• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 7.0°C / 9.7°C
    3 BF
    61%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 6.2°C / 9.6°C
    5 BF
    46%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 7.7°C / 10.0°C
    3 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 5.9°C
    2 BF
    45%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 5.7°C
    1 BF
    87%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 6.0°C / 7.0°C
    2 BF
    52%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 2.4°C / 3.4°C
    3 BF
    48%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.4°C / 7.4°C
    2 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 9.9°C / 11.8°C
    3 BF
    79%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.8°C / 7.9°C
    3 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 6.6°C / 9.0°C
    5 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 5.7°C / 8.7°C
    3 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.1°C / 11.1°C
    5 BF
    68%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 5.6°C / 6.9°C
    2 BF
    61%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.5°C / 7.3°C
    2 BF
    78%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    4 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.8°C / 9.9°C
    2 BF
    62%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 5.3°C / 7.1°C
    1 BF
    63%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 8.7°C
    3 BF
    57%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C 1.3°C / 1.3°C
    2 BF
    63%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η γλώσσα μας και τα λογοπαίγνια

  • A-
  • A+

Κάποτε –από την αρχαιότητα ακόμα– τα λογοπαίγνια –πρώτη ίσως σπουδή και άσκηση στις συνθετικές δυνατότητες της γλώσσας μας– ανθούσαν στον λόγο, τον θεατρικό, ιδίως της κωμωδίας, αργότερα στην επιθεώρηση. Μετά πέρασαν και στον γραπτό· στο χρονογράφημα λόγου χάριν. Τα τελευταία χρόνια ο πειρασμός του λογοπαίγνιου έχει ανεβεί στις επιγραφές καταστημάτων, με έμφαση σε καφενεία, μπαράκια, σουβλατζίδικα και φούρνους, που ανοίγουν σωρηδόν μετά τα μνημόνια και εξαιτίας τους.

Ενδεικτική περίπτωση –επειδή πήγα πρόσφατα– το καφε-εστιατόριο στη Μηλιώνη στο Κολωνάκι «Barallagi» («Μπαραλλαγή»)· τριπλή επινόηση από μπαρ και αλλαγή ή και παραλλαγή. Το βάσανο –ή τι βάσανο!– να βρεις έναν τίτλο καταστήματος ή να τον επινοήσεις. Στον Βόλο π.χ. το Σάββατο, πριν ανηφορίσουμε για Πήλιο, κάναμε στάση… παραδοσιακή, σε τσιπουράδικο. Επωνυμία: «Λέπι»· πιθανότατα από το «δεν μένει λέπι», από νοστιμιά· όντως εξαιρετική φάβα με κρεμμύδι καραμελωμένο.

Επειδή ο μεγάλος μου αδελφός είχε μανία με τη Γεωγραφία, τις εξορίες και τις επιχειρήσεις, πέρασα την εφηβεία μου σε ένα γυαλοπωλείο στους Αμπελοκήπους, στην Εσλιν, που το έλεγαν… «Πώς λένε, ρε Πέτρο, εκείνα τα ωραία λουλούδια που βγαίνουν στις Αλπεις;». «Εντελβάις». Στο «Εντελβάις» λοιπόν, όταν φίλοι και συμμαθητές γκομενίζανε στην πλατεία Αγίου Δημητρίου και γαμπρίζανε στα καφενεία της Αλεξάνδρας, εγώ σκότωνα μύγες ή κυλούσα με δύναμη στο μωσαϊκό ποτήρια ντουραλέξ, να πείσω την άπιστη πελάτισσα πως είναι άθραυστα.

Ευτυχώς, ήρθε η χούντα, μας μπαγλάρωσε οικογενειακώς, πάει και το «Εντελβάις». Που σε κάποιο σεισμό κουδουνίζανε τα γυαλικά στα ράφια (που λέει ο Ρίτσος) και πετάχτηκα έξω σαν ελατήριο. Τα μόνα που μου έμειναν ήταν να ξέρω, μέσες-άκρες, από ποιότητες γυαλικών, και η ανάμνηση από τον «Γιούγκερμαν» του Καραγάτση. Στο «Εντελβάις» τον διάβασα...

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Γλώσσες φτιαχτές και γλώσσες γνήσιες
Ενδεικτικός ο σημερινός τίτλος. Ούτε είναι εύκολο να ξεχωρίσεις, τουλάχιστον από τις λέξεις που είναι η πρώτη ύλη της γλώσσας, ποια λέξη είναι φτιαχτή και ποια γνήσια∙ ας πούμε όπως την έφτιαξε η μάνα της και...
Γλώσσες φτιαχτές και γλώσσες γνήσιες
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Ποιος πληρώνει στο τέλος
Με τον επίσημο εκπρόσωπο της UNICEF στην Ελλάδα Λουτσιάνο Καστελίνι να δηλώνει τον Μάρτιο (αναδημοσίευση από την προχθεσινή «Εφ.Συν.»): «Η Ελλάδα μπορεί να ισχυριστεί πως είναι η χειρότερη χώρα στην Ευρωπαϊκή...
Ποιος πληρώνει στο τέλος
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Αθήνα - Παρίσι - Μπογκοτά
Ταξίδι με αριθμούς. Για την Αθήνα, τη σημερινή. Προέρχονται από Πανεπιστήμιο-βεντέτα, το διάσημο LSE (London School of Economics) και απέχουν έτη φωτός από την ειδυλλιακή εικόνα του Παλαμά, τέλη προπερασμένου...
Αθήνα - Παρίσι - Μπογκοτά
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Προβλήματα μεταφραστικά
Αναγνωρίζω, τέλος, τις δυσχέρειες του υπουργείου Εξωτερικών της Φλωρεντίας που οφείλονται στο παλιό σύστημα μεταφράσεων, το οποίο, όπως τόσα και τόσα, θα λύσει η παρούσα διοίκηση Μεδίκων· τι να πρωτοκάνει κι...
Προβλήματα μεταφραστικά
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Λουτρίδες για το καλοκαίρι
Μαγιό, είδα, φορούσαν και οι αρχαίοι, στη θάλασσα, αλλά και στα δημόσια λουτρά. Εξ ου και τα λέγανε λουτρίδες [ένα από τα κύρια γνωρίσματα της γλώσσας μας είναι ότι κυριολεκτεί.
Λουτρίδες για το καλοκαίρι
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Παραινέσεις προς παιδιά νηπιαγωγείου
Τώρα δεν πείθει. Και επειδή κυρίως εστίασε στους νέους και τις ευθύνες τους με... αρχέγονο διδακτισμό έως... χαρδαλιαϊσμό, μάλλον δεν τσιμπάνε οι νέοι από τέτοιες παραινέσεις προς νήπια...
Παραινέσεις προς παιδιά νηπιαγωγείου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας