Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ

  • A-
  • A+

Το μικρό και το μεγάλο. Δύο διαφορετικοί κόσμοι από αυτούς που συνοψίζονται στα ταξίδια του Γκιούλιβερ. Ο μικρός και ο μεγάλος στους οποίους ταξιδεύει, που τον κάνουν να αυξομειώνεται και ο ίδιος σε σχέση με αυτούς.

Στη Λιλιπούτη και την Μπλεφουσκούη ο ήρωας του Σουίφτ είναι ένας υπερ-γίγαντας, ο «άνθρωπος-βουνό». Στη Γιγαντοχώρα, ο Γκιούλιβερ νιώθει σε σχέση με τους τεράστιους κατοίκους της, λιλιπούτειος.

Οι περιπέτειες του προσώπου αυτού που βλέπει γύρω του όλα τα μεγέθη να αυξομειώνονται κάνουν τους αναγνώστες του, μικρούς και μεγάλους, να γελούν.

Ενα λυτρωτικό γέλιο που χαρίζει γνώση καθώς τα δρώμενα αφορούν τελικά τον δικό μας κόσμο, που υποτίθεται ότι δεν υπόκειται σε τέτοιες θεαματικές αλλαγές.

Με τη σημείωση ότι το χιούμορ στο έργο αυτό, όπως και στα άλλα του άκρως σαρκαστικού αυτού δημιουργού, ανοίγουν πάντοτε και ένα παράθυρο στην αγωνία, στον τρόμο. Ως γίγας ή ως νάνος, ο Γκιούλιβερ κορτάρει συνεχώς με τον θάνατο.

Είναι όμως αλήθεια ότι αυτά συμβαίνουν μόνον στον κόσμο του συμβολικού; Στα παραμύθια και τις αλληγορίες που έχουν αναλάβει έναν μυητικό ρόλο σε κόσμους που –τύποις τουλάχιστον- ξεφεύγουν από το ανθρώπινο; Ή μήπως οι αυξομειώσεις αυτές, κωμικές ή δραματικές, συμβαίνουν -διαφορετικά βέβαια- και στον κόσμο μας που θέλουμε να τον αποκαλούμε πραγματικό;

Για κάποιους, όχι λίγους ανθρώπους, ο κόσμος τους -είτε ο κόσμος κάποιων άλλων- είναι μικρός, χαμηλοτάβανος, σαν αυτόν που βρίσκει ο ήρωας στο «Ο γυρισμός του ξενιτεμένου» του Σεφέρη, όταν γυρνά σε μια πατρίδα που δεν τη νιώθει πια δική του.

Ή, με έναν άλλο τρόπο, ο κόσμος του ανθρώπου που κατανοεί και αξιολογεί τα πάντα, τη χώρα του, τον κόσμο, το καλό και το κακό, το ψεύτικο και το αληθινό, την ειρήνη και τον πόλεμο, με μέτρο την αυλή του, τη γειτονιά ή το πολύ το χωριό του, ακόμα και αν το χωριό του είναι τμήμα, σπάραγμα μιας μεγαλούπολης.

Στον αντίποδά του βρίσκεται ο άνθρωπος που δηλώνει κοσμοπολίτης, πολίτης της οικουμένης- εκτός αν αυτή του πέφτει λίγη, οπότε μπορεί να πολιτογραφηθεί και πολίτης του σύμπαντος.

Αν ο πρώτος, αυτός που βλέπει τη γειτονιά του ως οικουμένη ή σύμπαν, είναι δέσμιος του κοντόφθαλμα και ασφυκτικά απτού και συγκεκριμένου, ο δεύτερος είναι δέσμιος των άσαρκων αφαιρέσεων.

Δεν είμαστε –ακόμα και αν έτσι πιστεύουμε- ποτέ αποκλειστικά και μονόπλευρα κάτοικοι του χωριού μας ή του σύμπαντος. Οπως δεν είμαστε ούτε –μόνο- λιλιπούτειοι είτε γίγαντες.

Είμαστε σύμβολα και πολύ συχνά καρικατούρες και στις καλύτερες περιπτώσεις ευτυχείς συνθέσεις και των δύο.

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το άγνωστο αριστούργημα
Στο «Αγνωστο αριστούργημα» του Μπαλζάκ, ο Φρενχόφερ, ο μέγας ζωγράφος που αναζητά την απόλυτη τελειότητα, αποκαλύπτει το «αριστούργημά» του. Ομως έργο πια δεν υπάρχει. Τη θέση του έχει πάρει η ρευστότητα μιας...
Το άγνωστο αριστούργημα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Τα βήματά σου ο δρόμος
Τώρα που μας λένε πως χάσαμε τον δρόμο μας. Τώρα που μας λένε πως μόνον αυτοί ξέρουν ποιος είναι ο δρόμος ο σωστός. Πού οδηγεί όχι τις επενδύσεις, το πλεόνασμα, την ανάπτυξη που μας περιμένει, λένε, στην άλλη...
Τα βήματά σου ο δρόμος
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Καλλιτεχνικές οφθαλμ-απάτες
Η τέχνη και ειδικά το στοιχείο της αναπαράστασης γίνονται μέρος αφηγήσεων, όπου δύσκολα μπορεί κανείς να διακρίνει το μυθώδες από το ιστορικό στοιχείο. Ωστόσο, δεν είναι οι καλλιτέχνες που πρωταγωνιστούν στο...
Καλλιτεχνικές οφθαλμ-απάτες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το λαδόξιδο
Το όλον ήταν τετραθέσιο. Μια πολύ ελαφριά κατασκευή από ξύλο ή από μέταλλο, συνήθως φτωχική και κάποτε πολυτελής. Μια θέση για το λάδι, μια για το ξίδι και δυο πιο μικρές για το αλάτι και το πιπέρι. Χρώμα...
Το λαδόξιδο
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ελπίδα ριζωμένη στη γη μας
Λείπει η Ελπίδα. Από το κουτί της Πανδώρας ξεχύθηκαν όλα τα δεινά, αλλά όταν σκύψαμε να κοιτάξουμε τον πάτο η Ελπίδα δεν ήταν εκεί. Στον τόπο που κάποτε γέννησε το αφήγημα για τον Προμηθέα, τον Επιμηθέα και...
Ελπίδα ριζωμένη στη γη μας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κυνηγώντας χίμαιρες
Η είδηση, που έρχεται από την Καλιφόρνια, μιλά για την ανάπτυξη σε γουρούνι εμβρύου που σε ένα ελάχιστο ποσοστό αποτελείται και από ανθρώπινα βλαστοκύτταρα. Η διασταύρωση αυτή ανθρώπου με γουρούνι οδηγεί στη...
Κυνηγώντας χίμαιρες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας