Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αμαν ντόκτορ

ΒΟΥΡΛΑ 1878

Αμαν ντόκτορ

  • A-
  • A+

Είναι παράξενα τα παιχνίδια της μνήμης, εκείνης που έρχεται από βαθιά μέσα μας, σχεδόν γονιδιακά. Δεν ξέρεις πώς ακριβώς σχηματίστηκε, αν πράγματι τα γεγονότα υπήρξαν έτσι ή αν τα φόρτισε ένας συνδυασμός αλήθειας, φαντασίας, συναισθήματος και επιθυμίας.

Ενα βράδυ στα μέσα Σεπτεμβρίου, του μήνα που στη δική μου γειτονιά από όσο θυμάμαι τον εαυτό μου γίνεται γιορτή, επιστρέφοντας στο σπίτι άκουσα τραγούδια. Ερχονταν από την πλατεία, εκεί όπου κάθε χρόνο διοργανώνονται οι εκδηλώσεις για τη μνήμη της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ελάχιστες χρονιές δεν τις παρακολούθησα, έστω για λίγο.

Ακόμη και αν σπάνια χορεύω, λόγω φυσικής συστολής και μιας ανόητης ωστόσο κραταιάς πεποίθησης ότι καλύτερα να το κάνουν αυτοί που το κατέχουν καλά, δεν μπορώ να μην ψιθυρίσω τα λόγια, να μη χτυπήσω τα χέρια και τα πόδια στον ρυθμό, να μην πετάξει η καρδιά μου στα λόγια των τραγουδιών.

Εμεινα λίγα λεπτά στον δρόμο, για να πιάσουν τα αυτιά μου τις μαγικές τις νότες που ξέρω τόσο καλά. «Φέτος δεν τα κατάφερα» σκέφτηκα. Τους θαυμάζω αυτούς που επιμένουν να συνεχίζουν, που δεν αφήνουν τη μνήμη να ξεθωριάζει και ας πέρασαν τα χρόνια –95 κιόλας– και ας μην υπάρχει πια κανείς από εκείνους που έζησαν τον διωγμό. Η νοσταλγία για τα χαμένα έσβησε, η αγάπη για όσα έφεραν μαζί παραμένει, ευτυχώς.

Ισως γι’ αυτό κι εγώ, που συχνά νιώθω να μην έχω πατρίδα, που πιστεύω ότι όλοι οι άνθρωποι όπου στον κόσμο είναι λίγο-πολύ ίδιοι, όταν με ρωτούν «από πού είσαι» δεν λέω από την Αθήνα, όπου γεννήθηκα και μεγάλωσα, όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν οι γονείς μου. Λέω πως έχω μικρασιάτικη καταγωγή.

Ετσι, όταν μερικά βράδια αργότερα βρέθηκα στην εκδήλωση για τη Φιλιώ Χαϊδεμένου και το βιβλίο της, στην άλλη μου γειτονιά, εκεί δίπλα στην εφημερίδα, στην πλατεία Καρύτση και στον «Μωβ Σκίουρο», απόλαυσα μια βουτιά σε αυτό που φέρω μέσα μου και ας το ξεχνάω μερικές φορές. Ηξερα πού πήγαινα, γνώριζα τι θα ακούσω, ήμουν προετοιμασμένη γι’ αυτό που θα έβλεπα.

Αλλωστε, αυτή η φοβερή γιαγιά, που τόσο έμοιαζε με τη δική μου τη Βουρλιώτισσα γιαγιά στην όψη και στην αξιοσύνη, και με την άλλη, τη Σμυρνιά, στον δυναμισμό και την αγάπη για ζωή, ήταν πρόσωπο οικείο κι ας μην τη γνώρισα ποτέ.

Την ξέρω αυτήν τη δύναμη της μνήμης, της παράδοσης που μεταφέρεται στόμα με στόμα, τραγούδι με τραγούδι, με τις γεύσεις και τις μυρωδιές, με τα μπαχάρια και τους μεζέδες, με τα θαλασσινά, τη ρακή και τον σεβασμό για όσα δίνει η γη. Και την ένιωσα εκεί ξανά.

Χάρη στη σπουδαία κυρία Δέσποινα Μπεμπεδέλη, που ήταν αρκετό να βγάλει τα κοσμήματά της για να γίνει η γιαγιά Φιλιώ που έφτιαχνε φιδέ, που της άρεσε ο τραχανάς με το γιαούρτι –κι η γιαγιά μου έτσι τον έφτιαχνε– και λαχταρούσε εκείνη την ήρεμη γαλάζια θάλασσα. Και χάρη στον Ζαχαρία Καρούνη, που με τη φωνή του θύμισε σε όλους γιατί η ζωή για τους ανθρώπους εκείνους ήταν ένα με το τραγούδι, ένα με τη μουσική.

Ετσι, κατάλαβα ξανά γιατί ο πατέρας μου αγαπά τα δέντρα και τους καρπούς τους, γιατί χαίρεται τόσο για τα πορτοκάλια και τα αχλάδια και τις ντομάτες του, γιατί καμαρώνει τα κίτρα του και τα σταφύλια του. Και όταν θέλει κάποιον να πειράξει, γιατί στενοχωριέται άνευ ουσιαστικού λόγου, θα του πει πειραχτικά: «Αααμαν ντόκτορ…»

Από εκείνο τον αμανέ που λέγανε Ελληνες και Τούρκοι εκείνα τα χρόνια, μαζί με τόσα άλλα, ελληνικά και τουρκικά, και που ακόμα τραγουδάμε σε γλέντια και συναυλίες και που οι λέξεις τους έχουν τρυπώσει στην καθομιλουμένη μας. Και ύστερα, μετά τα χασάπικα και τους καρσιλαμάδες, αγκαλιαζόμαστε μ’ ένα βαλσάκι, για να ελαφρύνει η καρδιά.

«Μενεξέδες και ζουμπούλια και θαλασσινά πουλιά, άμα δείτε την καλή μου, χαιρετίσματα πολλά…».

   

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ιδεογράμματα
Βλέπεις ένα κινέζικο ιδεόγραμμα και θέλεις να το αντιγράψεις. Εχεις διαβάσει ότι σημαίνει «σοφία» και το παρατηρείς προσεκτικά: οι γραμμές του φαίνονται ξεκάθαρες, απλές, λιτές. Πόσο δύσκολο μπορεί να είναι;...
Ιδεογράμματα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μια Τετάρτη
​Ο ήλιος δεν είχε πέσει ακόμη, έκανε ζέστη και τα τζιτζίκια, με πάθος ζηλωτή, τραγουδούσαν τις χαρές του καλοκαιριού. Σε βαθμό που κάθε σκέψη διαλυόταν και το επαναλαμβανόμενο ρυθμικό τζι-τζι-τζι-τζι-τζι...
Μια Τετάρτη
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Παραμυθία
Να αφεθώ στον νέο χρόνο όπως αφήνομαι στη θάλασσα. Αυτή που όλα τα γιατρεύει και όλα τα σμιλεύει. Αν είμαι βράχος άγριος, θα γίνω λεία σαν βότσαλο, αν είμαι ήδη λεία, το άγγιγμά της θα είναι χάδι και θα...
Παραμυθία
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Θερμά θαλάσσια ρεύματα
Ο χειμώνας είχε έρθει, ήταν επίσημο. Τις τελευταίες τρεις ημέρες, που σηκωνόταν νωρίς για τη δουλειά, το καταλάβαινε πριν ακόμη ανοίξει το παράθυρο. Ξυπνούσε με παγωμένη μύτη, τόσο ώστε να ψάχνει χαρτομάντιλα...
Θερμά θαλάσσια ρεύματα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Φάροι
Εψαχνες να βρεις φωτογραφίες φάρων. Μυθικά κτίρια. Τα χρόνια που δεν υπήρχαν δορυφόροι και συστήματα εντοπισμού, το φως τους, μαζί με τα ουράνια σώματα και τις πυξίδες, βοηθούσε τους ναυτικούς να πλέουν...
Φάροι
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Περιμένοντας ένα καράβι
Σε παίρνει ο ύπνος αγκαλιά με τα τραγούδια, με εκείνους τους ήχους που ξυπνούν την όσφρηση και την αφή, ακόμη και τη γεύση, και πάλι ονειρεύεσαι. Και ελπίζεις ότι το ξύπνημα θα είναι λίγο πιο γλυκό, λίγο πιο...
Περιμένοντας ένα καράβι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας