Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
(Επι-)μένουμε κινηματογραφικά

(Επι-)μένουμε κινηματογραφικά

  • A-
  • A+

Αύξηση κατά 1,6% των θεατών στους κινηματογράφους για το 2016 ανακοίνωσε το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο του Οπτικοακουστικού Τομέα στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, που διεξάγεται αυτές τις μέρες. Σημάδι θετικό, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι η αύξηση αυτή είναι η μεγαλύτερη από το 2004. Πόσω μάλλον όταν αφορά περισσότερο τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, όπου οι επιπτώσεις της κρίσης είναι εντονότερες.

Πώς, στ' αλήθεια, μπορεί να εξηγήσει κάποιος το γεγονός ότι περισσότεροι Νοτιοευρωπαίοι προτίμησαν την κοινωνικοποίηση που προσφέρει η κινηματογραφική μυσταγωγία απ' ό,τι σε Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο;

Οι αριθμοί υπονοούν τη δημιουργία χάσματος και στα... κινηματογραφικά: +7,5% στην Ισπανία, +5,4% στην Ιταλία, +3,6% στη Γαλλία και (ποιος το περίμενε;) +2,2% στην Ελλάδα, αλλά -13% στη Γερμανία και -2,1% στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το γιατί συνέβη αυτό, μένει προς διερεύνηση. Ωστόσο, το πραγματικά ανησυχητικό στοιχείο αφορά το είδος των ταινιών που σημείωσαν τη μεγαλύτερη επιτυχία: πρόκειται για πολυδάπανες υπερπαραγωγές όπου η ανούσια «δράση» και οι εντυπωσιακές σκηνές περισσεύουν, αλλά το ουσιαστικό περιεχόμενο και η προαγωγή της κινηματογραφικής αισθητικής χωλαίνουν.

Είχα την τύχη να μεγαλώσω σε μια πόλη όπου οι κινηματογραφικές αίθουσες, χειμερινές και θερινές, αφθονούσαν και η Κινηματογραφική Λέσχη ήταν ιδιαίτερα ενεργός. Περασμένα μεγαλεία; Ισως. Το σίγουρο είναι πως στη θέση τους σήμερα υπάρχει μόνο ένα «μούλτιπλεξ», όπως αποκαλούνται οι πολλές μαζεμένες αίθουσες στην ιδιοκτησία ενός.

Ο χαρακτήρας πολλών της γενιάς μου διαμορφώθηκε και μέσα από την κινηματογραφική τέχνη, ευρωπαϊκή και παγκόσμια. Ενα παράθυρο στον κόσμο, για σπουδή και γνώση, που μας μετέφερε και μας εξοικείωνε με εικόνες, ήχους, αναζητήσεις, παραδόσεις προερχόμενες από τα πέρατα της γης στην κυριολεξία.

Ωστόσο, η ανάγνωση των προαναφερθέντων στατιστικών στοιχείων αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για αναστοχασμό και διερώτηση: Από τις ταινίες που είδαμε πέρσι, πόσες είναι ευρωπαϊκές, πόσες ασιατικές, πόσες αφρικανικές ή λατινοαμερικανικές; Πόσο πιο κοντά μας έφεραν οι ταινίες αυτές στις αντίστοιχες κουλτούρες, των οποίων είναι παράγωγα;

Ποιοι σκηνοθέτες διερεύνησαν νέες εκφραστικές ατραπούς και ανύψωσαν την κινηματογραφική τέχνη; Ποιοι ηθοποιοί μάς συνεπήραν με την ερμηνεία τους; Ποιες σκηνές χαράχτηκαν στη μνήμη μας, ποιες μας άλλαξαν, κατά ποιο τρόπο και γιατί;

Ανακαλώντας τις περιπτώσεις όπου βγαίνοντας από την κινηματογραφική αίθουσα νιώσαμε ότι αυτό που παρακολουθήσαμε μας έκανε καλύτερους, ίσως αυτό βοηθήσει στο να απαντηθούν όλα αυτά τα ερωτήματα.

* (Ph.D.)2, επίκουρος καθηγητής Ιατρικής Φυσικής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Κινηματογραφικό ξεμασκάρεμα
Ο Χατζιδάκις σχολίαζε αρχές δεκαετίας του 1960: «Η Αμερική απέκτησε το αληθινό της πρόσωπο. Αντιδραστικότης, εθνικισμός, νοικοκυροσύνη». Δεν μπορούσε να τα έχει πει καλύτερα. Για τότε και για τώρα. Και όχι...
Κινηματογραφικό ξεμασκάρεμα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μικρές ερωτικές ιστορίες
Η τέχνη ύμνησε πολλές «μεγάλες» ερωτικές ιστορίες, με πασίγνωστους ήρωες, που συγκίνησαν και θα συγκινούν πάντα. Υπάρχουν όμως και «μικρές» ερωτικές ιστορίες, με άγνωστους πρωταγωνιστές, στις οποίες έτρεφα...
Μικρές ερωτικές ιστορίες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ενας ελάχιστος φόρος τιμής…
Σκέφτομαι τον Χίτσκοκ. Απογοητευμένος από τη μέτρια απήχηση της ταινίας του «Vertigo», δεν ήθελε να προβάλλεται συχνά επειδή το κοινό και η κριτική της εποχής της δεν την είχαν εκτιμήσει ιδιαίτερα.
Ενας ελάχιστος φόρος τιμής…
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Οι πολεμικές ταινίες
Σκοτεινό, εφιαλτικό, πιο τρομακτικό απ’ όλες τις ταινίες τρόμου, πιο βίαιο απ’ όλες τις πολεμικές ταινίες, το φιλμ του Βιγιαρόνγκα μάς στοιχειώνει με το να μας υπενθυμίζει πόσο αυτοί που ταπεινώθηκαν,...
Οι πολεμικές ταινίες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μ’ ένα βιβλίο ή μ’ ένα τραγούδι!
Θα ήθελα να μιλήσω κι εγώ για κάποιες ταινίες, κυρίως για να σας προτρέψω να τις δείτε. Είναι ταινίες χαμηλόφωνες, που δεν τις είδα στις διάφορες λίστες. Μίλησαν όμως κατευθείαν στην ψυχή μου, και όχι μόνο μια...
Μ’ ένα βιβλίο ή μ’ ένα τραγούδι!
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μπίλι ο ψεύτης
Υπάρχει μια ταινία του αγγλικού free cinema που μίλησε βαθιά στη νεολαία της εποχής της (δεκαετία ’60) – και όχι μόνο. Σε μένα μίλησε μία δεκαετία αργότερα, στα θλιβερά χρόνια της χούντας. Ημουν γραμμένος στη...
Μπίλι ο ψεύτης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας