Αθήνα, 29°C
Αθήνα
Σποραδικές νεφώσεις
29°C
29.6° 27.4°
3 BF
31%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
28°C
29.1° 26.4°
4 BF
32%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
25°C
27.7° 24.9°
4 BF
56%
Ιωάννινα
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
23.9° 23.9°
3 BF
41%
Αλεξανδρούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
23°C
22.9° 22.9°
4 BF
68%
Βέροια
Ελαφρές νεφώσεις
26°C
26.5° 26.0°
0 BF
37%
Κοζάνη
Σποραδικές νεφώσεις
22°C
22.9° 22.4°
3 BF
28%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
27°C
27.4° 27.4°
3 BF
32%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
26°C
28.3° 25.8°
5 BF
41%
Μυτιλήνη
Αραιές νεφώσεις
20°C
21.9° 19.0°
3 BF
72%
Ερμούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
26°C
26.4° 25.8°
3 BF
38%
Σκόπελος
Ελαφρές νεφώσεις
25°C
25.7° 24.7°
3 BF
47%
Κεφαλονιά
Ελαφρές νεφώσεις
25°C
24.9° 24.9°
4 BF
61%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
28.9° 28.9°
0 BF
23%
Λαμία
Αίθριος καιρός
28°C
28.8° 27.5°
3 BF
25%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
24.8° 24.3°
6 BF
62%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
29°C
29.2° 28.4°
4 BF
16%
Καβάλα
Σποραδικές νεφώσεις
22°C
24.3° 22.1°
3 BF
74%
Κατερίνη
Σποραδικές νεφώσεις
27°C
27.2° 26.7°
3 BF
44%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
21°C
21.0° 21.0°
4 BF
45%
ΜΕΝΟΥ

Τα ρομάντζα των προγόνων μας

Κατεβαίνοντας την Πανεπιστημίου προς Ομόνοια, προσέχω πάντα, περπατώντας στο αριστερό πεζοδρόμιο, μια επιγραφή στον μαρμάρινο τοίχο ενός μοντέρνου μεγάρου: «Εδώ απέθανεν ο Ραγκαβής». Δεν έχει χρονολογία, ούτε εξηγεί ποιος ήταν ο Ραγκαβής, κι αναρωτιέμαι σε πόσους να θυμίζει κάτι αυτό το όνομα.

Δεν θυμόμαστε πια τους ρομαντικούς συγγραφείς που μάγεψαν και διέπλασαν τις ψυχές και τις αξίες των προγόνων μας, όμως είναι ακόμα ζωντανοί στη νοοτροπία και στα κλισέ μας. Το συνειδητοποίησα διαβάζοντας το βιβλίο του Αλέξη Πολίτη «Η ρομαντική λογοτεχνία στο εθνικό κράτος 1830-1880» σαν καταβύθιση στα συμπλέγματα και τα δράματα της κοινής ελληνικής ψυχής, αν υπάρχει τέτοιο πράγμα.

Νομίζω υπάρχει, δοθέντος του αβάσταχτου καημού που κυκλοφορεί γύρω μας και που δεν μπορεί κανείς να καταλάβει τελικά την προέλευσή του αν δεν αναζητήσει τα κείμενα που τον δημιούργησαν.

Δεν είναι μόνο οι παράγραφοι που διδάσκονται στο σχολείο, ούτε καν η επανάληψη των εθνικών γιορτών με τα ίδια και τα ίδια κλισέ, όχι αποκλειστικά. Βιβλία που αγαπήθηκαν και πια δεν κυκλοφορούν, δεν εκδίδονται, κανείς δεν τα θυμάται, τα έχουμε κατά κάποιον τρόπο αφομοιώσει, κι έτσι ασυνείδητα το παράπονό τους ζει μέσα μας ισχυρό και βρίσκει συνέχεια καινούργιους τρόπους έκφρασης.

Μια ολόκληρη ζωή να προσπαθείς να καταλάβεις αυτήν την περίφημη ελληνική ψυχή (ψυχή βαθιά, βαθύτατη) με όρους ιστορίας και οικονομίας, δεν αρκεί. Πρέπει να ξέρεις τι αγαπούσαν οι άνθρωποι, τι τους συγκινούσε, τι τους διέπλαθε, τότε που ήταν στο λίκνο ακόμα της εθνικής κατασκευής, καινούργιο κράτος, καινούργια γλώσσα και λογοτεχνία, όλα έπρεπε να στηθούν από την αρχή.

Την εποχή που η λογοτεχνία είχε αναλογικά μεγάλο κοινό, τι ήρωες και τι ηρωίδες άφησαν το αποτύπωμά τους σε λέξεις, σε ονόματα, σε εκφράσεις που ακούγονται πια με μυστηριώδη καταγωγή, αλλά τόσο ξεκάθαρο νόημα.

Πόσο βασανισμένοι, πόσο σπουδαίοι, πόσο αδικημένοι, πόσο ρομαντικοί υπήρξαν και πόσο καλλιέργησαν το διαρκές παράπονο, το ριζωμένο αίσθημα αδικίας που ακόμα μας βασανίζει. Πόσο παραδοσιακό υπήρξε το μοντέρνο, πόσο συντηρητικό το ριζοσπαστικό, πόσο εναρμονισμένο με τα δυτικά πρότυπα, τι ζητούσε από τη Δύση και τι εισέπραττε, πώς συνομιλούσε μαζί της η λογοτεχνία.

Στην αναζήτηση ταυτότητας που έχουμε επιδοθεί, διαβάζονται οι αναγνώσεις των πρώτων νεοελλήνων σαν ψυχανάλυση.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Τα ρομάντζα των προγόνων μας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας