Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
…και 1, και 2, και 3, και 4, και 5 αστεράκια!
© Pavel Losevsky | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

…και 1, και 2, και 3, και 4, και 5 αστεράκια!

  • A-
  • A+

Βρέθηκα έξω από ένα multiplex σινεμά, τη στιγμή που ένα ζευγάρι αναρωτιόταν ποια ταινία να διαλέξει. «Πάμε σ’ εκείνη που έχει τα περισσότερα αστεράκια!», πρότεινε ο άντρας.

Πιστεύω στην κριτική, αλλά χωρίς τα αστεράκια της. Ακόμα και η καλύτερη κριτική αδικεί τον εαυτό της όταν συνοδεύεται από 1, 2, 3, 4 ή 5 αστεράκια. Τόσα είναι όλα κι όλα. Μόνο πέντε! Και, δυστυχώς, το μάτι πέφτει πάνω σ’ αυτά, σε βάρος πολλές φορές της ίδιας της κριτικής.

Αναρωτιέμαι, αλήθεια, πώς είναι δυνατόν να τσουβαλιάζονται, κυριολεκτικά, σ’ αυτό το προκρούστειο κρεβάτι της προκάτ βαθμολογίας όλες ανεξαιρέτως οι ταινίες που πρόκειται να προβληθούν στις αίθουσες. Είναι λογικό μια τόσο περιοριστική και προκλητικά αυθαίρετη διαβάθμιση να μπορεί να αξιολογήσει στοιχειωδώς και σε βάθος χρόνου τον κινηματογράφο;

Φυσικά και δεν μπορεί.

Αν τα κλασικά αριστουργήματα μονοπωλούν 4 και 5 αστεράκια και οι πολύ καλές ταινίες 3, τι μένει για τις υπόλοιπες; Και ωστόσο, κάθε βδομάδα βλέπουμε να αραδιάζονται με τη μεγαλύτερη ευκολία 3, 4 (ακόμα και 5) αστεράκια σε ταινίες που δεν ξέρουμε αν θα θυμόμαστε… του χρόνου! Ετσι, όμως, τα κλασικά αριστουργήματα εξισώνονται με εντελώς αμφίβολες επιλογές. Στην περίπτωση μάλιστα που συγκρίνει κανείς μεταξύ τους βαθμολογίες παλαιότερων χρόνων, θα μείνει κατάπληκτος από το πρωτοφανές βαθμολογικό αλαλούμ που προκύπτει συμπερασματικά.

Τι εξυπηρετούν άραγε τα αστεράκια; Ισως απλώς την ανάγκη της αγοράς να χρησιμοποιεί τις ταινίες σαν άλογα κούρσας στον ιππόδρομο, μέσα από έναν συγκεντρωτικό πίνακα στιγμιαίας, ευκαιριακής αξιολόγησης.

Είναι, στ' αλήθεια, αναγκαίο αυτό; Αν στο τέλος κάθε κριτικής, αντί για αστεράκια, υπήρχε συμπυκνωμένη η γνώμη του κριτικού (το «διά ταύτα», δηλαδή) σε μια παράγραφο 20-30 λέξεων, μια τέτοια σύντομη πληροφόρηση δεν θα ήταν πολύ πιο ουσιαστική και για τον ίδιο τον κριτικό και για τον υποψήφιο θεατή (αλλά και για τον κρινόμενο);

Και κάποια ερωτήματα που αφορούν άλλες τέχνες: Διανοήθηκε ποτέ κανείς να βάλει αστεράκια… στον Ουγκό ή τον Ντοστογιέφσκι (κλασικοί, θα πείτε – το ίδιο όμως κλασικοί είναι και ο Αϊζενστάιν και ο Ντράγερ, αλλά αυτοί όταν προβάλλονται στολίζονται με αστεράκια!). Μήπως βαθμολογήθηκαν με αστεράκια ο Φόκνερ, ο Καμί, ο Φίλιπ Ροθ, έστω ο Μονταλμπάν; Μήπως, στο θέατρο, ο Πιραντέλο, ο Μπέκετ, ο Πίντερ, που τα έργα τους παίζονται και ξαναπαίζονται συνεχώς; Τότε, γιατί το σινεμά; Εκτός κι αν ο κινηματογράφος είναι κατώτερη τέχνη και δεν το έχω καταλάβει…

Αν προλάβαινα να μιλήσω στο ζευγάρι του multiplex, θα τους έλεγα: «Εμπιστευθείτε τον εαυτό σας. Συνήθως η αφίσα της ταινίας (που είναι η ψυχή της) και το τρέιλερ είναι αρκετά για να αποφασίσετε. Σε κάθε περίπτωση πάντως, για να κάνετε την επιλογή σας, σβήστε τα αστεράκια κι ανάψτε το φως του μυαλού και της καρδιάς σας».

*Σκηνοθέτης, συγγραφέας και καθηγητής κινηματογράφου

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
(Επι-)μένουμε κινηματογραφικά
Αύξηση κατά 1,6% των θεατών στους κινηματογράφους για το 2016 ανακοίνωσε το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο του Οπτικοακουστικού Τομέα στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, που διεξάγεται αυτές τις μέρες....
(Επι-)μένουμε κινηματογραφικά
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μαυρόασπρο με μαργαριταρένιο ασημί
Λένε ότι τις δύσκολες εποχές κρίσης οι άνθρωποι γίνονται ρετρό. Βουτάνε στο παρελθόν, σε αυτά που δεν έχουν ζήσει, αλλά τα έχει τυλίξει η αχλή του ρομαντισμού, της «γλυκιάς ζωής» άλλων, καλύτερων χρόνων. Κάτι...
Μαυρόασπρο με μαργαριταρένιο ασημί
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το πορτρέτο της Τζένι
Το πορτρέτο τελειώνει, αλλά η Τζένι δεν εμφανίζεται πια. Ο Εμπεν την ψάχνει απελπισμένα, για να μάθει τελικά ότι η Τζένι… έχει πεθάνει πριν από χρόνια, μια νύχτα καταιγίδας, παρασυρμένη από τα κύματα, κοντά σ’...
Το πορτρέτο της Τζένι
ΣΙΝΕΜΑ
Για τα ζώα που χάσαμε από τη ζωή μας
Το 21ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης αποφάσισε ένα από τα κεντρικά του αφιερώματα να έχει τίτλο «Γιατί να κοιτάξουμε τα ζώα;» εμπνευσμένο από το δοκίμιο του Τζον Μπέρτζερ «Why look at animals»....
Για τα ζώα που χάσαμε από τη ζωή μας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κλέφτες ταινιών
Οι ταινίες χαρίζουν ψυχαγωγία –γέλιο, φόβο, ονειροπόληση, σκέψη, συγκίνηση μέχρι δακρύων. Κι επειδή ο κόσμος περνάει καλά με αυτές, συμπεραίνει ότι και οι δημιουργοί τους πέρασαν καλά γυρίζοντάς τες! Οπότε τι...
Κλέφτες ταινιών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ρήξεις και όρια του μοντέρνου κινηματογράφου
Η ταινία του Λούμετ «Ο ενεχυροδανειστής» είναι μια σύγχρονη τραγωδία. Πρέπει να δούμε την ταινία στον τρόπο που συγκροτείται κινηματογραφικά και στον τρόπο που εντάσσεται στο κίνημα του μοντέρνου...
Ρήξεις και όρια του μοντέρνου κινηματογράφου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας