Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Aπό τον Σολωμό στον Ακη Πάνου

Περικλής Κοροβέσης - Εφημερίδα τών Συντακτών

Aπό τον Σολωμό στον Ακη Πάνου

  • A-
  • A+

Στη συμφορά που ζούμε σήμερα υπάρχει ένα ισχυρό αντίδοτο. Η δημιουργικότητα. Αυτή βέβαια δεν σε σώζει ούτε από την ανεργία ούτε από τη φτώχεια. Μπορεί όμως να σου σώσει την ψυχή. Η οικονομική, κοινωνική, πολιτιστική κρίση έχουν σαν άμεσο αποδέκτη την ψυχή του ανθρώπου. Την μαυρίζουν και την αρρωσταίνουν. Γι’ αυτό έχουμε καταθλίψεις που, όταν δεν θεραπευτούν και γίνουν μόνιμες καταστάσεις, μπορεί να καταλήξουν και σε αυτοκτονίες. Αυτό βέβαια είναι σχετικό. Αν ένας άστεγος με κατάθλιψη που βρίσκεται στα πρόθυρα της αυτοκτονίας δεν βρει άμεσα στέγη, η θεραπεία δεν μπορεί να του κάνει τίποτα.

Οι εκδόσεις «Μεταίχμιο» είχαν την έξυπνη ιδέα να επιλέξουν κάποιους συγγραφείς κύρους και να τους ζητήσουν να γράψουν για τους αγαπημένους τους συγγραφείς και να τους ανθολογήσουν. Ο εκδότης Νώντας Παπαγεωργίου, αν κρίνουμε από την καλαισθησία και την πολυτέλεια της έκδοσης, πρέπει να φιλοδοξεί να μας δώσει μια κλασική σειρά με το πανόραμα της νεοελληνικής λογοτεχνίας ανθολογημένο και σχολιασμένο από τους ίδιους τους λογοτέχνες. Το πρώτο βιβλίο της σειράς ήταν «Τα αγαπημένα του Μιχάλη Γκανά - ποιήματα και αφηγήματα άλλων». Ακολουθούν τα αγαπημένα του Θωμά Κοροβίνη, που μόλις κυκλοφόρησε, και για την άνοιξη του 2015 έχουν προγραμματιστεί τα αγαπημένα της Αλκης Ζέη.

Δυστυχώς δεν έχω διαβάσει ακόμα την ανθολογία του Μιχάλη Γκανά, αλλά χθες τελείωσα το βιβλίο του Κοροβίνη. Μόλις το έπιασα στα χέρια καθηλώθηκα και τα συνηθισμένα διαβάσματα για τις ανάγκες αυτής της στήλης πήγαν περίπατο. (Το βιβλίο είναι περίπου τριακόσιες σελίδες.) Εντούτοις, η ανταμοιβή ήταν άμεση. Ενα ευχάριστο ταξίδι από τον Σολωμό ώς τον Ακη Πάνου. Ο κάθε συγγραφέας παρουσιάζεται με το προσωπικό ύφος του Κοροβίνη. Αυτά τα εισαγωγικά σημειώματα θα μπορούσαν να ήταν ένα άλλο βιβλίο μέσα στο βιβλίο. Ο ανθολόγος έχει συνείδηση της δουλειάς που έκανε. Σημειώνει χαρακτηριστικά στον πρόλογό του: «Το βιβλίο θα μπορούσε να έχει τίτλο: “Ο συγγραφέας και οι καταβολές του” ή “Λογοτεχνική καταγωγή του συγγραφέα” ή “Η κληρονομιά των προγόνων συγγραφέων” -κάπως βαρύγδουπο αυτό- ή “Η λογοτεχνική μου οικογένεια”».

Ο Κοροβίνης είναι μια ειδική περίπτωση των ελληνικών γραμμάτων. Τον είχα αποκαλέσει κάποτε «Ξανθόπουλο υψηλής διανόησης», και είχα παρεξηγηθεί. Επιμένω ακόμα στον όρο, και ας μου επιτραπεί να τον εξηγήσω. Ο Θωμάς γεννήθηκε και μεγάλωσε σε μια λαϊκή γειτονιά της Θεσσαλονίκης. Τη Νέα Μηχανιώνα. Και από κει νομίζω διαμορφώνει μια λαϊκή γλώσσα που εντάσσεται στον προφορικό λόγο της παράδοσης. Το βιβλίο του «Ο γύρος του θανάτου», πέρα από τις λογοτεχνικές του αρετές, είναι και ένα ντοκουμέντο για τη λαϊκή γλώσσα της δεκαετίας του 1950 στη Θεσσαλονίκη. Ο ίδιος είναι τραγουδιστής, συνθέτης και στιχουργός λαϊκών ασμάτων και βαθύς γνώστης της αστικής λαϊκής μουσικής. Το επάγγελμά του είναι φιλόλογος, δούλεψε για περίπου μια δεκαετία στην Κωνσταντινούπολη και είχε γόνιμη συνεργασία με Τούρκους μουσικούς και λογοτέχνες, αναζητώντας πάντα τη χαμένη μας Ανατολή -δηλώνοντας πάντα «ελληνοκεντρικός» και ποτέ «εθνοκεντρικός». Περιττό να πούμε πως έχει βραβευτεί πολλές φορές για το έργο του.

Οι επιλογές που κάνουμε, είτε στη ζωή είτε στη λογοτεχνία, είναι πάντα υποκειμενικές. Περί ορέξεως, κολοκυθόπιτα. Και ούτε μπορεί κανείς να μας ζητήσει τον λόγο για τα προσωπικά μας γούστα. Αυτή η ανθολογία λοιπόν δεν είναι μια αντικειμενική αποτίμηση της ελληνικής λογοτεχνίας (πολλοί σημαντικοί συγγραφείς έμειναν απ’ έξω). Είναι μάλλον μια «λογοτεχνική αυτοβιογραφία του συγγραφέα». Και εκεί μπορούμε να δούμε τον χώρο και το περιβάλλον που διαμόρφωσαν ένα συγγραφέα. Επιπλέον, ο Κοροβίνης ως φιλόλογος και ερευνητής μελετάει τις συγγένειες των άλλων συγγραφέων και τους κατατάσσει κατά οικογένειες. Ούτε με αλφαβητική σειρά ούτε χρονολογικά. Αυτό από μόνο του είναι μια διατριβή. Αλλά ο Κοροβίνης δεν τα πάει καλά με τις διατριβές. Τη μοναδική διατριβή που έγραψε ήταν «Οι ζεϊμπέκοι της Μικράς Ασίας», που δεν την δέχθηκε το ΑΠΘ, και τελικά πήρε το ντοκτορά του από τις εκδόσεις «Αγρα».

Ιδού η δημιουργικότητα που λέγαμε: «Δύο βιβλία και ένα χάδι» μπορούν να σου χαράξουν πορεία μέσα στα σκοτάδια που ζούμε. Τελικά, το πρόβλημα είναι η χαμένη μας αρμονία. Αν την υπηρετούμε, μας σώζει. Αν την καταστρέφουμε, μας καταστρέφει. Αλλά γι’ αυτό χρειάζεται μια θετική προσέγγιση της ζωής. Το φαρμάκι που ρίχνουμε για τους άλλους το πίνουμε πρώτοι εμείς.

ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Η πρώτη εφημερίδα τοίχου
Ας αρχίσουμε με ένα αφελές ερώτημα. Γιατί διαβάζουμε εφημερίδες; Για τα αθλητικά; Για τις καλλιτεχνικές σελίδες; Για τους κινηματογράφους, τα φαρμακεία, για το σκάκι ή το Sudocu;
Η πρώτη εφημερίδα τοίχου
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Αριστερά και Δεξιά
Τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών, θεωρητικά τουλάχιστον, θα έπρεπε να είχαν προκαλέσει αναταραχή στη δημοκρατική Ευρώπη. Η Ακρα Δεξιά, σε όλες τις μορφές της, πέτυχε σημαντικές νίκες...
Αριστερά και Δεξιά
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Koτόπουλο με χλωρίνη
Η κυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου έχει δεχτεί πολλούς απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς από την αντιπολίτευση, έχει την πλήρη αποδοκιμασία της συντριπτικής πλειοψηφίας αυτού του λαού...
Koτόπουλο με χλωρίνη
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Τύπος σε ακμή
Στον εκδοτικό οίκο Ordfront δεν υπάρχει κρίση. Τι έκανε αυτόν τον εκδοτικό οίκο να γίνει μια μεγάλη επιχείρηση και το περιοδικό να γίνει το νούμερο 1 σε όλη τη Σκανδιναβία;
Τύπος σε ακμή
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Μπορούμε ή δεν μπορούμε;
Συχνά, ένας ορισμός γίνεται η πιο βλακώδης αποσαφήνιση ενός φαινομένου. Το ορίζει, το περιορίζει και από κει οδηγεί στην απαγόρευση. Φανταστείτε ένα φασιστικό καθεστώς, που πιστεύει στην καθαρότητα της φυλής...
Μπορούμε ή δεν μπορούμε;
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Fake news για εκλογές
Ο Σωκράτης Μάλαμας φαίνεται να ηγείται ενός νέου πολιτικού σχηματισμού, αποτελούμενου κυρίως από μουσικούς, χορευτές, λογοτέχνες, ζωγράφους και εν γένει δημιουργούς και τεχνίτες (ανάμεσά τους καραβομαραγκούς,...
Fake news για εκλογές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας