Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αυταπάτες και αυτοκριτική
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αυταπάτες και αυτοκριτική

  • A-
  • A+

Από την αεί ενδιαφέρουσα στήλη «Ιδέες» του Θανάση Γιαλκέτση μεταφέρω φράση του 97χρονου Γάλλου κοινωνιολόγου και [φιλό]σοφου, Εντγκάρ Μορέν [«Εφ.Συν.», χθες]: «Η απελευθερωτική εργασία της αυτοκριτικής, που πραγματοποίησα, θέλησα να φτάσει ώς την πηγή. Κατανόησα ότι μια πηγή λαθών και αυταπατών είναι το να αποκρύπτουμε τα γεγονότα που μας αναστατώνουν, να τα διαγράφουμε και να τα εξαλείφουμε από τον νου μας».

Εργασία η αυτοκριτική, όχι παίξε γέλασε, όχι χαμογελάκια και απόκρυψη, κάτω από το χαλί, των σκουπιδιών που παράγουμε ή που έχουμε παραγάγει στο παρελθόν. Απαιτεί κάματο και ξεπέρασμα υψηλών βαθμών δυσκολίας -δεν είναι το ευτυχέστερο ή το ηδονικότερο να κρίνεις τις πράξεις σου, κυρίως αυτές που γεννούν οχλήσεις. Εάν δεν επιτελεστεί αυτή η εργασία, οι περισσότεροι βαλτώνουμε σε νέες ιδεοληψίες, σε ταραγμένες συνειδήσεις, σε ψυχαναγκαστικές αποδοχές των εσφαλμένων [όποτε] επιλογών μας.

Χρειάζεται γερό σκάψιμο στη μνήμη και στον εσωτερικό κόσμο [μεγάλες δυσκολίες] για να φωτίσουμε ό,τι μας συνθλίβει και μας στριμώχνει ψυχολογικά, απαιτείται σθένος να αμφισβητήσουμε επιπόλαια πεπραγμένα ώστε να αποκαθαρθεί η συνείδηση και να ξαναγίνουμε απλοί άνθρωποι [του Θεού ή της κάθε μέρας].

Είναι προφανές ότι όποιος εμμένει στις λάθος αποφάσεις του, όποιος αρνείται να φιλιωθεί με τα σφάλματά του καταντάει φανατικός και δογματικός, άρα επικίνδυνος για την [επί]κοινωνία και για τον ίδιο του τον εαυτό. Η εργασία της αυτοκριτικής θα ήταν ευεργετική και επιμορφωτική για όποιον την αναλάβει -μακάρι όλοι να πέφταμε με τα μούτρα σε αυτήν την εργασία. Επειδή όμως ο βαθμός δυσκολίας είναι υψηλός, λίγοι καταφεύγουν σε αυτήν, μάλιστα, ενίοτε, υφίστανται και τη χλεύη των πολλών, που αρκούνται στο νέο τους Είναι, στο νέο τους [βολεμένο] πρόσωπο. Αυταπατώνται ότι πράττουν καλά και ας γνωρίζουν [πολύ καλά μάλιστα] ότι έχουν διαπράξει ενάντια σε προηγούμενες σταθερές αξίες.

Τα παραδείγματα είναι πάμπολλα -και καθημερινά. Πάρτε την κυβέρνηση για παράδειγμα. Με τη στάση της απεμπόλησε όλες τις αξίες, οι οποίες τη βοήθησαν (;) να καταλάβει την εξουσία και παρ' όλα αυτά εξακολουθούν πολλά στελέχη της να αυτοαποκαλούνται αριστεροί, ότι δεν ξεχνούν το παρελθόν και άλλες ρητορείες [ότι δηλαδή, πάλι με χρόνια με καιρούς πάλι θα ξαναγίνουν αυτοί που ήσαν κάποτε -και χαιρόταν η φύση και λοιπά]. Ισως δεν αντιλαμβάνονται ότι η μετάλλαξη έτσι και επήλθε [συμβαίνει άπαξ] δεν υπάρχει επιστροφή, χάνεται η πρότερη συνείδηση και στη θέση της έχει εισβάλει μια άλλη, ξένη, αλλότρια και δεν θέλουν να το παραδεχτούν. Πιθανό είναι και να έχει απολεσθεί διά παντός η κάποτε συνείδηση. Λέω... Ας μη λησμονείται ότι η εργασία της αυτοκριτικής είναι απελευθερωτική.

Χωρίς αυτοκριτική δεν φεύγουν οι αυταπάτες -κι έτσι αλλοτριολογούν ακατάπαυστα και ενοχλούν την αγορά [όταν κατ’ αυτόν τον τρόπο αγορεύουν]. Γρηγορούν μερικοί και υπενθυμίζουν τα σχεδόν αυτονόητα, αλλά έχουμε πάψει πια να διαβάζουμε και να ακούμε, παρεκτός ό,τι μας συμφέρει, ό,τι μας βολεύει στη συνέχιση του νηδύμου μας [του φανατισμού μας εννοείται].

  

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Η Αριστερά του ρεαλισμού
Θα 'θελα -μέρες που 'ναι- να μπορούσαμε να αντικρούσουμε τον Ηράκλειτο [οι πολλοί κεκόρηνται όκωσπερ κτήνεα, η πλέμπα δηλαδή χορταίνει σαν τα κτήνη (γεμίζει την κοιλιά της και δεν πάνε να γ... όλοι και όλα)]....
Η Αριστερά του ρεαλισμού
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
H τέχνη, η πολιτική, η τεχνική
Μέρες τέτοιες, γιορτινές, δεν είναι πρέπον να θυμίζει κανείς την αδράνεια της κοινωνίας· αφενός γιατί είναι γενίκευση, αφετέρου γιατί έτσι γουστάρει η κοινωνία -και άμα γουστάρει η κοινωνία δεν χρειάζονται...
H τέχνη, η πολιτική, η τεχνική
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Οι «ειδικοί» και το εκεί έξω
Αυτοί που πραγματικά νοιάζονται να κατανοήσουν τι ακριβώς συμβαίνει στην ελληνική κοινωνία, οφείλουν να μπουν οι ίδιοι στην κοινωνία και μάλιστα στις μικρές, θεωρούμενες ασήμαντες εκφάνσεις της. Τα μεγάλα...
Οι «ειδικοί» και το εκεί έξω
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το χαμένο λαϊκό αίσθημα
Ολες οι εξουσίες πηγάζουν από τον λαό, έτσι λένε τα περισσότερα δημοκρατικά Συντάγματα - τώρα, πώς γίνεται και αυτός ο λαός πένεται και ασφυκτιά, είναι τρομαγμένος και δειλός, αυτό είναι, ως γνωστόν, αλλουνού...
Το χαμένο λαϊκό αίσθημα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο νέος βολεμένος άνθρωπος
Δεν ταράσσεται. Δεν του περισσεύουν δάκρυα. Δεν συμπάσχει. Εχει πάψει πια να αναζητεί νέες μορφές πολιτικής δράσης, που πιθανώς θα έβγαζαν από το αδιέξοδο τη χώρα. Αρκείται στο κλασικό μοτίβο τού ποιος κατέχει...
Ο νέος βολεμένος άνθρωπος
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Συναντώντας τους ποιητές
Η «παράδοση» συνεχίζεται. Στον κόσμο των γραμμάτων οι βραβευμένοι με Νόμπελ Σεφέρης και Ελύτης είναι οι πρέσβεις μας στην οικουμένη, όπως και δύο άλλα ποιητικά θηρία (Σολωμός, Καβάφης) θεωρούνται εκ των...
Συναντώντας τους ποιητές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας