Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μυίγες του σεβδά
EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μυίγες του σεβδά

  • A-
  • A+

Γεννιέται τέτοιες μέρες, το 1882, στη Ναύπακτο και περνάει τα παιδικά του χρόνια σε διάφορες πόλεις, κατά τις μεταθέσεις του δικαστικού πατέρα του, ο οποίος πεθαίνει νωρίς. Αναγκάζεται να εργαστεί σε νεαρή ηλικία κι απ’ όλα τα επαγγέλματα που ασκεί τον δελεάζει η δημοσιογραφία. Τυγχάνει ιδρυτικό μέλος της ΕΣΗΕΑ και υπηρετεί κάμποσα ειδησεογραφικά είδη, ώσπου διακρίνεται στο χρονογράφημα, το οποίο υπηρετεί μέχρι τον θάνατό του, το 1966. Αντιγράφω την άποψη του Σπύρου Μελά για τον αμανέ, όπως δημοσιεύτηκε στο «Ελεύθερο Βήμα» τον Νοέμβριο 1934 και αλίευσα στο βιβλίο του Κώστα Βλησίδη «Σπάνια κείμενα για το Ρεμπέτικο (1929-1959)», από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου:

Τι είνε αυτό που μας εκάματε; Καταργήσατε τα καφάσια, τους φερετζέδες, τα γιασμάκια, τα «καρφιά» της παληάς τουρκικής γραφής, τους τεκέδες, τα ιεροδιδασκαλεία, τα φέσια, τους χοτζάδες, τα κομπολόγια – καταργήστε, τέλος πάντων, ό,τι θέλετε... Αφήστε όμως ήσυχο τον αμανέ! Μα τι ιδέα να τον πνίξετε στο Βόσπορο με μια διαταγή, όπως οι παληοί σουλτάνοι τους υπό δυσμένειαν βεζύρηδες; Και πώς θα πραγματοποιηθεί; Πώς είνε δυνατόν ποτέ να καταργηθή ο επίμονος κι’ ατελείωτος λυγμός της Ανατολικής Μεσογείου, το αδυσώπητο φωνητικό τρυπάνι που ανοίγει φοβερές τρύπες στην κρουσταλλένια γαλήνη των νυκτών της, σε μια μάταια προσπάθεια να δώση διεξόδους σε προαιώνιους καϋμούς; Γιατί τι είνε ο αμανές; Κάποιος Ευρωπαίος είπε: «Μια μελωδία που νομίζετε ότι, από, στιγμή σε στιγμή, θα πάνε να καθίσουν απάνω της μυίγες».

Ε, ναι!... Είνε αυτά τα «μακρόσυρτα τραγούδια ανατολίτικα» που ύμνησεν ο Παλαμάς. Αλλά που μέσα τους βογγάει μια ψυχή. Μπορεί επάνω και σ’ αυτή να πηγαίνουν και να κάθωνται μυίγες πολλές μυίγες... Μπορεί να είνε ψυχή όλη σάρκα, σκλάβα σε χαρέμι, να σφαδάζη στα νύχια των πιο ασύμμετρων πόθων, αλλά είνε μια ψυχή βαθειά κι’ ωραία – μια ψυχή σεβαστή. Πώς θα σβύσετε το μεράκι, το σεβδά, το ατελείωτο παράπονο αυτής της ψυχής για το κισμέτ, την πανάρχαια, ανεξάλειπτη και βαθειά ανατολίτικη έννοια της μοίρας, που σκοτεινιάζει με τις βαρειές φτερούγες της το γαλάζιο κύμα της Μεσογείου; [...]

Γιατί ο αμανές είναι παραγωγή μιας και μόνο μελωδίας, ενός σερνάμενου μουσικού ολολυγμού, που στα ισπανικά παράλια γίνεται «φλαμένκο», στις ακρογιαλιές της Σικελίας και της Νεαπόλεως σόλο τενόρου αμαναδοειδές, και στην αραπιά ατελείωτο «γιαλέλι». Είνε ένα και το αυτό μοιρολόι, που λέει παντού το ίδιο πράγμα: Γιατί η ζωή να είνε αιώνια κι’ εμείς εφήμεροι· γιατί ο κόσμος να είνε τόσο ώμορφος κι’ εμείς τόσο δυστυχισμένοι· γιατί η αγάπη να είνε τόσο γλυκειά και να βαστάη τόσο λίγο· και γιατί το ριζικό μας και κρέμεται από αόρατες κλωστές; Τούτος ο πόνος δεν μπορεί να λείψη διά διατάγματος – έστω και προεδρικού.

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
ΕπιβΙΩΣΗ ΙΔ΄
Το Ριτάκι, Ειρήνη το κολυμπηθράτο της, πρωτοβλέπει το φως το 1906 στη Σμύρνη. Ορισμένοι ρεμπετολόγοι προσδιορίζουν τη γέννησή της το ’13 ή ’14 και λιγότεροι το ’16 ή ’17, αφού καταπώς φαίνεται τα ’κρυβε καλά...
ΕπιβΙΩΣΗ ΙΔ΄
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ε, ρε, γλέντια
Η πελατεία ρουφάει την τσιγαριά με λαίμαργα χείλια. Θολός καπνός κι’ οσμή ινδικής καννάβεως πλανιέται στην ατμόσφαιρα. Βαίνομεν ολοταχώς προς γενικήν μαστουροποίησιν... Παίζει το μπαγλαμαδάκι και χορεύω...
Ε, ρε, γλέντια
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Εσχατοι ρεμπέτες
Πρόκειται για υπέροχο κείμενο με τίτλο «Επικήδειος λόγος». Περιέχεται στα Ρεμπέτικα Τραγούδια του Ηλία Πετρόπουλου που γεννήθηκε στην Αθήνα τέτοιες μέρες του 1928. Πέθανε στο Παρίσι Σεπτέμβρη του 2003 κι η...
Εσχατοι ρεμπέτες
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Δεύτερο Κύμα ΧΙ
Ο λόγος για τον κατά κόσμον Γιάννη Ξυνοτρούλια, γνωστότερο στο πανελλήνιο ως Νεγρεπόντη, όστις αναχώρησε για τα επουράνια πεντάγραμμα σαν σήμερα το 1991 στα εξήντα ένα του. Του οφείλω τον λοξό δρόμο που πήρα...
Δεύτερο Κύμα ΧΙ
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Δεύτερο Κύμα VΙI
Τον Πύργο της Τήνου τον γνωρίζουμε οι περισσότεροι από τον ίδιο και το έργο του κι όμως οι σύγχρονοί του τον αντιμετώπιζαν σαν τον τρελό του χωριού και πρέπει να υπέφερε τα πάνδεινα ο δόλιος από την καζούρα....
Δεύτερο Κύμα VΙI
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Δεύτερο Κύμα VΙ
Συμπληρώνονται σήμερα δεκαεννέα χρόνια από τον θάνατο του λαϊκού βάρδου Στέλιου Καζαντζίδη. Τιμώ τη μνήμη του με μια σχετικά άγνωστη ιστορία, παρμένη από την αυτοβιογραφία του ανθρώπου που τον καθιέρωσε στη...
Δεύτερο Κύμα VΙ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας