Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μέρες οργής για αμαρτίες…

Γεώργιος Κλότζας: Η Κόλαση σε λεπτομέρεια από τη «Δευτέρα Παρουσία» (16ος αι.), Ελληνικό Ινστιτούτο Βενετίας

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μέρες οργής για αμαρτίες…

  • A-
  • A+

Διάβασα με μεγάλο ενδιαφέρον («Εφ.Συν.» Σαββατοκύριακου, 28-29/3) το άρθρο του Γιάννη Σβώλου: «Το δέος του λοιμού μετουσιώνεται σε μουσική». Ενδεικτική αναδρομή στους μεγάλους λοιμούς που έπληξαν την ανθρωπότητα. Και πώς αυτοί οι λοιμοί, με τους αμέτρητους νεκρούς, επηρέασαν τη Δυτική μουσική, με βάση ιταλικό εσχατολογικό ποίημα του 13ου αιώνα, στα λατινικά: Dies irae (Ημέρα οργής), που «περιγράφει με δριμύτητα την Εσχατη Κρίση: το σάλπισμα έγερσης των νεκρών, την αμείλικτη θεοδικία και την απόρριψη των αμαρτωλών στο πυρ της Κόλασης».

Το ποίημα μελοποιήθηκε κατά το γρηγοριανό μέλος, εντάχθηκε στη Νεκρώσιμη Ακολουθία της Δύσης και ο «απόηχος» επηρέασε έργα διάσημων συνθετών, κλασικής και νεότερης μουσικής. Συσχετίζει, στο τέλος, ο Σβώλος τα τότε «εσχατολογικά» με τα τώρα… «κορονοϊκά» και αναφερόμενος σε σχετικό άρθρο του «Γκάρντιαν» (18/3): «Η κορυφή του παγόβουνου: είναι η καταστροφή της φύσης από τον άνθρωπο υπεύθυνη για τον κορονοϊό;», καταλήγει: «Σήμερα η “αμαρτία” έχει άλλο νόημα και όνομα· όμως οι συνέπειες και ο τρόμος μπορεί να είναι ίδιου μεγέθους…».

Να τη λοιπόν η «αμαρτία»· με ή χωρίς εισαγωγικά. Το «άλλο νόημα και όνομα» της το έδωσαν οι χριστιανοί, που το πήραν –και το παραποίησαν– από τους αρχαίους. Αποτυχία και αστοχία, την έλεγαν οι αρχαίοι· ούτε τιμωρίες ούτε τίποτα. «Εκών δ’ ημάρτανεν φωτός» («Εκουσίως δεν τον πέτυχε»), Ιλιάδα, «Ημάρτομεν Βοιωτίας» («Χάσαμε τη Βοιωτία»), Ηρόδοτος· πλειάδα αρχαίων συγγραφέων… αναμάρτητων!

Ημαρτημένων αθώωσις, η διόρθωση λαθών στα παλαιά τυπογραφεία! Αμαρτίγαμος, ο ανύπαντρος, αμαρτίνους, ο συγκεχυμένος (όπως όλοι μας, τώρα!), αμαρτοεπής (ο μπαρούφας, ο Γεωργιάδης…). Απειρα τα λεξικογραφικά της αρχαίας αμαρτίας, ουδεμία σχέση έχουσας με την (τιμωρητική) χριστιανική. Απόλυτη όμως σχέση (συνάφεια) με τυχόν ανθρώπινες ενέργειες και παραλείψεις που, ενδεχομένως, μας έφεραν (την ανθρωπότητα) στις σημερινές… μετανεωτερικού ζόφου Ημέρες οργής…

ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Οταν με το καλό βγούμε από το λούκι…
Oταν με το καλό βγούμε από το λούκι –που θα βγούμε!–, να έχουμε κάτι αποκομίσει από τη δοκιμασία, ωφέλιμο και δημιουργικό, για τις μέρες, τις “ειρηνικές” που θα έρθουν».
Οταν με το καλό βγούμε από το λούκι…
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Στη λαϊκή αγορά με το γάντι…
Ολοι οι μανάβηδες της λαϊκής στη γειτονιά μου, την Παρασκευή, φορούσαν γάντια προστασίας, πωλητών και πελατών, από τον κορονοϊό. Πρώτη μου σκέψη ήταν, πόσο, από τη μια στιγμή στην άλλη, άλλαξε η ζωή μας.
Στη λαϊκή αγορά με το γάντι…
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Η νέα Ομόνοια ως δημόσιος χώρος
«Κάναμε λάθος. Κάναμε ένα πολύ μεγάλο λάθος γιατί δεν προβλέψαμε ότι όταν ανοίγει η νέα Ομόνοια, όταν περνάνε χιλιάδες Αθηναίοι κάθε μέρα είναι...
Η νέα Ομόνοια ως δημόσιος χώρος
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Επιδημίες, πόλεμοι και ολίγος Καβάφης
Κυριακή, 10 Μαΐου, 2020, 10.30 π.μ. Περπάτησα αρκετά και άνετα· δυο ώρες και είκοσι πέντε λεπτά· μέχρι Καλοπούλα και επιστροφή από Μοναστήρι Καισαριανής. Μια χαρά.
Επιδημίες, πόλεμοι και ολίγος Καβάφης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας