Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

Οι μεσαίοι

  • A-
  • A+

«Λίγες ώρες μετά τις χθεσινές δηλώσεις του κ. Χουλιαράκη στην ίδια επιτροπή περί συνειδητής [υπερ-]φορολόγησης της μεσαίας τάξης, ο κ. Τσακαλώτος εμφανίστηκε να συμφωνεί μαζί του, δηλώνοντας όμως ότι η κυβέρνηση αναγκάστηκε να το κάνει» (iefimerida.gr 2/11/17).

Δεν θα επιμείνω στην έννοια του όρου «μεσαία τάξη» που πρωτοχρησιμοποιήθηκε στον 18ο αιώνα, για να πάρει κατόπιν πλήθος διαφορετικές θετικές είτε αρνητικές σημασίες. Οι αστοί κάτοικοι του Παρισιού που αποκλήθηκαν Le tiers état και πρωταγωνίστησαν στην Επανάσταση του 1789 ήταν, μπορούμε να πούμε, η τάξη μεταξύ των ευγενών και των κληρικών από τη μία και της αγροτιάς από την άλλη.

Αργότερα μεσαία τάξη θεωρήθηκε η κοινωνική ομάδα μεταξύ της πλουτοκρατίας και της μισθωτής εργασίας. Αλλά το να εμβαθύνουμε σε κοινωνιολογικούς ή άλλους ορισμούς είναι πολύ λιγότερο σημαντικό από το να συνειδητοποιήσουμε τα πραγματικά συμφραζόμενα των λόγων του κυρίου υπουργού.

Χωρίς να έχουμε εντρυφήσει στον Μαρξ ή τον Βέμπερ μπορούμε εύκολα να συνειδητοποιήσουμε βιωματικά, τουτέστιν στο πετσί μας, ότι ανάμεσα στους Ελληνες κατέχοντες (εξουσία, κύρος, χρήμα) και τους όλο και πιο εξαθλιωμένους μη κατέχοντες ανοίγεται ένα συνεχώς αυξανόμενο βάραθρο που καταπίνει αυτούς που είναι -είτε υποτίθεται πως είναι- στη μέση.

Ο αυξανόμενος αριθμός των μικρών -αλλά όχι μόνον- επιχειρήσεων που κλείνουν κάθε μέρα, το φαινόμενο των νεόπτωχων, η κατακρήμνιση της αξίας των ακινήτων, τα «κόκκινα» δάνεια, η δραπέτευση της σπουδαγμένης με έξοδά μας νεολαίας στο εξωτερικό, η εξαπλούμενη ανασφάλεια, καχυποψία και ενοχή μάς μιλούν πιο πειστικά από οποιαδήποτε εμβριθή ανάλυση για το τι συμβαίνει.

Τα προσχήματα ωστόσο που χρησιμοποιούνται είναι έωλα και πολιτικά επικίνδυνα.

Πρώτον, μια ματιά στους κατώτερους μισθούς και συντάξεις αρκεί να μας πείσει ότι η εξαθλίωση της «μεσαίας τάξης» επιβεβαιώνει το απυρόβλητο των κατεχόντων, ενώ κάθε άλλο παρά αποφέρει την ανακούφιση των ασθενεστέρων.

Δεύτερον, η συρρίκνωση του μεσαίου στρώματος μιας κοινωνίας, ιδίως αν δέχεται εσωτερικές και εξωτερικές επιθέσεις ή απειλές, υποσκάπτει δραματικά την απαραίτητη συνοχή της, γιατί το στρώμα αυτό είναι και η γέφυρα για να επικοινωνούν και όταν χρειάζεται να συναινούν τα υπόλοιπα.

Και, τρίτον, η επίθεση αυτή πλήττει ό,τι απομένει από την κοινωνική βάση του πολιτικού χώρου του Κέντρου, τον οποίο επιχειρούν να προσεταιριστούν τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και η Νέα Δημοκρατία.

Στα παραμύθια, η μεσαία αδελφή είναι κάποτε η πιο αδικημένη. Στο ινδικό έπος της Μαχαμπχαράτα ο μεσαίος αδελφός, ο Μπίμα, είναι ο πιο τρομερός. Αλλά και στις δύο περιπτώσεις αυτός που τους προσβάλλει πληρώνει το τίμημα της αδικίας του.

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ευπειθείς και ανελέητοι
Υγεία και ασφάλιση έχουν συρρικνωθεί σε φθίνοντα οικονομικά μεγέθη, σε μια χώρα όπου η ίδια η οικονομία μαζί με την πολιτική, τον πολιτισμό και τον καθημερινό βίο νοσούν, χωρίς στο άμεσο τουλάχιστον μέλλον να...
Ευπειθείς και ανελέητοι
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Χειμωνιάτικα
Μα γιατί μας ήρθε; Τι την έπιασε; Πού βρήκε χρόνο τώρα που ο χρόνος της φτάνει στο τέλος του; Τι μας ζήλεψε; Τη σφυρίδα μας; Τα γεμιστά μας έστω; Πάντως, για να ανακατευτεί στα εν οίκω και στα εν δήμω μας και...
Χειμωνιάτικα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Καλλιτεχνικές οφθαλμ-απάτες
Η τέχνη και ειδικά το στοιχείο της αναπαράστασης γίνονται μέρος αφηγήσεων, όπου δύσκολα μπορεί κανείς να διακρίνει το μυθώδες από το ιστορικό στοιχείο. Ωστόσο, δεν είναι οι καλλιτέχνες που πρωταγωνιστούν στο...
Καλλιτεχνικές οφθαλμ-απάτες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Από το τραύμα στην πράξη
Πρωτοχρονιάτικη Εφορία. Καθυστερημένοι συνωστιζόμαστε. Καταθέτουμε δηλώσεις, ενστάσεις, αιτήσεις κ.λπ. Στο ασανσέρ ένας ψηλός μεσήλικας, αρχοντάνθρωπος, χάνει αναπάντεχα την ψυχραιμία του και αφήνει να του...
Από το τραύμα στην πράξη
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Η συρρίκνωση της επικοινωνίας
Είναι εντυπωσιακό με πόση ευκολία συρρικνώνεται η επικοινωνία, επικεντρωνόμενη στα πλέον ανούσια και βαρετά φαινόμενα, όπως είναι αυτά που διαδραματίζονται εντός αλλά και εκτός Βουλής. Σαν όλοι να ομονοούμε,...
Η συρρίκνωση της επικοινωνίας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μιλώντας με το άγαλμα
Αν και με τους στεγασμένους ανθρώπους πολύ συχνά δεν έχεις τίποτα να πεις και ωστόσο συνεχίζεις να τους μιλάς, με τους άστεγους υπάρχει πάντα μια αμηχανία να τους πλησιάσεις. Είναι μία από τις παράπλευρες...
Μιλώντας με το άγαλμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας