• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 11.2°C / 15.3°C
    1 BF
    87%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 8.6°C / 12.8°C
    2 BF
    86%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 11.0°C / 12.7°C
    1 BF
    77%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 8.9°C / 10.0°C
    0 BF
    78%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 9.6°C
    2 BF
    100%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.5°C / 9.9°C
    1 BF
    91%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 5.6°C
    0 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    1 BF
    84%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 18.6°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 13.9°C
    2 BF
    94%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 16.4°C
    2 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    2 BF
    79%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    0 BF
    93%
  • Λάρισα
    Ομίχλη
    7°C 6.9°C / 9.5°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    11°C 8.5°C / 12.2°C
    0 BF
    83%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 14.8°C / 19.3°C
    1 BF
    77%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.6°C / 13.8°C
    0 BF
    86%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 7.3°C / 10.5°C
    1 BF
    89%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.7°C / 10.1°C
    1 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.6°C / 7.6°C
    0 BF
    84%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Προβλήματα μεταφραστικά

  • A-
  • A+

Κανονικά, το σημερινό σημείωμα έπρεπε να το γράψει ο αγαπητός, από χρόνια αμνημόνευτα και έως πρόσφατα συνεργάτης της «Συντακτών», Γιάννης Χάρης, που του εύχομαι ό,τι καλύτερο. Αν και ουδέποτε μετέφρασα κείμενο –πλην ίσως κάποιων μεταφορών από τα αρχαία στα νέα ελληνικά–, από δε ξένες γλώσσες είμαι περίπου... off, εντούτοις, ως αναγνώστη πολλών μεταφράσεων, ιδίως λογοτεχνίας, πολλές φορές με απασχόλησε το θέμα της «πιστής» και της... άπιστης μετάφρασης.

Είναι μια παροιμία, ιταλική, ομοηχητική, που μου την είπε κάποτε ο αξέχαστος Βαγγέλης Γκούφας: traduttore traditore, που θα πει: μεταφραστής προδότης. Τώρα που την αναζήτησα, με την ευκαιρία της... γνωστής υποθέσεως, είδα πως είναι, πιθανότατα, παροιμία της Τοσκάνης (Φλωρεντία), άγνωστης πατρότητας (άρα, υποθέτω, λαϊκή), που εμφανίζεται στον πληθυντικό: traduttori traditori (μεταφραστές προδότες) σε συλλογή παροιμιών της Τοσκάνης συγγραφέα του 19ου αιώνα ονόματι Giuseppe Giusti (ομόηχος κι αυτός!).

Κυριότερος λόγος που ενέπνευσε τον ανώνυμο Τοσκανό δεν είναι ότι διάβαζε «Το πέρασμα στην Ινδία» και δεν έβρισκε άκρη με τη μετάφραση όπως ο επιγραφόμενος, είναι ότι τον ξάφριζαν μέχρι τελευταίο φιορίνι, Μέδικοι, πάστορες, γιατροί και δικηγόροι με... λατινικούρες: Απορούσε τοσκάνικα ο άνθρωπος, του απαντούσαν λατινικά και τον μαδούσαν α λα γαλλικά· στην αργκό: με τρόπο πλάγιο, ανορθόδοξο, παρακαμπτήριο, ψιλοπαράνομο ή και παράνομο, καουμπόικο κ.λπ.

Θεωρώ –για να έρθουμε στη... γνωστή υπόθεση– ότι τα επώνυμα π.χ. Λοβέρδος, Μανιαδάκης και Φρουζής δεν παρουσίαζαν ιδιαίτερες μεταφραστικές δυσκολίες, ώστε να μη μεταφραστούν ολογράφως, έστω με λατινικούς χαρακτήρες, όπως εμφανίζονταν στο πρωτότυπο κείμενο, αντί να εμφανιστούν όπως οι «λατινικούρες» των Μεδίκων (γνωστή φαμίλια της Φλωρεντίας, με παιδιά κι ανίψια). Αναγνωρίζω, τέλος, τις δυσχέρειες του υπουργείου Εξωτερικών της Φλωρεντίας που οφείλονται στο παλιό σύστημα μεταφράσεων, το οποίο, όπως τόσα και τόσα, θα λύσει η παρούσα διοίκηση Μεδίκων· τι να πρωτοκάνει κι αυτή!..

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Λουτρίδες για το καλοκαίρι
Μαγιό, είδα, φορούσαν και οι αρχαίοι, στη θάλασσα, αλλά και στα δημόσια λουτρά. Εξ ου και τα λέγανε λουτρίδες [ένα από τα κύρια γνωρίσματα της γλώσσας μας είναι ότι κυριολεκτεί.
Λουτρίδες για το καλοκαίρι
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Τέτοιο τρελό βαπόρι τρελοβάπορο…
Πώς να γίνει; Θαλασσινή χώρα: κλήμα - ελιά - καράβι· το ελληνικό «οικόσημο» του Ελύτη. Αυτοί είμαστε. Και τη γλώσσα μάς έδωσαν ελληνική, οι ποιητές μας, προπαντός αυτοί. Βαπόρια στολισμένα βγαίνουν στα βουνά...
Τέτοιο τρελό βαπόρι τρελοβάπορο…
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Η ευτυχία να μπορείς να επικοινωνείς
Εγραφα χθες, με την υπόσχεση να συνεχίσω και σήμερα, ότι θα ήμουν καλός περιηγητής [και όχι απλώς τουρίστας] της Ανατολικής Ακτής [του East Coast], στο Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια, όπου βρίσκομαι, αν είχα το κλειδί...
Η ευτυχία να μπορείς να επικοινωνείς
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Η γλώσσα μας και τα λογοπαίγνια
Επειδή ο μεγάλος μου αδελφός είχε μανία με τη Γεωγραφία, τις εξορίες και τις επιχειρήσεις, πέρασα την εφηβεία μου σε ένα γυαλοπωλείο στους Αμπελοκήπους, στην Εσλιν, που το έλεγαν… «Πώς λένε, ρε Πέτρο, εκείνα...
Η γλώσσα μας και τα λογοπαίγνια
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Εκεί όπου φτιάχνεται η γλώσσα μας
​Κάνω εκκαθάριση οσπρίων, ώστε να ανανεώσω τις προμήθειες. Δοκίμασα τις προάλλες μαύρες φακές Βρυξελλών, που, επειδή είναι μαύρες και λεπτές, τις λένε και… χαβιάρι. Νοστιμότατες! Σκέφτηκα τη λέξη πεντανόστιμο.
Εκεί όπου φτιάχνεται η γλώσσα μας
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Μόνο η γλώσσα θέλει λίγο άλλαγμα…
Διάβαζα την Τρίτη στην «Εφ.Συν.» όσα περί χρέους είπε ο πρωθυπουργός τη Δευτέρα στα «Ποσειδώνια», ότι: «… επιδιώκουμε όχι μια οποιαδήποτε λύση για το χρέος, αλλά μια λύση που θα δώσει, όπως προβλέπουν οι...
Μόνο η γλώσσα θέλει λίγο άλλαγμα…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας