Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αναρχικό Λεξικό

Το «Αναρχικό Λεξικό» του Γιάννη Φούντα που κυκλοφορεί από τις «Εκδόσεις των Συναδέλφων»

Αναρχικό Λεξικό

  • A-
  • A+

Τα λεξικά μοιάζουν με παραλίες γυμνιστών. Στις σελίδες τους οι λέξεις και οι έννοιες γδύνονται, μένουν ολοτσίτσιδες, αποκαλύπτοντας τα απόκρυφα σημεία και τις στρεβλώσεις τους: την ορθογραφία, την προέλευση, την ετυμολογία, τις μεταμορφώσεις τους στον χρόνο. Αλλωστε η ομορφιά κρύβεται στις ατέλειες. Ενα αψεγάδιαστο πρόσωπο περνάει συχνά απαρατήρητο. Αντίθετα μας γοητεύουν ένα λακκάκι στο μάγουλο, ένα στραβό δόντι, μια κρεατοελιά δίπλα στη μύτη, ένα αλλόκοτο χαμόγελο.

Ο Γιάννης Φούντας στο «Αναρχικό Λεξικό» που κυκλοφορεί από τις «Εκδόσεις των Συναδέλφων» προσπαθεί να συνθέσει το ελευθεριακό σύμπαν, συγκεντρώνοντας με σχολαστικότητα μανιώδους συλλέκτη τη χορεία των μορφών που διαδραμάτισαν καθοριστικό ή δευτερεύοντα ρόλο στη δημιουργία και την εξέλιξή του, τις ιδέες που διατύπωσαν, τους -ισμούς που το στοίχειωσαν, τα ιστορικά γεγονότα που το διαμόρφωσαν. Υστερα τα βγάζει βόλτα στην αμμουδιά και τα δείχνει στους λουόμενους με το φωτοστέφανο της δόξας τους. Κατόπιν τα απογυμνώνει, στερώντας τους και το έσχατο φύλλο συκής, τα αφήνει να κολυμπήσουν στα βαθιά και να ξεροψηθούν στον ήλιο. Επειτα τους κάνει μπάνιο στο πηγάδι, τους φορά το πιο επίσημο ένδυμα, τα ταξινομεί με αλφαβητική σειρά και μας τα παρουσιάζει σε όλη την έκταση και τις διαστάσεις τους.

Μπορεί να χωρέσει άραγε η Αναρχία σ’ ένα λεξικό, δομημένο μάλιστα με κλασικό, καρτεσιανό τρόπο; Δυτικά της Σούγιας στη νότια Κρήτη, ακριβώς δίπλα στη μεγάλη ακτή, υπάρχει ένα μικρό λιμανάκι, αθέατο πίσω από ψηλά βράχια. Στις αρχές του ’80 αράζαμε εκεί οι γυμνιστές. Ανάμεσα στις δεκάδες κοπελιές ξεχώριζε μια Ολλανδέζα, που παρότι δεν ήταν η ομορφότερη, ήταν η πιο ελκυστική ίσως επειδή κρεμούσε γύρω απ’ τη μέση της μια χρυσή αλυσίδα, που απελευθέρωνε τη φαντασία. Ολα τα αντρικά μάτια ήταν καρφωμένα πάνω της.

Ομοίως το πόνημα του Φούντα τυλίγεται από μια παρόμοια άλυσο. Δεν είναι άλλη απ’ τη γλώσσα του. Τους κρίκους της δένει στέρεα ο λιτός, συνοπτικός, αρτιεπής και ακριβής λόγος· το ύφος που αρμόζει στα λεξικά. Εμφιλοχωρεί ωστόσο ταυτόχρονα μια περιπαικτική διάθεση, μια υφέρπουσα ειρωνεία, που λαμπυρίζει πάνω στα λήμματα σαν να τους βγάζει τη γλώσσα και επιτρέπει στον αναγνώστη να διαβάζει τους δυο τόμους σαν μυθιστόρημα, επιλέγοντας ο ίδιος την πλοκή, τον τόπο και τον χρόνο. Ο Γιάννης το ’χει παντρευτεί το λεξικό. Το δουλεύει επί είκοσι συναπτά έτη και θα ζει μαζί του εφ’ όρου ζωής. Ηθελέ τα κι ήπαθέ τα, όμως. Του εύχομαι να γιορτάσει το αργυρό και το χρυσό ιωβηλαίο του γάμου του, με σειρά επανεκδόσεων.

Ιδιαίτερη μνεία οφείλεται στον Μιχάλη Πρωτοψάλτη, που από πέρυσι τον Μάη δεν είναι κοντά μας, ωστόσο το μεράκι και το πνεύμα του διαχέονται στις σελίδες του εγχειριδίου. Πίστευε πολύ στο βιβλίο. Επρόκειτο να το βγάλει εκείνος στις εκδόσεις «Βιβλιοπέλαγος». Δεν πρόλαβε. Η επιμέλεια είναι επίμοχθη δουλειά κι ο Μιχάλης ήτανε ψείρας. Εχω δει την αγωνία του να αποτυπωθούν σωστά ψιλές, δασείες, βαρείες και περισπωμένες σε κομμάτια από παλιές εφημερίδες, που αποδόθηκαν στο πολυτονικό. Η πλούσια δράση του στον αναρχικό και εναλλακτικό χώρο περιελήφθη στον δεύτερο τόμο. (Aπόσπασμα από την παρουσίαση, χθες στο «Nosotros».)

 

 

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Φλόγινη γλώσσα
«ΕΧΩ ΜΙΑ ΘΛΙΨΗ για τα μακρινά αριστουργήματα» τιτλοφορείται ο καλαίσθητος τόμος με τα ποιήματα του Παύλου Σιδηρόπουλου, που τυπώθηκε εσχάτως στις εκδόσεις Opportuna. Το βιβλίο παρουσιάζεται απόψε στις 8 στο...
Φλόγινη γλώσσα
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
H αντιβαρύτητα
Πρόκειται για δοκίμιο με τίτλο «Ο χορός και ο εμφύλιος» σε επιμέλεια έκδοσης του Νίκου Κατσιαούνη («Ερμα») και εξώφυλλο της Λαμπρούλας Νικολοπούλου. Ρίχνομαι αμέσως στην ανάγνωση και αλιεύω παρευθύς...
H αντιβαρύτητα
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραχαράκτες
Μολονότι περιστοιχίζονται και στην ωριμότητα από ωραίες γυναίκες, ο Νώντας Καραμπίνης και ο Φώντας Καραμπέσης έμπλεξαν αρχικά τα μπούτια τους στο ράφι. Στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, πά’ να πει, ουχί στο...
Παραχαράκτες
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Μη λες κουβέντα, απλώς διάβαζε
Μήνες είχε να με ξαγρυπνήσει βιβλίο. Το ξεκίνησα νωρίς κάποιο βράδυ, με πήραν χαράματα και το τελείωσα μεσημεράκι με τον καφέ. Μ’ άφησε άφωνο. «Δε λες κουβέντα» άλλωστε τιτλοφορείται. Ο φίλος Μάκης Μαλαφέκας...
Μη λες κουβέντα, απλώς διάβαζε
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Αθροίσματα
Στα πεζά και τα ποιήματά του λοιδορεί τον καθωσπρεπισμό της, χλευάζει τους επιτυχημένους της νοικοκυραίους, ξιφουλκεί με τον Θεό, καβγαδίζει διαρκώς με την υποκρισία της, υπονομεύει το σύστημα, αποκαλύπτει...
Αθροίσματα
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Η Πεζούλα
Εκδόθηκε πρόσφατα από το «Γράμμα» του Μεσολογγίου το βιβλίο του Βασίλη Χριστοδούλου «Οι σιωπές... της πεζούλας», βασισμένο σε προφορικές μαρτυρίες ενός συμβολικού χωριού, που δίνει μια αναπάντεχη διάσταση στην...
Η Πεζούλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας