Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο παλιόγυφτος
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο παλιόγυφτος

  • A-
  • A+

Χτικιάρης και κοντοπίθαρος, μια χαψιά μπόι, ίσα που τον πιάνει το μάτι σου. Μαυριδερός, επιπροσθέτως, γύφτος σωστός. Και μπάσταρδος παραστρατημένης καλογριάς από πάνω. Κι αρρωστιάρης· τον βασανίζει η φθίση από νεαρή ηλικία. Το εν γένει παρουσιαστικό του απογοητεύει, δείχνει πως ο κάτοχός του δεν προορίζεται για τα υψηλά και τα σπουδαία. Κι όμως, στα μάτια του τρεμοπαίζει μια παράξενη φλόγα, που, αν την προσέξεις καλά, μετατρέπεται σε πυρκαγιά· μαρτυρά μεγαλείο ψυχής και μυαλό κοφτερό σαν λεπίδι. Τη διακρίνει πρώτος ο Κατσαντώνης και δεν λαθεύει. Τον δέχεται στην ομάδα του, ανάμεσα στ’ ανήμερα θεριά, τα παλικάρια του, και γρήγορα εξελίσσεται στον πρώτο των πρώτων.

Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, διότι όντως περί του Καραΐσκου πρόκειται, αντικρίζει το φως σαν σήμερα, το 1782. Εκτός απ’ τον πατέρα του, δεν είναι εξακριβωμένος ούτε ο τόπος της γέννησής του. Ερίζουν η Σκουληκαριά Αρτας και το Μαυρομμάτι Καρδίτσας. Γίνεται σαΐνι στον κλεφτοπόλεμο, πλάι στον πρωτοκαπετάνιο των Αγράφων. Μετά τον θάνατό του, καταφεύγει στα Γιάννενα, στον Αλή Πασά, που τρέφει κι αυτός ιδιαίτερη αδυναμία στον μούλο. Το παρακάτω περιστατικό είναι εύγλωττο: Χορεύει κάποτε στα κλαρίνα ο Γιώργης, όταν εμφανίζονται οι βαστάζοι με το φορείο του Βελή, δευτερότοκου γιου του Αλή. Τα όργανα σιγούν πάραυτα, αφού λογίζεται προσβολή να γλεντούν οι ραγιάδες ενώπιον των αφεντάδων τους. Δεν πτοείται ο Καραϊσκάκης και γνέφει να συνεχίσουν. Σέρνει ο ίδιος το χορό, καθώς ο Βελής βγάζει το κεφάλι του απ’ τις βελουδένιες κουρτίνες για να σωφρονίσει τον ασεβή.

Υπολογισμένες ώς την έσχατη λεπτομέρεια οι φιγούρες του απείθαρχου χορευτή, που αδράζει την ευκαιρία να επιδείξει περίτεχνο καβάδι. Οπως σηκώνεται στον αέρα για να χτυπήσει με την ξανάστροφη τη φούντα του τσαρουχιού, μοστράρει όλως τυχαίως τα «κολοκύθια» του στη μάπα του Τουρκαλβανού. Το καλοκαίρι, βλέπεις, δεν φορούσαν βρακιά κάτω απ’ τις φουστανέλες. Εξαλλος ο Βελής ζητάει απ’ τον πατέρα του το κεφάλι του βλάσφημου. «Τι του ’φτιασες, μπρε, και θέλει να σε φάει ζωντανό;», τον ρωτά ο Αλής. «Να, παρεξήγησε μάλλον ένα τσάκισμα του χορού μου», λέει και επαναλαμβάνει αυτούσια τη φιγούρα στο πρόσωπο του πασά. «Αφερίμ, παλιόγυφτε. Μ’ έκανες και γέλασα», τον αθωώνει με συνοπτικές διαδικασίες.

Ιστορείται με θαυμασμό ο «παραληρηματικός βωμολοχικός λόγος» του ήρωα. «Μου γράφεις ένα μπουγιουρντί, λέγεις να προσκυνήσω/ μα εγώ, πασιά μου, ρώτησα τον μπούτζον μου τον ίδιον/ κι αυτός μου αποκρίθηκε ευθύς να πολεμήσω», απαντά σε αντίπαλο που του ζητά να συνθηκολογήσει. Τον δικάζουν κάποτε προς συνετισμό οι προύχοντες του Αγρινίου. «Γιατί βρίζεις, ορέ;», του κάνει ο γηραιότερος. «Το ’χω χούι», απολογιέται τάχατες. «Σαράντα χρόνων άντρας και δεν μπορείς να κάνεις ζάφτι το χούι σου», αποκρίνεται εκείνος. «Κι εσύ κοντεύεις ογδόντα κυρ Πάνο και το χούι να γκαστρώνεις τσούπρες δεν το ’κοψες», τον αποσβολώνει. «Σεβαστή διοίκησις, παίζει ο μπούτζος μου τρουμπέτες, παίζει και τουμπλέκια», προειδοποίησε κάποτε στον Μαυροκορδάτο.

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ο ζητιάνος
Συστάσεις δεν χρειάζεται ο Νικήτας Σταματελόπουλος, Νικηταράς σύμφωνα με τη λαϊκή μυθοπλασία. Μεγαλούργησε τα ένδοξα χρόνια του Εικοσιένα κι η Ελλάδα, που επιμένει να πληγώνει διαχρονικά ιδίως τα εκλεκτά τέκνα...
Ο ζητιάνος
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Τύπος μαγευτικός
Εδάφιο από τα απομνημονεύματα του Θοδωράκη Κολοκοτρώνη παραθέτω, όπως τα υπαγόρευσε στον Γεώργιο Τερτσέτη. Γεμάτα πόλεμο τα μικράτα του, κολοκοτρωναίικους θανάτους, αδυσώπητο κυνηγητό απ’ τους Τούρκους και...
Τύπος μαγευτικός
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραχαράκτες ΧΙΙΙ
​Με μαύρο κορακίσιο μαλλί, γραμμένο φρύδι, ανεπαίσθητα γαμψή γαλλική μυτούλα, χείλη ροδοπέταλα και χαρίεσσα θρουμπίτσα πάνω απ’ το δεξί λακκάκι, η Ελβίρα ξετρέλαινε τ’ αρσενικά. Τα αμυγδαλωτά, γαλαζοπράσινα,...
Παραχαράκτες ΧΙΙΙ
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Αντηχήσεις
ΤΕΤΟΙΕΣ ΜΕΡΕΣ, κατά την εαρινή ισημερία του 1790 πρωτοβλέπει το φως ο Μάρκος Μπότσαρης, απ’ τις αγνότερες και ηρωικότερες μορφές του Εικοσιένα. Καθώς συμπίπτει η γέννησή του με την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, τον...
Αντηχήσεις
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Νέστορ Μαχνό
Γεννιέται σαν σήμερα το 1888 στο Χιουλάι Πόλιε, κοντά στο Εκατερίνοσλαβ της τσαρικής Ρωσίας. Αναδεικνύεται στρατιωτικός διοικητής του Επαναστατικού Εξεγερσιακού Στρατού της Ουκρανίας και πολιτικός ηγέτης του...
Νέστορ Μαχνό
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Αρετή και τόλμη
Τριάντα ολόκληρα χρόνια μετά τον θάνατό του, σε ηλικία 77 ετών στο Λάουθ της Βρετανίας το 1869, πρώτα ο Βικέλας και αργότερα ο Παλαμάς συστήνουν στο ευρύ κοινό τον Ανδρέα Κάλβο, διότι περί του Κάλβου...
Αρετή και τόλμη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας