Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Λαμπρή ανακωχή

Εις το βουνό ψηλά εκεί…

eyrytixn.blogspot.gr

Λαμπρή ανακωχή

  • A-
  • A+

Νεραϊδογέννητος· αθεράπευτος εραστής της Ευρυτανίας και βαθύς γνώστης της ιστορίας της ο φίλος μου ο Θανάσης, με πρήζει συχνά με τα ανδραγαθήματα του Κατσαντώνη και των παλικαριών του, τα οποία αναφέρει με τα μικρά τους ονόματα· λες και μοιράζονταν το ίδιο θρανίο απ' το Δημοτικό. Χαρισματικός αφηγητής, σε καθηλώνει με τα σημαινόμενα των θεμάτων του. Τα γράφει κιόλας στον Ευρυτάνα Ιχνηλάτη (eyrytixn.blogspot.gr.), που επισκέπτομαι για ν' αναπνεύσω αναζωογονητικό, βουνίσιο αέρα, όποτε η ωχρόφαιη ατμόσφαιρα της πόλης μού κάθεται, σαν καταχνιά, στον λαιμό.

Ισχυρή εντύπωση στις σελίδες του προκαλεί το επεισόδιο που εκτυλίσσεται τέτοιες μέρες στα 1947, μεσούντος του Εμφυλίου. Ξετυλίγω το νήμα τηλεγραφικώς. Αποκομμένες δυνάμεις του ΔΣΕ, τραυματίες και κυνηγημένες αριστερές οικογένειες, περικυκλωμένες από στρατιωτικές μονάδες και παρακρατικά αποσπάσματα στα Βραγγιανά, επιχειρούν να επανενωθούν με τα αντάρτικα σώματα στη Βουλγάρα της Θεσσαλίας. Πρέπει να διασχίσουν την απάτητη κορυφογραμμή της Νιάλας στ' Αγραφα, σ' ανεμοδαρμένα ύψη 2.200 μέτρων. Παγώνει το αίμα όσων γνωρίζουν τα περάσματα. Δεν υπάρχει, ωστόσο, άλλη διέξοδος.

Αρχίζει η πορεία του θανάτου τη Μεγάλη Παρασκευή 11 Απριλίου. Μαίνεται καταιγίδα και ψηλότερα χιονοθύελλα. Ο άνεμος λυσσομανά. Ξεκολλά βρέφος απ' την αγκαλιά της μάνας του. Ζοφερά αστραπόβροντα και συνεχείς κατολισθήσεις κόβουν στα δυο τα κακοτράχαλα μονοπάτια, που κρέμονται στις άκρες των γκρεμών. Οι ασθενέστεροι δεν αντέχουν. Πολλοί σκεπάζονται για πάντα απ' το λευκό και ψυχρό, νεκρικό πέπλο της Νιάλας. Σχηματίζουν ανθρώπινες αλυσίδες οι υπόλοιποι και προχωρούν κόντρα στους δίσεκτους καιρούς και τα στοιχειά της φύσης. Η νεαρή δασκάλα Βαγγελιώ Κουσιάντζα πιάνει το τραγούδι εμψυχώνοντας την πομπή: «Βροντάει ο Ολυμπος και πάλι, στη Νιάλα πέφτουν κεραυνοί...».

Λυτρώνονται το Μεγάλο Σάββατο το βράδυ, φθάνοντας με τα χίλια βάσανα στον αυχένα του βουνού και κατηφορίζοντας προς τη Σάικα. Ο λόχος της οπισθοφυλακής υπό τον Γιάννη Παπαϊωάννου μαζί με αμάχους, ξεστρατίζει μες την ομίχλη και πέφτει ξαφνικά φάτσα με φάτσα με άνδρες του κυβερνητικού στρατού, που στήνουν αντίσκηνα στο πυκνό χιόνι για να βγάλουν τη νύχτα. Τα όσα ακολουθούν μόνο ο Σοφοκλής ή ο Σέξπιρ μπορούν να περιγράψουν. «Μην πυροβολείτε αδέρφια, αφήστε να περάσει απόψε το κακό κι αύριο φεύγουμε» αντηχούν φωνές κι απ' τα δύο στρατόπεδα.

Ανακούρκουδα καθισμένοι στις σκηνές, ζεσταίνονται με τα χνώτα τους. Φαντάροι προσφέρουν σε αντάρτες σταφίδες και κονιάκ. Οι ακραίες συνθήκες συμφιλιώνουν θανάσιμους εχθρούς. Κοιμούνται πλάι-πλάι. Ξυλιασμένοι κάποιοι δεν θα ξυπνήσουν ποτέ. Ξημερώνοντας Πάσχα ο ακραιφνής εθνικόφρων ταγματάρχης Αλευράς βλαστημά και καλεί ενισχύσεις με τον ασύρματο. Ο Παπαϊωάννου τον εγκαλεί επειδή σπάει την άτυπη, σιωπηλή εκεχειρία. Μονομαχεί μαζί του, τον ξαπλώνει στο έδαφος και διατάζει επείγουσα αποχώρηση. Οι στρατιώτες δεν ρίχνουν τουφεκιά. Τους έχει χαράξει ανεξίτηλα η αλλόκοτη βραδιά. Τριάντα ένας μολαταύτα δεν ακούν τη διαταγή και συλλαμβάνονται από αξιωματικούς λιπόθυμοι, μισοπεθαμένοι. Καταδικάζονται σε ισόβια και 10 απ' αυτούς σε θάνατο. Στις 9 του Μάη στη Λαμία η Βαγγελιώ Κουσιάντζα σέρνει τον χορό μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Τα μέλη του κατεβάζουν τα όπλα. Το δολοφονικό έργο αποτελειώνουν παρακρατικοί. Εκλάβετε όλα τούτα σαν αναστάσιμο μήνυμα.

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
ΕπιβΙΩΣΗ VΙI
Αντιδεοντολογικά φερόμενος, παρέλειψα να υπογραμμίσω εξαρχής ότι πρωταγωνιστής του αλλόκοτου περιστατικού υπήρξε ο ασιατικός βόας που την κοπάνησε από κλουβί περιοδεύοντος τσίρκου, το οποίο στρατοπέδευε στις...
ΕπιβΙΩΣΗ VΙI
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
ΠροσγεΙΩΣΗ ΛΘ΄
Πολλώ δε μάλλον που ο μπαρμπέρης έχει τώρα δουλειές με φούντες, τρέχει και δεν φτάνει, και προφταίνει να με μερεμετίσει από Ιούλη και αν. Οι βίδες του εγκεφάλου μου είναι μονίμως λάσκα/ τα παίξανε ανάμεσα σε...
ΠροσγεΙΩΣΗ ΛΘ΄
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Κρασί λιαστό
ΠΛΗΡΗΣ ΗΜΕΡΩΝ και βιωμάτων πεθαίνει τέτοιες μέρες του 1974, στην Αθήνα. Μορφές, όμως, σαν τον Κώστα Βάρναλη –διότι περί του Βάρναλη πρόκειται– μένουν ολοζώντανες στη συλλογική μνήμη να φωτίζουν τα κακοτράχαλα...
Κρασί λιαστό
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Απόηχοι... όπλου
Λάδια, ακριλικά και υδατοχρώματα δοκίμαζαν σε πάνινους καμβάδες ο Νώντας Καραμπίνης και ο Φώντας Καραμπέσης στην επίμοχθη προσπάθειά τους να αφήσουν όψιμα το στίγμα τους στα εικαστικά δρώμενα της Ψωραλέξαινας...
Απόηχοι... όπλου
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Καρδιά με σαλόνι
Αναντιρρήτως κάθε κείμενο περιέχει ρυθμό, εκπέμπει ιδιότυπη μελωδία. Ρητώς και κατηγορηματικώς, λοιπόν, τα γραπτά διαθέτουν εσωτερικό τέμπο· δεν χρειάζονται μουσικό χαλί για να αναδειχτούν. Κι όμως, σήμερα θα...
Καρδιά με σαλόνι
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραχαράκτες XLVII
Ο Φίλων Ξενόπουλος αποδείχτηκε αληθινός φίλος. Τεφαρίκι. Και μεγάλη καρδιά. «Δεν είναι σίγουρο το μέρος» ενημέρωσε τον φιλοξενούμενό του. «Πηγαινοέρχονται γειτόνοι και μπαινοβγαίνουν για τσιπουράκι και...
Παραχαράκτες XLVII

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας