαν, μπορώ και συνειδητοποιώ την πραγματική τους αξία.
«Κλασσικά» αγαπημένα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας