Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η μνήμη των γονιών μας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η μνήμη των γονιών μας

  • A-
  • A+

Παρακολουθώντας τηλεόραση για πολλές ώρες στα τελευταία χρόνια της, η μαμά μου θύμωνε πολύ όταν έβλεπε στις ειδήσεις σκηνές με τους αγανακτισμένους στο Σύνταγμα, στη φάση που κράδαιναν κρεμάλες και έσειαν αφίσες, τη Μέρκελ με μουστάκι χιτλερικό, και παρομοίαζαν την κρίση με την Κατοχή. Εκείνη είχε ζήσει την αληθινή Κατοχή, δεν είχε κλείσει τα δεκαπέντε της όταν κηρύχτηκε ο πόλεμος. Κι είχε δει αληθινές κρεμάλες στην πλατεία του Αγρινίου, ένα πρωί στα χρόνια της Κατοχής, με πτώματα συμπολιτών της να κρέμονται για μέρες, ώσπου να δοθεί η άδεια να τα πάρουν.

Η γενιά εκείνων των γυναικών ξεκινούσε με άλλες προδιαγραφές και στόχους τη ζωή της. Τα κορίτσια ήταν μοντέρνα κι αισιόδοξα. Διεκδικούσαν πολλά, κατακτούσαν περισσότερα. Κόνταιναν τα φορέματά τους, κατσάρωναν τα μαλλιά τους. Δεν καταλαβαίνουμε τώρα πόση σημασία είχαν αυτά, αλλά ας σκεφτούμε ότι οι μανάδες τους ήταν υποχρεωμένες να καλύπτουν πόδια, χέρια και λαιμό, να κρατούν τα μαλλιά δεμένα σε κοτσίδες μέχρι να παντρευτούν κι ύστερα μαζεμένα σε κότσο. Τα μαλλιά της γυναίκας, η απόλαυση των μαλλιών της, το θέαμα και το άγγιγμα ανήκαν στον σύζυγό της. Τα παντελόνια ήταν αδιανόητα. Κι επίσης οι γυναίκες δεν δούλευαν, δεν σπούδαζαν, δεν είχαν ψήφο.

Ολα αυτά άλλαζαν μετά τον Μεγάλο Πόλεμο, τον Πρώτο Παγκόσμιο δηλαδή, που είχε ταρακουνήσει συθέμελα Ευρώπη και κόσμο. Οι περιορισμοί των γυναικών φαίνονταν γελοίοι και ξεπερασμένοι, ακόμα και στις ελληνικές επαρχίες στη δεκαετία του '30 έφταναν οι μόδες και η συνταρακτική βεβαιότητα ότι οι νέες κοπέλες θα έκαναν όσα δεν είχαν κάνει γενιές ολόκληρες γυναικών, θα απολάμβαναν δικαιώματα αδιανόητα ώς τότε.

Πάνω εκεί ήρθε ο Δεύτερος Πόλεμος να τους δώσει μια σπρωξιά, να τις ξαναρίξει πίσω στη φτώχεια και στην υποταγή. Η μάνα μου μάθαινε πιάνο, το Ωδείο τους έκλεισε. Στο σπίτι τους πήγε ταγματασφαλίτης με επίταξη. Η ζωή τους πήρε αναγκαστική στροφή, η ανάγκη σφράγισε τη μοίρα τους, τα παιδικά τους χρόνια, την ομορφιά της εφηβείας τους. Το ερωτικό τους ξύπνημα αναβλήθηκε και βουτήχτηκε στην ενοχή και τον φόβο.

Η μητέρα μου πέθανε λίγες μέρες πριν από την επίσημη μέρα μνήμης του Ολοκαυτώματος. Εκείνη δεν χρειαζόταν μέρες μνήμης, θυμόταν τα πάντα και μας είχε εκπαιδεύσει στη γνώση της. Καθώς σιγοσβήνει αυτή η γενιά, που ήξερε, θα ξεχαστούν τα τερατώδη έργα του πολέμου; Πρέπει να θυμόμαστε. Να κρατούμε τη μνήμη τους. Να φυλάξουμε τον πόνο τους σαν πολύτιμο λίθο.

  

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ανάδυση της μνήμης
Εχουν περάσει 76 χρόνια. Δεν είναι μικρό πράγμα. Τυχερά τα εγγόνια που τον πρόλαβαν. Τυχερή η πόλη που πρόλαβε τους ελάχιστους επιζώντες, τυχερή που αναδύθηκε η μνήμη πριν σβήσει ολοσχερώς η φλογίτσα της ζωής...
Ανάδυση της μνήμης
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ανεπανόρθωτες καταστάσεις
Τσακώθηκα γλυκά με δυο νέα παιδιά, Γερμανούς, για τις γερμανικές αποζημιώσεις. Για την ακρίβεια, εκείνοι έλεγαν ότι το ελληνικό κράτος δικαιούται να εισπράξει αποζημιώσεις, κι ήταν έτοιμοι να βγάλουν μολύβι...
Ανεπανόρθωτες καταστάσεις
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Πόσο αντέχουν οι σύγχρονοι τοίχοι;
Πριν από μερικά χρόνια είχαμε δει ένα πολύ εντυπωσιακό ρεπορτάζ: οι παλιοί κάτοικοι της Αμμοχώστου πήγαν επίσκεψη στα σπίτια τους. Πέρασε ο καιρός και οι τελετές έμειναν τελετές. Η πόλη παραμένει παγωμένη.
Πόσο αντέχουν οι σύγχρονοι τοίχοι;
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Με βάρκα την ελπίδα
Η πληροφορία στα ΚΤΕΛ είναι το άλφα και το ωμέγα, να ξέρετε. Αν χάσετε τη στάση επειδή δεν αναγγείλατε ότι θέλετε να κατεβείτε, δεν υπάρχει έλεος. Αν δεν ξέρετε πώς τη λένε, καλύτερα να μην ξεκινήσετε.
Με βάρκα την ελπίδα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μυστικά για τα παιδιά
Θα ήθελα να πω στα παιδιά που μπήκαν, έστω κι όχι ακριβώς στη σχολή που ήθελαν, έστω και με βαθμούς που κάνει τους γνωστούς τους να σηκώνουν το φρύδι, αυτό που λέω κατ’ ιδίαν σε όσα παιδιά γνωρίζω, όλων των...
Μυστικά για τα παιδιά
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κάτι που μου άρεσε
Κάποια μέρα ο Γιώργος Μπράμος, που ήταν καινούργιος φίλος, μου πρότεινε να κάνουμε βόλτα στα Εξάρχεια, στις παρυφές του Λυκαβηττού -θα σου δείξω κάτι που θα σου αρέσει, είπε. Τι, τι, ρωτούσα εγώ καθώς...
Κάτι που μου άρεσε

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας