Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η μάντρα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η μάντρα

  • A-
  • A+

Βαστώ στα χέρια μου με ανείπωτη τέρψη τον εξαιρετικό τόμο «Σπάνια κείμενα για το ρεμπέτικο 1929-1959» από τις εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου σε επιμέλεια και έρευνα του Κώστα Βλησίδη, μαθητή των Γιώργου Μανιάτη και Στέλιου Ράμφου. Περιέχει απολαυστικά κομμάτια σπουδαίων γραφιάδων, αλιευμένα σε εφημερίδες της εποχής. Επιτρέψτε μου να αναδημοσιεύσω απόσπασμα χρονογραφήματος του ποιητή Σωτήρη Σκίπη από τη «Βραδυνή» της 18ης Ιουλίου 1932, που αποκαλύπτει την υποδοχή που επεφύλαξε μερίδα του κοινού στο λαϊκό τραγούδι εν τη γενέσει του:

Αχ, αυτά τα οικόπεδα των αθηναϊκών λεωφόρων! Αποτελούν κάποτε κίνδυνο-θάνατο! Εκεί που περιμένετε να τα ιδήτε μεταμορφωμένα σε μέγαρα, τα βλέπετε ξαφνικά μάντρες. [...] Ενα ωραίο πρωί ο ιδιοκτήτης βάζει μαστόρους, το περιμαντρώνει, του κολλάει και μια πόρτα στη μέση κι ώς εδώ τα πράγματα πάνε θαυμάσια. Αλλά το άλλο πρωί βλέπετε κι ένα ενοικιαστήριο. Και ενοικιάζεται αμέσως. Αξαφνα λοιπόν ξεφυτρώνει στο βάθος της μια παράγκα. Ε, λοιπόν, όταν ιδήτε την παράγκα, τετέλεσται. Πρέπει να μετακομίσετε αμέσως σε άλλο δρόμο, σε άλλη συνοικία. Γιατί η παράγκα αυτή θα τορπιλλίσει όχι μόνο την καλαισθησία σας, αλλά και τον ύπνο σας και τα πάντα.

Γιατί η παράγκα δεν έγινε για να στεγάσει καμμιά φτωχή οικογένεια, αλλά για να γίνη εντευκτήριο ανθρώπων που θέλουν να πούνε τα ντέρτια τους. Η παράγκα έχει ήδη σιδερένια τραπεζάκια, καρέκλες, βαρέλι με γιοματάρι, μεζεδάκια και τζιεράκια. [...] Κι αρχίζουν οι παρέες να πιάνουν τα τραπεζάκια κι αρχίζουν οι μισές στα παιδιά. Και το ρετσινάτο είνε για το μεράκι των παιδιών ό,τι το σπίρτο για το δαδί. Κι όταν ανάψη δε σβήνει με ολόκληρη την Ούλεν. Πρέπει να γίνη φλόγα ν’ ανάψη στη συνοικία. Πρέπει να γίνη πυρκαγιά. Πρέπει να ξεσπάση σε τραγούδι.

Από όλα τα τραπεζάκια –το αντιλαμβάνεσαι– ετοιμάζονται τα σπασμένα λαρύγγια. Και σε μια στιγμή όλοι οι φάλτσοι αρχίζουν τους αμανέδες των. Αλλά δεν είνε δύο, όπως οι ψάλτες της εκκλησιάς, δεν είνε ο δεξιός κι ο αριστερός. Είνε όλοι οι πελάτες. Κι ο καθένας γυρεύει σώνει και καλά να πη το δικό του σκοπό: «Εγώ της λέω: “Ψήσ’ αυγά”, κι αυτή μου στήνει τον καβγά». Κι ο νοσταλγός τουρκομερίτης μπαίνει κι αυτός στη μέση: «Κουζούμ γιελέλιλι, ντζανούμε γιελέλιλι, γιαλέ, ε, ε, ε...!».

Κι είνε και τα σκυλιά από τις διπλανές αυλές που νομίζουν πως τους μιλούν τη γλώσσα τους κι αρχίζουν και ουρλιάζουν κι αυτά και τα ουρλιάσματά τους δεν τα ξεχωρίζεις καν απ’ τους αμανέδες των μερακλωμένων της ταβέρνας. Κι έτσι το μεγάλο γλέντι της συνοικίας ανάβει και κορώνει, φτάνει στο διαπασών, σας κόβει τον ύπνο, σας κάνει να σκέπτεσθε τα χρόνια της σκλαβιάς, με τους χοντζάδες και τους μουεζίνηδες και στο τέλος σηκώνεστε και παίρνετε ένα κρύο ντους για να καλμάρετε τα νεύρα σας...

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Φλόγινη γλώσσα
«ΕΧΩ ΜΙΑ ΘΛΙΨΗ για τα μακρινά αριστουργήματα» τιτλοφορείται ο καλαίσθητος τόμος με τα ποιήματα του Παύλου Σιδηρόπουλου, που τυπώθηκε εσχάτως στις εκδόσεις Opportuna. Το βιβλίο παρουσιάζεται απόψε στις 8 στο...
Φλόγινη γλώσσα
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Κατασκοπικά
Κοιτάζοντας προχθές το εορτολόγιο, διαπίστωσα ότι, εκτός από τον Σάββα και τη Σαββούλα, γιόρταζε και ο Διογένης. Ευχήθηκα τηλεφωνικώς στον εκ Γαλατσίου ορμώμενο φίλο από τα σχολικά χρόνια, του οποίου την...
Κατασκοπικά
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Φλογερή ποίηση
ΤΙΣ ΑΛΗΣΤΟΥ ΜΝΗΜΗΣ ΕΠΟΧΕΣ που το ερυθρό χρώμα υπομένει τα πάνδεινα και έχει ατονίσει εντελώς, θυμίζοντας θαμπωμένη, έρημη χώρα, καθώς κυριαρχούν οι πεντακόσιες αποχρώσεις των ξεθωριασμένων κόκκινων γραμμών του...
Φλογερή ποίηση
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραχαράκτες
Μολονότι περιστοιχίζονται και στην ωριμότητα από ωραίες γυναίκες, ο Νώντας Καραμπίνης και ο Φώντας Καραμπέσης έμπλεξαν αρχικά τα μπούτια τους στο ράφι. Στις προθήκες των βιβλιοπωλείων, πά’ να πει, ουχί στο...
Παραχαράκτες
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Εφταλιώτης
Ο ΚΛΕΑΝΘΗΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ γεννιέται τέτοιες μέρες το 1849 στη Μήθυμνα Λέσβου. Σταδιοδρομεί σε μεγάλους εμπορικούς οίκους σε Πόλη, Μάντσεστερ, Λίβερπουλ. Μαθαίνουν με τον Αλέξανδρο Πάλλη στη Βομβάη για το κίνημα...
Εφταλιώτης
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Μη λες κουβέντα, απλώς διάβαζε
Μήνες είχε να με ξαγρυπνήσει βιβλίο. Το ξεκίνησα νωρίς κάποιο βράδυ, με πήραν χαράματα και το τελείωσα μεσημεράκι με τον καφέ. Μ’ άφησε άφωνο. «Δε λες κουβέντα» άλλωστε τιτλοφορείται. Ο φίλος Μάκης Μαλαφέκας...
Μη λες κουβέντα, απλώς διάβαζε

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας