• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 16.5°C / 20.1°C
    6 BF
    43%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.7°C / 23.2°C
    3 BF
    38%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 19.9°C / 23.2°C
    2 BF
    36%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.2°C / 19.9°C
    4 BF
    30%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 21.3°C
    4 BF
    42%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.1°C / 21.0°C
    2 BF
    42%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 17.4°C / 17.4°C
    2 BF
    27%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    3 BF
    27%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 19.9°C
    4 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 19.0°C
    4 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.4°C / 17.8°C
    6 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.2°C / 17.7°C
    4 BF
    52%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    4 BF
    38%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.4°C / 18.4°C
    2 BF
    34%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 18.4°C / 21.0°C
    3 BF
    34%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 22.8°C
    4 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.7°C / 20.0°C
    5 BF
    34%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.3°C / 20.5°C
    3 BF
    49%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.6°C / 20.8°C
    3 BF
    35%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.2°C / 16.2°C
    1 BF
    55%

Η Σαλονικιά

  • A-
  • A+

Χαϊδολογά τα σώματα η άνοιξη –πρώτη της μέρα χθες, καλώς μας όρισε–, τα θωπεύει με απολλώνιο φως, το φυσικό ανάγλυφο φορά φρέσκο φουστάνι, ανθισμένο κι ευωδιαστό, ξεσπαθώνει ο Μάρτης –αιώνιος αντάρτης– μπας και σκιαχτεί η Νοβάρτις. Παραφράζω αυθορμήτως τον μύθο: Τζαναμπέτικος μήνας. Δίβουλος, καθότι δίγαμος. Πήρε μια πανέμορφη και μια κακομούτσουνη γυναίκα. Κοιμάται ανάμεσά τους κάθε βράδυ. Οταν ξυπνά από την πάντα της ωραίας, ευφραίνεται και χαμογελά αντικρίζοντάς τη· λάμπει, στάζει μέλια και πάνω απ’ όλα ηθική.

Αν τύχει όμως να σηκωθεί απ’ την άλλη και δει την άσχημη, τσατίζεται, φουρκίζεται, αστράφτει και βροντά, γίνεται οξύθυμος, δύστροπος, σωστός γδάρτης· ξεχειλίζει νομιμότητα μολαταύτα. Μυστήρια πράσα! Το απρόσωπο πολιτικό προσωπικό της Ψωραλέξαινας, των ντεμέκ αριστερών συμπεριλαμβανομένων, διαχωρίζει εσχάτως όλο και περισσότερο τις έννοιες «νόμιμο» και «ηθικό».

Σαν να μας λένε δηλαδή, δουλεύοντάς μας ψιλό γαζί, πως ψηφίζουν άδικες διατάξεις, ανέντιμες, που αντιβαίνουν τους κώδικες της ευπρέπειας και της ευσυνειδησίας. Τους αξίζει η χλεύη μας, αλλά πού θα πάει: «Πριν μου φερθείς διπρόσωπα/ κι εσύ σκληρά μαριόλα,/ δεν σκέφτηκες πως στη ζωή/ εδώ πληρώνουνται όλα;» κατά πώς υπενθυμίζει το άσμα του 1947 των Λαύκα-Τσάντα με τη φωνή της Στέλλας Χασκήλ. Σε εποχές ζόφου οι λαοί αναζητούν λύτρωση στον πολιτισμό.

Κι ακριβώς τότε μεγάλοι δημιουργοί –που εν παρόδω απουσιάζουν σήμερα– αναλαμβάνουν να σηκώσουν το βάρος. Στα χρόνια του Εμφυλίου ο Βασίλης Τσιτσάνης γράφει σε στίχους του Μπάμπη Μπακάλη το «Κάποια μάνα αναστενάζει» και ο Απόστολος Καλδάρας το «Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι». Απαγορεύονται σχεδόν αμέσως αμφότερα, διαδίδονται παρά ταύτα από στόμα σε στόμα, δίνοντας κουράγιο και όραμα στον χειμαζόμενο πληθυσμό των πόλεων κυρίως, αλλά και της υπαίθρου. Ανήκουν στα λεγόμενα τραγούδια «διπλής ανάγνωσης», που, ενώ φαινομενικά αναφέρονται στην ξενιτιά, την απόγνωση και τον ερωτικό πόνο, υπαινίσσονται στην πραγματικότητα το μαρτύριο του λαού που ξεψυχά στις φυλακές, τα ξερονήσια και τα βουνά.

Η Στέλλα Χασκήλ αποδίδει σε πρώτη εκτέλεση και τα δυο. Κόρη του Εβραίου σιδηρέμπορου Χαΐμ Γαέγου και της Πέρλας Κουμχί από τα Σκόπια, πρωτοβλέπει το φως στη Σαλονίκη το 1918. Εχει πέντε αδελφές που μεγαλώνουν στα πούπουλα. Εμφανίζεται πριν απ’ τον πόλεμο σε κέντρα της γενέτειράς της και γραμμοφωνεί τέσσερα τραγούδια. Στην Κατοχή η μεγάλη περιουσία τους εξανεμίζεται. Ο πατέρας της πεθαίνει τον χειμώνα του ’41-’42. Κατεβαίνει στην Αθήνα, όπου την κρύβουν οι εαμικές οργανώσεις και μια οικογένεια Αυστριακών.

Λαμπρύνει με την παρουσία της τα λαϊκά πάλκα μετά την απελευθέρωση. Παντρεύεται τον Ιακώβ Γεχασκέλ, εξ ου το καλλιτεχνικό της επώνυμο. Συνεργάζεται με όλους τους μεγάλους συνθέτες. Ηχογραφεί πάνω από εκατό τραγούδια. Κληρονόμος της σεφαραδίτικης μουσικής παράδοσης και του μικρασιάτικου μινόρε, τα συνδυάζει αρμονικά με την απλότητα του πειραιώτικου ρεμπέτικου και τη βελούδινη χροιά της. Μεσουρανεί ώς το 1954, τέτοιες μέρες του οποίου αναχωρεί για τα επουράνια πεντάγραμμα σε ηλικία μόλις 36 ετών.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Νεκροί στην πίστα
Ριζωμένη βαθιά στον χρόνο αποδεικνύεται η γκρίζα διαφήμιση. Οι κοσμικογράφοι των εφημερίδων παλαιότερα προπαγάνδιζαν τα προγράμματα και τα μενού των ξενυχτάδικων με νόστιμα κείμενα, αποκυήματα καλπάζουσας...
Νεκροί στην πίστα
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Αδελφές Κανατά
Τις αποκαλώ αδελφές Τατά και παρ' ελπίδα κάνω ρίμα, καθότι διαβάζω πως το πραγματικό τους επώνυμο είναι Κανατά. Η μεγαλύτερη πρωτοδισκογράφησε μάλλον στα μέσα του Φλεβάρη, μέρες του Αγίου Βαλεντίνου, καταμεσίς...
Αδελφές Κανατά
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Η γλύκα να την ακούς
Κάποιο παράθυρο έχει φως/ κάποιον τον καίει ο πυρετός/ μας φεύγει βήμα βήμα./ Κάποιο καράβι στ' ανοιχτά/ με χίλια βάσανα βαστά/ να μην το πιει το κύμα./ Κι εμείς οι τρεις στον καφενέ/ τσιγάρο, πρέφα και καφέ/...
Η γλύκα να την ακούς
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Θέατρο Σκιών
Παραλλαγές μυστήριες του Καραγκιόζη μετερχόταν ο παλιός καλός Νιόνιος, τραγουδώντας τον τις αλήστου μνήμης εποχές της δικτατορίας στο Κύτταρο. «Σαν σκιές γλιστρούν/ λόγια και εικόνες/ κάρα σκουπιδιάρικα,/...
Θέατρο Σκιών
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Θελξικάρδιοι ήχοι
Φωτεινή Βελεσιώτου και τη Λιζέτα Καλημέρη. Ενθερμες φιλενάδες, γέννημα κι οι δυο των μουσικών ρευμάτων της Σαλονίκης, με άψογη μεταξύ τους χημεία, αφού όργωσαν το χειμώνα τη Βόρεια Ελλάδα, είπαν, μόλις έσφιξαν...
Θελξικάρδιοι ήχοι
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ενδυματολογικά της πολιτικής και του άσματος
Ο Τάκης Μπίνης μού μιλούσε στα μέσα της δεκαετίας του ’90 για τη διαδρομή του στο τραγούδι και τη ζωή. Παραπονιόταν ότι τον ενοχλεί αφάνταστα να βλέπει τους νέους στο πάλκο με σπορ ενδυμασία, όπως την ανέφερε...
Ενδυματολογικά της πολιτικής και του άσματος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας