Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Εκεί όπου φτιάχνεται η γλώσσα μας
EUROKINISSI/ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΛΙΑΡΑΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εκεί όπου φτιάχνεται η γλώσσα μας

  • A-
  • A+

Κάνω εκκαθάριση οσπρίων, ώστε να ανανεώσω τις προμήθειες. Δοκίμασα τις προάλλες μαύρες φακές Βρυξελλών, που, επειδή είναι μαύρες και λεπτές, τις λένε και… χαβιάρι. Νοστιμότατες! Σκέφτηκα τη λέξη πεντανόστιμο (δεν ξέρω άλλο αριθμό που να αποδίδει τη νοστιμιά, από το πέντε· δεν λέμε π.χ. ποτέ… εφτανόστιμο, μόνο για τη γάτα λέμε εφτάψυχη).

Κι αυτό γιατί είδα στη λαϊκή, με το ασκημένο μάτι του παλιού μανάβη, κάτι φρέσκα φασόλια, μπαρμπούνια (θερμοκηπίου προφανώς ή κάποιας μετάλλαξης). Αμα μου πάνε καλά στο μάτι και στην αφή παίρνω κι απ’ αυτά. Μήπως ξέρω και στα κηπευτικά εποχής (κάθε πράμα στον καιρό του που λέμε) τι δάχτυλο και τι χημεία έχει πέσει; «Είναι βραστερά;», ρώτησα το μανάβη. «Βραστερά; Πιάσε να δεις; Πεντατρύφερα!», απάντησε.

Πρώτη φορά άκουγα τη λέξη. Αν ο μανάβης –νεαρός και ξύπνιος– δεν τη σκάρωσε εκείνη την ώρα, ακριβώς με τον τρόπο –και τον τονισμό– που αιώνες τώρα σχηματίζονται οι σύνθετες λέξεις στη γλώσσα μας· όπως λέμε: από την παραγωγή στην κατανάλωση· μαζί με τα φασολάκια, ψώνισα και μια λέξη. Εμφανέστατα ελκόμενη από το πεντανόστιμα.

Να πω το τετριμμένο; Οτι τη γλώσσα τη φτιάχνει η ζωή, ο λαός ανάλογα με τις ανάγκες του, της στιγμής ή της διάρκειας; Ακόμα και το παιχνίδι με τη γλώσσα, το λογοπαίγνιο, ανάγκη είναι κι αυτό, και μάλιστα μεγάλη. Χωρίς λογοπαίγνια η γλώσσα θα ήταν υπηρεσιακή, των υπουργείων και των εγκυκλίων· άνοστα φασολάκια που μένουν άβραστα.

Σε παραλία του Πηλίου, πολλά χρόνια πίσω, πίνω καφέ, χαζεύω γλάρους και στήνω αυτί στην πλαϊνή παρέα· νέοι όλοι. Αγόρι: «Ηταν καλά χθες;». Κορίτσι: «Μόνο καλά; Τρίκαλα!». Μετά έπαιξε πολύ η λέξη. Την άκουσα και πρόσφατα. Ισως τότε γεννιόταν…

ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Τα αγαθά κόποις κτώνται, αλλά παχαίνουν…
Από το προσωπικό μου ημερολόγιο: «Δευτέρα,10.05 π.μ., 25/11/19. Εν τέλει περπάτησα. Ελεγα ότι θα κλεινόμουν όλη μέρα στο σπίτι λόγω βροχής. Σταμάτησε η βροχή και περπάτησα από 7.33 μέχρι 9.10. Επέστρεψα...
Τα αγαθά κόποις κτώνται, αλλά παχαίνουν…
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Ηταν η μέρα της γαστρονομίας
Η τελευταία μέρα στον Λαύκο ήταν γαστρονομική. Κατεβήκαμε με τον Μάουρο στην παραλιακή Μηλίνα. Καθίσαμε για καφέ. Ηρθε η Μαρία. Γύρισε ο Μάουρο στο χωριό με το λεωφορείο. Με τη Μαρία πήγαμε πεζή στο σπίτι τους...
Ηταν η μέρα της γαστρονομίας
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Γαστρονομικά υγιεινά και νόστιμα
​Οπου το υγιεινό δεν είναι απαραίτητα νόστιμο, ούτε το νόστιμο απαραίτητα υγιεινό. Συντηρούμαι υγιεινά τελευταία. Μάλλον από οκνηρία. Καθόσον, η ανθυγιεινή διατροφή είναι και μπελαλίδικη: ψιλοκομμένα,...
Γαστρονομικά υγιεινά και νόστιμα
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Μια μέρα από τη ζωή δύο αδελφών
​Ξεκινώντας μια κάποια δίαιτα, εκείνο το μεσημέρι σηκώθηκα από το τραπέζι περίπου νηστικός. Το θέμα είναι ότι σηκώθηκα από τραπέζι κυριολεκτικά. Πρώτη φορά, δεν θυμάμαι από πότε, δεν έφαγα στον καναπέ παρέα με...
Μια μέρα από τη ζωή δύο αδελφών
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Βαρεμένα και σαπάκια, επί φρούτων ή ανθρώπων
Τακτοποίησα τα μαναβικά της λαϊκής, πέταξα κι ένα-δυο παλιά, βαρεμένα. Βαρεμένο λέγαμε, τότε, στο μανάβικο –όλοι οι μανάβηδες– ένα φρούτο που είχε αρχίσει να χαλάει· ενίοτε το λέγαμε και σαπάκι. Κάποια φρούτα...
Βαρεμένα και σαπάκια, επί φρούτων ή ανθρώπων
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Τα μακαρόνια των φίλων μου
Αλλά στη μεγάλη παρέα των μακαρονάδων κορυφαίος, ήταν ο Αντώνης (Ταβάνης). Αυτός, στο παιδικό του κρεβάτι, δεν είχε στρώμα από μπαμπάκι, είχε στρώμα από μακαρόνια, και μάλιστα τα χοντρά με την τρύπα, τα...
Τα μακαρόνια των φίλων μου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας