Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Γκρούβαλοι
EUROKINISSI / ΧΑΣΙΑΛΗΣ ΒΑΪΟΣ

Γκρούβαλοι

  • A-
  • A+

Μέσιασε το καλοκαίρι. Τ’ Αη Λιος γυρίζει ο καιρός αλλιώς, λέγανε οι παλιοί. Διασωζόταν σ’ αυτή την αντίληψη η πεποίθηση πως η αλλαγή υπάρχει εν σπέρματι μέσα στην απογείωση μιας εποχής. Πρόκειται για έναν τρόπο σκέψης που παραγνωρίζεται. Οι περισσότεροι διαβάζουν τις κοινωνικές συμβάσεις με όρους της σύγχρονης εποχής, που στροβιλίζεται από μια ορατή ταχύτητα των εξελίξεων.

Μέσιασε το καλοκαίρι. Ομως, βρίσκεται στην κορύφωσή της η περίοδος των διακοπών. Συνοδεύεται από την αποβίβαση των σύγχρονων μυρίων στα νησιά και τα παράλια ανά την Ελλάδα. Που ενσαρκώνουν τις ελπίδες των αξιωματούχων της αγοράς. Ολοι ομνύουν στη δύναμη και την προσδοκία των οβολών εξ Εσπερίας και Ανατολής. Αλλά και από τις πυρακτωμένες πόλεις της ελληνίδος ενδοχώρας.

Η προσδοκία, ωστόσο, του περιηγητικού χρυσίου μπορεί να αμβλύνει τη διάθεση των Αρχών, των τοπικών προπάντων, να ασκήσουν αυστηρό έλεγχο στην αδειοδότηση κτιρίων επικίνδυνων για την ασφάλεια των περιηγητών. Στην προστασία του περιβάλλοντος από μολύνσεις. Στον σεβασμό της αισθητικής του τοπίου.

Είναι ελάχιστες οι περιπτώσεις που τα χρυσία δεν έκαμψαν συνειδήσεις. Ή δεν ανάγκασαν τους αντιδρώντες να σιωπήσουν. Για να μη γίνουν ο τρελός του χωριού. Για να μη στιγματιστούν ως εχθροί της τοπικής οικονομίας.

Αντέδρασαν, όμως, οι Ικαριώτες. Στο επίπεδο της ονοματολογίας. Ονόμασαν γκρούβαλους όσους επισκέφτηκαν ως εισβολείς το νησί τους προκαλώντας τριγμούς στον τρόπο ζωής τους. Που δεν σεβάστηκαν το περιβάλλον. Τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες. Κάθε χρόνο ζουν με την προσμονή της αποχώρησης των γκρούβαλων. Για να επιστρέψουν στους δικούς τους ρυθμούς. Τους χειμωνιάτικους.

Δεν έχουν άδικο οι Ικαριώτες. Οι καταναλωτές του χρόνου της επαγγελματικής διακοπής, αλλοδαποί και ημεδαποί, χρησιμοποιούν τους τουριστικούς προορισμούς ως γεωγραφικούς και πολιτισμικούς σκουπιδοτενεκέδες. Εκδηλώθηκε αυτή η συμπεριφορά τελευταία στον Λαγανά. Παλιότερα στην Κρήτη και τη Ρόδο.

Ωστόσο, θα ήταν άτοπο αν ρίχναμε όλο το ανάθεμα στους φερτούς. Ο γκρουβαλισμός ως πολιτισμική συμπεριφορά διαμορφώθηκε στη μεταπολιτευτική περίοδο. Με ανοχή στην παρανομία χάριν του τόπου. Με χορηγίες από το πολύπαθο υπουργείο Πολιτισμού προς φίλα προσκείμενους στον υπουργό και το κόμμα διοργανωτές «πολιτιστικών» εκδηλώσεων.

Μια ξεχωριστή μορφή γκρουβαλισμού είναι τα πανηγύρια. Που κακοπάθησαν. Από τους εντόπιους γκρούβαλους επιχειρηματίες. Που έχουν μεταμορφώσει τα πανηγύρια του καλοκαιριού σε τόπο για προσπόριση συμπληρωματικού και μαζεμένου εισοδήματος. Αδιαφορώντας για την κακοφωνία των αοιδών.

Για τον στριγκό ήχο των ηχητικών συστημάτων. Για τα νεοδημοτικά τραγούδια που κακοποιούν την αισθητική και τα αισθήματα. Για τους πανηγυριστές που μεταφέρουν την αλαζονεία του αστικού εαυτού τους. Για την έλλειψη μέτρου. Εκάς οι γκρούβαλοι.

* καθηγητή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Πρέβεζα, η πόλη που αγάπησε την τζαζ
Τo ξέρατε ότι υπάρχει στην Ελλάδα πόλη που για 14 χρόνια κάθε καλοκαίρι η τζαζ και η δημιουργική μουσική αποτελούν βασικό πολιτιστικό γεγονός της, σε πείσμα των καιρών που οδηγούν σε ευκολίες; Είναι η Πρέβεζα,...
Πρέβεζα, η πόλη που αγάπησε την τζαζ
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Χορεύοντας στο μετρό
Ζευγάρια άρχισαν να χορεύουν μπαλ-μουζέτ έξω από έναν σταθμό του μετρό κάπου στο Παρίσι. Εκαναν μικρά, γρήγορα και κοφτά βηματάκια, ενώ ακουγόταν ένα τραγούδι του Σαρλ Αζναβούρ για τη μαγεία της νύχτας.
Χορεύοντας στο μετρό
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Το θέμα της Βομβάης
Οι νότες των βιολιών έφταναν ώς εκείνα τα μυστικά βάθη που σε κανέναν δεν θα τολμούσε να ομολογήσει. Μόνο στον εαυτό της, κάποια νύχτα, μόνη, λίγο ζαλισμένη από την κούραση, τότε που το σώμα αναζητά λίγη...
Το θέμα της Βομβάης
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Γεύσεις, οσμές, σπόροι και αγρότες
Ο Αλκμάν θεωρείται ως ένας από τους εννέα σημαντικότερους λυρικούς ποιητές της αρχαίας Ελλάδας. Υμνησε την ομορφιά, τη χάρη και τα άσματα των κοριτσιών που συμμετείχαν στις γιορτές και αδιαφορούσε για τις...
Γεύσεις, οσμές, σπόροι και αγρότες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Προτεραιότητες
Στις περισσότερες γειτονιές, υπάρχουν σχολές χορού και ωδεία. Δέχονται μαθητές και μαθήτριες από πολύ μικρή ηλικία και προσφέρουν από μουσική προπαιδεία και μουσικοκινητική αγωγή μέχρι εκμάθηση οργάνων και...
Προτεραιότητες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Η αληθινή σου μέρα
Αργά κυλούν οι μέρες του φθινοπώρου, τόσο αργά που η εβδομάδα έρχεται και φεύγει χωρίς να καταλάβεις πώς, χωρίς να ξέρεις γιατί. Μικρά και μεγάλα γεγονότα περιστρέφονται γύρω σου, δημιουργώντας δίνες που σε...
Η αληθινή σου μέρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας