Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Γοργόνα στην πόλη

Γοργόνα στην πόλη

  • A-
  • A+

Μια παλιά ιστορία μού θύμισε ο Γιάννης Λογαράς με το βιβλίο του «Ταξί – Ιστορίες της κίτρινης φυλής», εκδόσεις Σοφίτα (αφηγήσεις ταξιτζήδων στον συγγραφέα): Μια γοργόνα στην πόλη. Πήρε αργά ένα βράδυ ταξιτζής δυο φιλαράκια από πλατεία Μαβίλη για Νέα Σμύρνη.

Μετά το ΝΙΜΤΣ και πριν από το Χίλτον ο ένας από τους δύο, που τα είχε τσούξει, είδε μια γοργόνα. Φίλος και ταξιτζής, γνωρίζοντας ότι στη σούρα του κανείς βλέπει αγγέλους, γιατί όχι και γοργόνες, είπαν να τον καθησυχάσουν. Πείσμα αυτός, να επιμένει ότι είδε γοργόνα.

Ο ταξιτζής, φοβούμενος μπελάδες, τούς κατέβασε στη Ρηγίλλης, μετά το άγαλμα του Τρούμαν. Ανέλαβαν την «υπόθεση» δύο ζητάδες, που πρότειναν, στην πλάκα και στα σοβαρά, αυτοψία. Μπήκαν οι δύο φίλοι σε άλλο ταξί. Πήραν την αντίθετη διαδρομή. Πίσω οι ζητάδες με τις μηχανές. Εφτασαν όλοι στην επίμαχη θέση. Και η γοργόνα δεν ήταν αποκύημα μέθης. Ηταν εκεί αποκύημα σμίλης άγνωστου γλύπτη!

Μια γοργόνα πέτρινη, πιθανότατα μαρμάρινη, λερωμένη από την πατίνα του χρόνου, και το καυσαέριο. Επικλινής (γερτή) σαν ακρόπρωρο πειρατικού τρικάταρτου (δεν αποκλείεται αυτό να είχε πρότυπο ο άγνωστος γλύπτης), έτοιμη να επιπέσει στα χιλιάδες αυτοκίνητα που διασχίζουν καθημερινά τη λεωφόρο Βασ. Σοφίας, από τον δεύτερο όροφο της πρόσοψης, πάνω από την είσοδο της πολυκατοικίας με τον αριθμό 79.

Ποια παλιά ιστορία τώρα μου θύμισε ο Λογαράς; Πως η εν λόγω γοργόνα, άμα ξέρεις και τη ρωτήσεις, μπορεί να σου διηγηθεί την ιστορία της λεωφόρου Βασ. Σοφίας τουλάχιστον ενός αιώνα· από τότε που λεγόταν Κηφισιάς (αγνώστου προελεύσεως το Κηφισίας!), από Σύνταγμα μέχρι Κηφισιά.

Τέλη 19ου αιώνα, αρχές 20ού, σημειώνει σχετικό χρονικό, η σημερινή Βασ. Σοφίας (μετονομάστηκε, από Κηφισιάς, το 1932) ήταν ο αριστοκρατικότερος δρόμος της Αθήνας: πολυτελείς, μοναδικές, επαύλεις, έργα επώνυμων αρχιτεκτόνων, κατοικίες των τότε Αθηναίων μεγαλοαστών που ήθελαν γειτονιά με τα Ανάκτορα!

Σήμερα, οι περισσότερες... έπεσαν υπέρ αντιπαροχής και ανοικοδόμησης που άλλαξαν τη μορφή της πόλης και εξαφάνισαν την αρχιτεκτονική της συνέχεια σε δύο μόλις δεκαετίες: 1955-1975. Μετά ήρθε το χάος...

Η γοργόνα μας λοιπόν ήταν κύριο διακοσμητικό μέλος, εμβληματικό, μιας απ’ αυτές τις επαύλεις. Ως παλιός Αμπελοκηπιώτης (έκανα επιτόπια επίσκεψη, αλλά η μνήμη δεν με βοηθάει, ούτε και σχετική έρευνα απέδωσε τα επιθυμητά· κάποτε, αναζητώντας παλιές ιδιοκτησίες στο ιστορικό κέντρο, τρέχοντας γλίτωσα το ξύλο!) διχάζομαι, αλλά η γοργόνα διακοσμούσε πρόσοψη έπαυλης απέναντι από το Ιπποκράτειο, στο 117 ή στο 119 της Βασ. Σοφίας, με πιθανότερο το 119.

Από κει αποτοιχίστηκε, αρχές 10ετίας του ’50, και μεταφέρθηκε στη σημερινή της θέση, στο 79 της ίδιας λεωφόρου, ελάχιστα βορειότερα από τη στήλη/μνημείο στη θέση που δολοφόνησαν οι βενιζελικοί του Γύπαρη τον Ιωνα Δραγούμη.

Η πολυκατοικία που φιλοξενεί από το 1957 τη γοργόνα είναι από τα λαμπρά δείγματα της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής, έργο του σημαντικού αρχιτέκτονα Παναγιώτη Μιχελή, όπου και στεγάζεται το ομώνυμο ίδρυμα προβολής της αισθητικής εν Ελλάδι Παναγιώτη και Εφης Μιχελή. Μικρές εκπλήξεις της Αθήνας που εύκολα αντιπαρερχόμαστε...

 

ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Κρυφή Αθήνα μιας άλλης εποχής
Η μαρμάρινη κρήνη στην πλατεία Μεταξουργείου μου ’δωσε και τον τίτλο: Κρυφή Αθήνα μιας άλλης εποχής. Καθώς το εν λόγω γλυπτό σύνολο είναι ένα ακόμα από τα δεκάδες ανά την Αθήνα, την Ελλάδα και την υφήλιο,...
Κρυφή Αθήνα μιας άλλης εποχής
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κουντουριώτικα
Υπάρχουν ειδήσεις που παλιώνουν την άλλη μέρα και ειδήσεις που δεν παλιώνουν ποτέ. Απλώς, κάθε που πάει να ξεχαστούν, όλο και κάτι τις ξαναφέρνει στην επιφάνεια. Θέση: νότια του γηπέδου Παναθηναϊκού, στις...
Κουντουριώτικα
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Για ποιαν Αθήνα άραγε συζητάμε;
Νομίζω ότι η Αθήνα του νυν δημάρχου, όπως σχεδιάζεται θα είναι μία Αθήνα που θα την περπατάμε μόνον εγώ και οι τουρίστες! Ανετη ενδεχομένως, αλλά δίχως ψυχή.
Για ποιαν Αθήνα άραγε συζητάμε;
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Πλατεία των αποστάσεων
Το πώς θα είναι η Ομόνοια μετά την ανάπλαση, που αναπλάθει την προηγούμενη ανάπλαση η οποία ανέπλαθε την προ-προηγούμενη, είναι, λέει, καλά κρατημένο μυστικό. Φαίνεται ότι θα μοιάζει με την παλιά, που είχε στη...
Πλατεία των αποστάσεων
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ελληνικό, ελληνικότατο…
Το είπαν Ελληνικό (τοπωνύμιο) τότε… κάποτε. Υπάρχουν πέντ’-έξι εκδοχές για την ονομασία. Μέχρι από το Λοιμικό, κατά παραφθορά ή λόγω πολιτικής ορθότητας, επειδή, τον προπερασμένο αιώνα, υπήρχε στην περιοχή...
Ελληνικό, ελληνικότατο…
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μοιραία ομοιομορφία
Δεκατρία κτίρια θα πρέπει να κατεδαφιστούν, αποφάσισε ο Δήμος Αθηναίων. Είναι παρατημένα και επικίνδυνα. Πιθανόν να έχουν κριθεί διατηρητέα, αλλά πόσα χρόνια τώρα ισχύει αυτός ο νόμος για τα διατηρητέα; Πάνω...
Μοιραία ομοιομορφία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας