Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ανείπωτη αξία της σιωπής
ΔΙΠΤΥΧΟ, 1975, ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΚΟΚΚΙΝΙΔΗΣ

Η ανείπωτη αξία της σιωπής

  • A-
  • A+

Εν μέσω προεκλογικής περιόδου, και μάλιστα μιας από τις πλέον πολωτικές και γεμάτες φανφάρες κάθε είδους, έμεινα άφωνη. Στην κυριολεξία, εξαιτίας μιας φαρυγγίτιδας που ένα πρωινό μού έκοψε τη δυνατότητα να μιλάω. Οχι πως θα μιλούσα πολύ, ούτε ότι θα είχα να πω τόσο σημαντικά πράγματα που ο κόσμος θα τέντωνε τα αυτιά του για να τα ακούσει. Απλώς, αναγκάστηκα να ψιθυρίζω για να επικοινωνώ στοιχειωδώς με τους γύρω μου –οικογένεια, συναδέλφους– και δεν μπορούσα να εκφραστώ φωναχτά κάθε φορά που άκουγα ή έβλεπα κάτι από παράδοξο έως εξωφρενικό στον περίγυρό μου –λιγότερο– και στα μέσα ενημέρωσης – κατά κύριο λόγο.

Αυτή η ξαφνική αλλαγή, ομολογουμένως, δυσκόλεψε την καθημερινή δραστηριότητά μου. Εχασα κάποια μαθήματα, δεν ήταν δυνατόν να τηλεφωνήσω σε φίλους, εορτάζοντες και μη, αλλά και από φόβο μην υποτροπιάσω δεν βγήκα έξω στο χιόνι –που είχα χρόνια να δω στρωμένο– ούτε για μια βόλτα. Ωστόσο, διαπίστωσα, προς μεγάλη μου απορία στην αρχή αλλά και ικανοποίηση στη συνέχεια, ορισμένα πολύ ενδιαφέροντα πράγματα.

Κατ’ αρχάς έγινα περισσότερο υπομονετική – τουλάχιστον τις ημέρες της αφωνίας. Επειδή ήξερα ότι χρειαζόμουν τη βοήθεια άλλων για να κάνω ορισμένα πράγματα, τα ιεραρχούσα διαφορετικά. Το βιαστικό και το επείγον έγιναν λιγότερο πιεστικά και ορισμένα «πολύ επείγοντα» αναβλήθηκαν για αργότερα. Ωστόσο, αυτό που διαπίστωσα με ιδιαίτερα μεγάλη έκπληξη ήταν πόση ενέργεια σπαταλούσα κάθε φορά που έσπευδα να αντιδράσω –λεκτικά κυρίως– σε όσα συνέβαιναν γύρω μου.

Πολλές φορές απέδιδα έναν –συνήθως απαξιωτικό ή επαινετικό– χαρακτηρισμό σε έναν άνθρωπο ή σε μια ενέργεια και την ώρα που άκουγα τα λόγια μου έχανα κάποια παράμετρο του πραγματικού γεγονότος ή του έργου του ανθρώπου. Δηλαδή, έπραττα χωρίς να σκεφτώ και μιλούσα με την παρόρμηση που μπορεί να δημιουργήσει μια εντύπωση. Τώρα όμως που η γλώσσα μου δεν μπορούσε να προλάβει τη σκέψη μου, μια μικρή αποκάλυψη εμφανίστηκε μπροστά στα ίδια μου τα μάτια. Είδα και συνειδητοποίησα πράγματα που συνήθως περνούσαν απαρατήρητα. Οι ευχάριστες (ή αντίστοιχα δυσάρεστες) πληροφορίες ενός δελτίου ή μιας εκπομπής διαμορφώνονταν σταδιακά σε κάτι άλλο, όχι απαραίτητα ευχάριστο (ή δυσάρεστο), αλλά σίγουρα πιο ουσιαστικό. Σε δυο-τρεις περιπτώσεις, μάλιστα, ενώ ο προεκλογικός διάλογος, αντί να επικεντρώνεται στα ουσιώδη χανόταν στις κραυγές, δεν θύμωσα.

Αντιθέτως, χαμογέλασα. Μάλιστα, κάνα δυο φορές άφησα τη φαντασία μου ελεύθερη να δημιουργήσει μια εικόνα και να διασκεδάσει λίγο: Φωνασκούντες πολιτευόμενοι ανάβουν και κορώνουν ενώ προσπαθούν να πείσουν για τις θέσεις τους. Τα επιχειρήματά τους συντριπτικά: ύβρεις, προσβολές, κοινοτοπίες, ξύλινες κουβέντες και ιδεολογικά τσιτάτα ερριμμένα ανάκατα στον λόγο τους. Ερχεται η μεγάλη στιγμή, που θα κατατροπώσουν τον αντίπαλο, αυτήν τη φορά με μια αλήθεια, ίσως, που θα αλλάξει τις ισορροπίες του πολιτικού διαλόγου. Παίρνουν βαθιά αναπνοή και ανοίγουν το στόμα. Ο ακροατής-τηλεθεατής τούς κοιτάζει γεμάτος αγωνία και τότε… τίποτα. Σιωπή. Η φωνή τους τούς προδίδει, μόνο αέρας βγαίνει από τον φάρυγγά τους και μένουν να ανοιγοκλείνουν τα χείλη χωρίς ήχο. Οι συλλαβές και τα φωνήεντα δεν υπακούουν. Αγκιστρώνονται πίσω από τις χορδές και δεν βγαίνουν. Εκείνοι, ιδρώνουν, κοκκινίζουν, δακρύζουν από την πίεση. Στο τέλος ξεσφίγγουν τη γραβάτα –όσοι φορούν, οι άλλοι πιάνουν τον λαιμό τους– και πέφτουν στο κάθισμα ξέπνοοι. Η ευκαιρία χάθηκε. Η μεγάλη στιγμή ματαιώθηκε. Κι ο κυρίαρχος λαός έμεινε εκεί, απορημένος στην αρχή, σκασμένος στα γέλια στη συνέχεια, μάλλον χαμένος στο τέλος.

Αναρωτιέμαι, το έχουν σκεφτεί ποτέ; Πώς θα ήταν να χάσουν τη φωνή τους την ώρα που θα πρέπει να περάσουν στα ουσιώδη, ενώ έχουν σπαταλήσει τον χρόνο τους στα ανούσια και τις φανφάρες; Ή μόνο από φανφάρες και σαπουνόφουσκες ξέρουν; Γιατί αν τελικά μόνο αυτό μας έχει μείνει, δεν φταίει η προεκλογική περίοδος που είναι μικρή, ούτε η πραγματικά ενδιαφέρουσα επικαιρότητα που τρέχει παράλληλα με αυτήν. Οι πολίτες θέλουμε να ενημερωθούμε για τις προτάσεις των κομμάτων, αλλά η υπομονή μας εξαντλήθηκε.

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κρασί σαν ρουμπίνι
Ανοίξαμε το βαρέλι με το κρασί, αυτό που βάλαμε εκεί στις αρχές Οκτωβρίου. Ο μούστος του ήταν από σταφύλι που τρυγήθηκε κάπου στην Αττική, από ελληνικά αμπέλια. Ροδίτης, σαββατιανό και κάτι ακόμα που δεν...
Κρασί σαν ρουμπίνι
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Αλμυρά λεμόνια και πικρά ροδάκινα
Η κοινωνική -και πολιτική;- μισαλλοδοξία φαίνεται πως ελλόχευε βαθιά μέσα μας και μας έχει διαβρώσει πολύ. Τη ζήσαμε καθημερινά στη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα, την είδαμε γύρω μας, ίσως και να την...
Αλμυρά λεμόνια και πικρά ροδάκινα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Καλοκαιρινός απολογισμός
Τρεις μέρες τώρα έκανε μια επώδυνη βουτιά στη μνήμη. Γιατί; Επειδή μήνες πολλούς κοιμόταν και ξυπνούσε με μια μόνο φράση στο στόμα, που την επαναλάμβανε σαν προσευχή κι ας φοβόταν ότι δεν θα εισακουστεί.
Καλοκαιρινός απολογισμός
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ενας δύσκολος ύμνος στη συνήθεια
Η Μέρι Ολιβερ γεννήθηκε το 1935 και πέθανε στις 17 Ιανουαρίου 2019. Βραβευμένη μεταξύ άλλων με Pulitzer Αμερικανίδα ποιήτρια και δοκιμιογράφος. Ο θάνατός της προκάλεσε ένα κύμα δημοσιεύσεων στα ξένα μέσα, με...
Ενας δύσκολος ύμνος στη συνήθεια
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ζωή σαν μανταρίνι
Οταν τη φύτεψαν, είκοσι χρόνια πίσω, ήταν ένα δεντράκι τόσο δα, λεπτό σαν κλαράκι με καμιά δεκαριά πράσινα φρούτα που έπεσαν γρήγορα. Αλλά μετά αποδείχτηκε πολύ προκομμένο, την επόμενη χρονιά έκοψαν αρκετά...
Ζωή σαν μανταρίνι
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Λικέρ 44 και άλλα ηδύποτα
«Δεν είναι εποχές για λικέρ και άλλα ηδύποτα», σκεφτόταν με τον υπολογιστή ανοιχτό στο τραπέζι της κουζίνας και τα εισερχόμενα μηνύματα έως αργά το βράδυ να μιλούν για νεκρούς και τραυματίες. Αλλά όπως κοίταξε...
Λικέρ 44 και άλλα ηδύποτα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας