• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 11.4°C / 15.1°C
    2 BF
    56%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.8°C / 12.2°C
    1 BF
    76%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.0°C / 14.5°C
    7 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 4.9°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 11.3°C / 12.9°C
    6 BF
    82%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 7.0°C / 10.5°C
    3 BF
    77%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 3.4°C / 6.1°C
    1 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    11°C 9.6°C / 15.6°C
    4 BF
    81%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.5°C / 18.7°C
    2 BF
    59%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 12.9°C / 15.9°C
    5 BF
    88%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.4°C / 16.4°C
    6 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 10.1°C / 10.1°C
    6 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.6°C / 13.6°C
    7 BF
    64%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 8.5°C
    0 BF
    87%
  • Λαμία
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    7°C 6.7°C / 9.4°C
    3 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.2°C
    1 BF
    79%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 11.6°C / 15.3°C
    3 BF
    66%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.0°C / 11.6°C
    1 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 8.2°C / 12.5°C
    2 BF
    68%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 3.8°C
    2 BF
    85%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αλλάζει η τέχνη τον κόσμο;

  • A-
  • A+

Θλίβομαι με αυτούς που πιστεύουν ότι η τέχνη δεν αλλάζει τον κόσμο, ιδιαίτερα όταν είναι οι ίδιοι καλλιτέχνες. Τόση πίστη έχουν στη δύναμη της τέχνης; Κι όμως, η τέχνη μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Οχι, βέβαια, γενικά και αόριστα, να κάνει τον κόσμο καλύτερο, πιο ανθρώπινο, δικαιότερο κ.λπ.

Αυτό δεν το κατόρθωσαν ούτε μεγάλες επαναστάσεις, για να μην πω ότι πολλές από αυτές τον έκαναν χειρότερο. Η τέχνη λειτουργεί υπόγεια: μέσα από τις ιδέες, τις δράσεις και τα συναισθήματα των ηρώων της, μπορεί να διαμορφώνει συνειδήσεις – κι όταν το πετυχαίνει αυτό, σημαδεύει τους ανθρώπους για πάντα.

Η τέχνη δεν αναπαράγει την πραγματικότητα. Τη συμπυκνώνει και, κάτω από τον δικό της μεγεθυντικό φακό, την ερμηνεύει. Της δίνει νόημα, ουσία. Δεν το κάνει ψυχρά, ακαδημαϊκά, σαν επιστημονικός ερευνητής. Επιπλέον, μας γοητεύει –με τη δημιουργική της φαντασία και τη μοναδική συγκινησιακή της δύναμη.

Αν θέλεις να συνειδητοποιήσεις τι εστί πόλεμος, δεν σου αρκούν ακόμα κι όλα τα βιβλία της Ιστορίας. Διάβασε αντιπολεμικά μυθιστορήματα, δες το «Σταυροί στο μέτωπο» του Κιούμπρικ. Εκεί, μέσα σε μια ιστορία που διαρκεί μόλις 80 λεπτά, συμπυκνώνεται όλη η φρίκη για το «κρέας για τα κανόνια» τού Α' Παγκοσμίου Πολέμου. «Οι άθλιοι» του Ουγκό, 200 χρόνια μετά τη συγγραφή τους, έχουν χαράξει για πάντα πάνω τους την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο σ’ όλη της την προκλητική αναλγησία.

Ποιος θα σε διδάξει καλύτερα από τον Καβάφη και το «Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον» να στέκεσαι με αξιοπρέπεια μπροστά στην απώλεια; Γιατί η τέχνη είναι και παρηγοριά, η μεγαλύτερη. Και είναι και υπέρβαση. Διάβασε ιστορίες με έρωτες μεγάλους, δυνατούς, που άντεξαν κόντρα σε όλες τις κοινωνικές συμβάσεις, και ύστερα προσπάθησε να υπερβείς την καθημερινότητα της δικής σου σχέσης και δες τον/την σύντροφό σου λιγότερο εγωιστικά, έλα πιο κοντά και στις δικές του/της ανάγκες.

Ειλικρινά, όσα έμαθα στη ζωή μου, από την τέχνη τα διδάχτηκα. Ο «Μπίλι ο ψεύτης» στην ταινία του Σλέσινγκερ, με την εξοργιστική δειλία του να ακολουθήσει το όνειρό του, με έκανε να πάρω το πρώτο αεροπλάνο και να φύγω από την Ελλάδα ακολουθώντας το δικό μου. Θυμάμαι και τη μητέρα μου. Αγαπούσε πολύ τα βιβλία και μερικά τα είχε σαν Ευαγγέλιο. Οταν τη ρώτησα μια μέρα γιατί το όνομά μου ήταν Δημήτρης ενώ δεν είχαμε κανένα Δημήτρη στην οικογένεια, μου απάντησε: «Εσύ, παιδί μου, δεν είσαι ο Δημήτρης του κόσμου αυτού, είσαι του κόσμου των βιβλίων, ο Ντμίτρι από την “Ανάσταση” του Τολστόι»!

*σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA, New York College, Athens

  

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Για τον Κυριάκο Κατζουράκη
19 του Σεπτέμβρη το βράδυ σας τηλεφώνησα –Να πάνε όλα καλά αύριο, είπα. –Ευχαριστώ απάντησες. –Είσαι έτοιμος ρώτησα; –Οχι δεν είμαι, απάντησες. Την σκεφτόμουν την απάντησή σου όλο το βράδυ. Την άλλη μέρα, όταν...
Για τον Κυριάκο Κατζουράκη
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Στατιστικό σφάλμα
Ολα αλλάζουν τόσο γρήγορα, ώστε κάθε τόσο αισθανόμαστε την ανάγκη να καθορίσουμε τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες που σμιλεύουν την ταυτότητά μας, που καθορίζουν ποιοι είμαστε, ενδεχομένως και το πώς θα...
Στατιστικό σφάλμα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Θλιμμένη Ακρόπολη
Το «σκυρόδεμα», όπως ονομάστηκε από τον κ. Κορρέ το μπετόν, κάλυψε σήμερα μέρος της Ακρόπολης κατασκευάζοντας εν μέσω πανδημίας «διαδρομές» που γεμάτες από τον εαυτό τους δεν έχουν την ικανότητα να...
Θλιμμένη Ακρόπολη
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
«Δεν ξέρω, δεν είχα γεννηθεί τότε...»
Τα τελευταία 20-30 χρόνια η έννοια της Ιστορίας έχει χαθεί. Η ίδια η γέννηση της Ιστορίας πηγαινοέρχεται ανάλογα με το πότε έχει γεννηθεί κάποιος και συγκεκριμένα ο κάποιος που ερωτάται κάθε φορά.
«Δεν ξέρω, δεν είχα γεννηθεί τότε...»
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο ρυθμός του Κόσμου
Μέσα στον ορυμαγδό των δραματικών συνθηκών που βιώνει παγκοσμίως η ανθρωπότητα τους τελευταίους μήνες, φαίνεται ότι στα καθ’ ημάς κάποιοι λησμόνησαν αυτούς που ιχνηλατούν τον ρυθμό του Κόσμου, τους ανθρώπους...
Ο ρυθμός του Κόσμου
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
H τέχνη, η πολιτική, η τεχνική
Μέρες τέτοιες, γιορτινές, δεν είναι πρέπον να θυμίζει κανείς την αδράνεια της κοινωνίας· αφενός γιατί είναι γενίκευση, αφετέρου γιατί έτσι γουστάρει η κοινωνία -και άμα γουστάρει η κοινωνία δεν χρειάζονται...
H τέχνη, η πολιτική, η τεχνική

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας