• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.3°C / 32.9°C
    4 BF
    40%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 29.7°C / 33.6°C
    3 BF
    40%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    33°C 33.3°C / 34.0°C
    3 BF
    41%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    3 BF
    27%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    2 BF
    37%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    30°C 29.0°C / 31.0°C
    0 BF
    45%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    27°C 26.2°C / 28.1°C
    0 BF
    30%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.8°C / 31.8°C
    2 BF
    24%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 30.4°C
    5 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 30.7°C
    4 BF
    54%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 27.2°C / 28.8°C
    5 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 28.5°C / 28.5°C
    3 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    3 BF
    37%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    32°C 30.7°C / 31.9°C
    2 BF
    33%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 30.1°C / 31.2°C
    3 BF
    43%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 30.8°C
    3 BF
    56%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.5°C / 32.0°C
    3 BF
    30%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.4°C / 30.3°C
    3 BF
    56%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.7°C / 30.7°C
    4 BF
    56%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    29°C 28.5°C / 28.5°C
    1 BF
    44%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ονείρατα της άκαυτης και της καμένης Σμύρνης

  • A-
  • A+

ΑΜ ΣΤΟ ΠΑΛΚΟ που δούλευα! Είχαμε φτιάξει ένα μεγάλο τσαρούχι –σα μεγάλη βάρκα ήτανε– ίσαμε όλο το μαγαζί στο φάρδος και είμαστε όλοι οι οργανοπαίχτες μέσα. Με το πιάνο, τα βιολοντσέλλα, τα σαντούρια, όλα τα όργανα. Ολοι μέσα στο τσαρούχι ήμαστε. Σα να ’μαστε ένα ποδάρι του τσολιά. Κι ήμαστε τσολιάδες κι εμείς. Είχαμε πιάσει στην Ελλάδα δουλειά. Οι παραπάνω γραμμές δίνουν γλαφυρά την εικόνα που επικρατούσε στις μπίρες της Σμύρνης το 1919 και το 1920, έπειτα απ’ την είσοδο του ελληνικού στρατού.

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ για περιγραφή της Αγγέλας Παπάζογλου, παρμένη από τον συγκλονιστικό τόμο «Ονείρατα της άκαυτης και της καμένης Σμύρνης - Τα χαΐρια μας εδώ». Η Αγγελίτσα, όπως ήταν γνωστή στους κύκλους του ρεμπέτικου, γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1899. Ανέβηκε δέκα χρονών στα πάλκα, αφού ο πατέρας και οι θείοι της ήταν περίφημοι μουσικοί. Εγκαταστάθηκε στην Κοκκινιά μετά το 1922, όπου συνέχισε να τραγουδάει ώς το 1927, οπότε παντρεύτηκε τον εμβληματικό συνθέτη Βαγγέλη Παπάζογλου. Το 1929 τυφλώθηκε, εξαιτίας πάθησης που είχε από μικρή στα μάτια.

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ αποτελεί αφήγηση της ίδιας στον γιο της Γιώργη. Σε ζωντανή και στακάτη γλώσσα ανασταίνει τις ένδοξες εποχές της γενέτειράς της, την ανάταση που βίωσε το ελληνικό στοιχείο τα χρόνια του προηγήθηκαν της καταστροφής, τον ξεριζωμό, τον καημό της προσφυγιάς. Και κατόπιν την Κατοχή, τον θάνατο του Βαγγέλη το 1943 από φυματίωση –στην πραγματικότητα από την πείνα–, την Αντίσταση, το Μπλόκο, τη μετεμφυλιακή περίοδο. Η σύγχρονη ιστορία μας διαπερνά τις σελίδες σαν ρίγος με πανταχού παρούσα την περιπέτεια του σμυρναίικου και του ρεμπέτικου τραγουδιού. Το βιβλίο, που ανέδειξε στο θέατρο η Αννα Βαγενά, ήταν χρόνια εξαντλημένο. Επανεκδόθηκε πρόσφατα από την «Κουκκίδα» της Αθήνας και το «Αιγαίον» της Λευκωσίας. Ιδού χαρακτηριστικό απόσπασμα που ανατρέπει άρδην την αποτίμηση των μηνών απ’ τους Νεοέλληνες:

«Πάει τέλειωσε. Εμένα ο Αύγουστος με κυνηγάει. Η ζωή μου ολόκληρη έχει σημαδευτεί απ’ τσ’ Αύγουστοι. Για μένα είναι ο πιο γρουσούζικος μήνας. [...] Αύγουστο ήρθαν οι Τούρκοι στη Σμύρνη. Την 4η Αυγούστου 1936 έκανε δικτατορία ο Μεταξάς. Καμμιά εικοσαριά Αύγουστοι έχουνε τη ζωή μου εμένα σημαδέψει. Και τελευταία οι τσολιάδες, οι προδότες, ο μπλόκος της Κοκκινιάς. Λυσσάξανε τον Αύγουστο. [...] Τον έχω πάρει από φόβο. Κι από τότε με τον μπλόκο, όσο πλησιάζουνε οι μέρες, κάθε στιγμή μετρώ. Θαρρώ πως θα ξαναγίνει μπλόκος. Θαρρώ πως είναι κι οι Τούρκοι μαζί και κάνουνε “γιοκλαμά”. [...] Τι τράβηξε ο κόσμος! Να μην έρχεται Αύγουστος, πιο καλά. Βλέπω και παθαίνω κάθε φορά να περάσει. Είναι και η νηστεία. Ολα μαζί μ’ αρρωστάνε...».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Περί ηγεμόνων
Η στενή συνεργασία του με τον Καίσαρα Βοργία γέννησε το αξεπέραστο πόνημα «Ο Ηγεμών», που εκδόθηκε το 1513 και κατακρίνεται ίσαμε σήμερα από τη συντριπτική πλειονότητα δεξιών, αριστερών και αμφιδέξιων...
Περί ηγεμόνων
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ακριβώς αυτό
Με ένα ξεχωριστό βιβλίο, απ’ αυτά που σπανίως παρεισφρέουν στις στήλες των εφημερίδων, θα καταπιαστώ σήμερα. Πρόκειται για το περί τα ελληνικά εγχειρίδιο με τίτλο «Αυτό ακριβώς!»
Ακριβώς αυτό
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Φλόγινη γλώσσα
«ΕΧΩ ΜΙΑ ΘΛΙΨΗ για τα μακρινά αριστουργήματα» τιτλοφορείται ο καλαίσθητος τόμος με τα ποιήματα του Παύλου Σιδηρόπουλου, που τυπώθηκε εσχάτως στις εκδόσεις Opportuna. Το βιβλίο παρουσιάζεται απόψε στις 8 στο...
Φλόγινη γλώσσα
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
H αντιβαρύτητα
Πρόκειται για δοκίμιο με τίτλο «Ο χορός και ο εμφύλιος» σε επιμέλεια έκδοσης του Νίκου Κατσιαούνη («Ερμα») και εξώφυλλο της Λαμπρούλας Νικολοπούλου. Ρίχνομαι αμέσως στην ανάγνωση και αλιεύω παρευθύς...
H αντιβαρύτητα
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραχαράκτες
Μολονότι περιστοιχίζονται και στην ωριμότητα από ωραίες γυναίκες, ο Νώντας Καραμπίνης και ο Φώντας Καραμπέσης έμπλεξαν αρχικά τα μπούτια τους στο ράφι. Στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, πά’ να πει, ουχί στο...
Παραχαράκτες
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραχαράκτης
Το αποτύπωμά του χάραξε νέους δρόμους στην ευρωπαϊκή διανόηση. Αναγνωριζόταν ως ιερό τέρας στους πανεπιστημιακούς κύκλους της Εσπερίας. Εδώ τον μάθαμε εξ αντανακλάσεως. Φάνταζε αδιανόητο να μην έχουμε διαβάσει...
Παραχαράκτης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας