Αθήνα, 35°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
35°C
35.9° 33.2°
4 BF
26%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
35°C
35.8° 33.2°
4 BF
46%
Πάτρα
Ελαφρές νεφώσεις
35°C
35.9° 34.9°
1 BF
54%
Ιωάννινα
Αραιές νεφώσεις
27°C
26.9° 26.9°
2 BF
69%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
37°C
36.9° 33.5°
4 BF
23%
Βέροια
Αίθριος καιρός
30°C
36.0° 29.6°
3 BF
22%
Κοζάνη
Σποραδικές νεφώσεις
32°C
35.6° 32.4°
4 BF
24%
Αγρίνιο
Αραιές νεφώσεις
34°C
34.1° 34.1°
2 BF
42%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
30°C
30.8° 29.8°
5 BF
50%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
31°C
31.6° 30.9°
3 BF
41%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
32°C
32.4° 29.8°
5 BF
25%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
32°C
31.7° 31.2°
2 BF
51%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
32°C
31.9° 31.9°
3 BF
58%
Λάρισα
Αίθριος καιρός
32°C
33.0° 32.3°
4 BF
20%
Λαμία
Αίθριος καιρός
36°C
36.0° 33.5°
3 BF
27%
Ρόδος
Ελαφρές νεφώσεις
32°C
31.8° 31.6°
5 BF
64%
Χαλκίδα
Αίθριος καιρός
35°C
35.4° 34.3°
3 BF
14%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
31°C
31.0° 29.3°
2 BF
58%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
30°C
33.7° 30.3°
4 BF
76%
Καστοριά
Αραιές νεφώσεις
30°C
30.3° 30.3°
4 BF
34%
ΜΕΝΟΥ
Κυριακή, 14 Ιουλίου, 2024
latinopoulou afisa
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI

Το κέντρο που πάει παντού

Το βράδυ των εκλογών, παρακολουθούσα σε κάποιο κανάλι την κ. Αφροδίτη Λατινοπούλου, πασίχαρη από την (όχι και τόσο) απρόσμενη εκλογική της επιτυχία, να δηλώνει ευθαρσώς ότι το κόμμα της είναι «κεντροδεξιό»· αμέσως μετά, χαρακτήρισε «κεντροαριστερά» τη Νέα Δημοκρατία και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, οπότε έδωσε και το σημείο αναφοράς της.

Κεντροδεξιά βεβαίως δηλώνει και η Νέα Δημοκρατία, ενώ μετά τις εκλογές «δρομολογήθηκαν διεργασίες στην κεντροαριστερά». Εκτός του κ. Λεβέντη κανένα κόμμα δεν αυτοπροσδιορίζεται αμιγώς κεντρώο, αλλά ως πρώτο συνθετικό το κέντρο πάει παντού, κι έτσι σήμερα θα λεξιλογήσουμε γι’ αυτό.

Αρχαία λέξη είναι το κέντρο, προέρχεται από το ρήμα «κεντώ» και το παραγωγικό τέρμα -ρον. Οπως και άλλες λέξεις που δηλώνουν αφηρημένες έννοιες, η αρχική του σημασία είναι πολύ συγκεκριμένη: σημαίνει την αιχμή, το αγκάθι, το σπιρούνι - αλλά και το κεντρί των εντόμων, που άλλωστε από το κέντρον παράγεται. Στη φράση της Καινής Διαθήκης «σκληρόν σοι προς κέντρα λακτίζειν», που έχει την αρχή της σε στίχο του Ευριπίδη, τα κέντρα δεν είναι τα «ξένα κέντρα» ή τα «κέντρα λήψης αποφάσεων»· τα σπιρούνια είναι.

Ηδη από τους αρχαίους, όμως, η λέξη πήρε και μεταφορικές σημασίες (πλήγμα, αλλά και παρακίνηση) και κυρίως χρησιμοποιήθηκε στη γεωμετρία, για το σημείο όπου στηρίζεται (κεντάει) το σταθερό σκέλος του διαβήτη, και τελικά για το σημείο που ισαπέχει από τα περιφερειακά. Με αυτή τη σημασία πέρασε στα λατινικά, centrum, και από εκεί στις νεότερες ευρωπαϊκές γλώσσες, center, centre, Zentrum, centro.

Τη χρήση του όρου στην πολιτική τη χρωστάμε στους Γάλλους, όπως άλλωστε και για τις λέξεις «αριστερά» και «δεξιά», που βεβαίως προηγήθηκαν. Κι έτσι, από τη δεκαετία του 1820 εμφανίζονται οι όροι centre droit και centre gauche, κεντροδεξιά και κεντροαριστερά, και το σκέτο centre, ως προσδιορισμός πολιτικής τοποθέτησης και ως χωροθέτηση στην αίθουσα του Κοινοβουλίου.

Στα γαλλικά χρωστάμε και άλλες σημασίες της λέξης «κέντρο» που έχουν περάσει στα ελληνικά, όπως την περιοχή με μεγάλη συγκέντρωση πληθυσμού (αστικά κέντρα) ή τον οργανισμό που διευθύνει δραστηριότητες (Κέντρο Υγείας) και άλλες πολλές που θα θέλαμε πολλαπλάσιο χώρο για να τις απαριθμήσουμε. Από τα αγγλικά πήραμε τη σημασία «χώρος ειδικά διαμορφωμένος για ψυχαγωγία» (κέντρο διασκέδασης, νυχτερινό κέντρο).

Οταν το 1961 ενώθηκαν τα κόμματα του κεντρώου χώρου αποκτήσαμε την Ενωση Κέντρου, που κυβέρνησε και ανατράπηκε με τα Ιουλιανά, αλλά μετά τη Μεταπολίτευση το διάδοχο κόμμα δεν άντεξε στην επέλαση του ΠΑΣΟΚ με το πρόταγμα της αλλαγής. Σύμφωνα με το ρητό, ο κεντρώος χώρος βγάζει κυβερνήσεις, αλλά κάποτε τα κόμματα του κέντρου συνθλίβονται ανάμεσα στις εκατέρωθεν συμπληγάδες, όπως πιθανόν να συμβεί σε λίγες μέρες στη Γαλλία.

Οχι αμιγής, παρά ως πρώτο συνθετικό, η ετικέτα «κέντρο-» έχει μεγάλη πέραση, ιδίως ως προπέτασμα για δεξιά κόμματα, αφού ελάχιστα ομολογούν ευθαρσώς τη δεξιά τους ταυτότητα, αλλά προβάλλονται ως κεντροδεξιά. Οπως είπα, πάει παντού.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Το κέντρο που πάει παντού

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας