Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 16.7°C / 20.0°C
    2 BF
    63%
  • Θεσσαλονίκη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 19.4°C
    2 BF
    27%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 12.8°C / 19.4°C
    2 BF
    52%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 13.3°C / 18.0°C
    3 BF
    45%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    2 BF
    59%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 18.3°C
    2 BF
    67%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    42%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 5.6°C / 18.0°C
    2 BF
    52%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 21.1°C
    1 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    1 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.4°C / 20.0°C
    2 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    4 BF
    67%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.0°C / 20.6°C
    2 BF
    60%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 17.8°C
    2 BF
    64%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.7°C / 25.0°C
    3 BF
    29%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 17.0°C
    2 BF
    67%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 17.0°C
    2 BF
    59%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 18.3°C
    1 BF
    80%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    42%
Το παράδειγμα του σαλιγκαριού
EUROKINISSI/ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΤΩΝΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το παράδειγμα του σαλιγκαριού

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Οι κεραίες του σαλιγκαριού θεωρούνται έμβλημα της ευφυΐας του. Ο Μεφιστοφελής στον Φάουστ λέει ότι το σαλιγκάρι έχει «απτική όραση». Με τις κεραίες του βλέπει και μυρίζει. Δίκιο είχε τότε ο Γκέτε, που ήταν και μέγας φυσιοδίφης. Γιατί όμως έγιναν αυτές οι κεραίες του ταπεινού σαλιγκαριού σύμβολο εξυπνάδας; Διότι μπροστά στον κίνδυνο η κεραία αποτραβιέται αμέσως μέσα στο σώμα, γίνεται ξανά μέρος του και μόνο διστακτικά τολμά να ξαναβγεί.

Διαβάζω πως το πνεύμα του είναι στην αρχή αφάνταστα τρυφερό. Το αισθητήριο εξαρτάται από τον μυ και οι μύες ατονούν όταν παρεμποδίζονται οι ελεύθερες κινήσεις τους. Οταν είναι δηλαδή συνεχώς σε κίνδυνο. Το όργανο παραλύει από φυσικό τραυματισμό, το πνεύμα πνίγεται στον τρόμο. Το ζώο γίνεται δειλό και ανόητο τελικά. Οι θαυμαστές κεραίες βουλιάζουν μέσα στη βλακεία. Και η βλακεία γίνεται τελικά μια μεγάλη ουλή. Αόρατη και αδιάσπαστη από το υπόλοιπο σώμα.

Κάθε μερική βλακεία ενός ανθρώπου σημαδεύει σαν πληγή το μέρος της εξέλιξής του. Παρεμποδίστηκε η ελεύθερη κίνηση των μυών με τη μάταιη επανάληψη των ανοργάνωτων και αδέξιων προσπαθειών. Οι πρώτες αναπάντητες ερωτήσεις ενός παιδιού είναι πάντοτε σημάδι ενός κρυφού πόνου, ενός πρώτου ερωτήματος στο οποίο δεν βρήκε απάντηση.

Κάπως έτσι, λέει ο Αντόρνο, γεννήθηκε η βλακεία. Αν το παιδί κουραστεί να επαναλαμβάνει μια ερώτηση ή η παρεμπόδιση είναι βάναυση, τότε η προσοχή του μπορεί να στραφεί σε άλλη κατεύθυνση. Τέτοιες ουλές αποτελούν παραμορφώσεις. Μπορούν να φτιάξουν χαρακτήρες σκληρούς, μπορούν να φτιάξουν «βλάκες» με την έννοια της νοσηρής ανεπάρκειας, της κακίας, του φανατισμού. Και όχι μόνο οι «απαγορευμένες ερωτήσεις» αλλά και το απαγορευμένο κλάμα ή το απαγορευμένο παιχνίδι. Κάθε ζωντανό ον σήμερα και πάντοτε απειλείται από ένα ανάθεμα. Οι κεραίες του ατονούν από τα αυταρχικά καθεστώτα, όπου κι αν βρίσκονται. Στο σπίτι, στο σχολείο, στον κοινωνικό περίγυρο. Οι φανατικοί βέβαια δεν θέλουν να φαίνονται βλάκες. Προκειμένου να αποφύγουν να φαίνονται σαν βλάκες, παραμένουν πραγματικά βλάκες.

Θα μου πείτε, καμιά φορά, ο άνθρωπος θέλει να είναι βλάκας, αν αυτό του επιτρέπει να κάνει πράγματα που η εξυπνάδα του το απαγορεύει. Αλλά νομίζω ότι αυτή είναι η υπέρτατη μορφή εξυπνάδας στην κοινωνία που ζούμε. Κρύβουμε τις κεραίες μας καμιά φορά για να επιβιώσουμε αλλά μη νομίζετε, κι αυτό… μια ουλή την αφήνει.

  

ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Μια γατούλα με πείσμα να υιοθετηθεί
Γατούλα, άσπρη, όμορφη, προσκολλήθηκε στο σπίτι αυτοβούλως πρωίαν τινά. Δεν πτοήθηκε ούτε από το γάβγισμα και το κυνηγητό της Μάντης ούτε από τη μάνικα με νερό και την απειλή με καλάμι εκ μέρους μου.
Μια γατούλα με πείσμα να υιοθετηθεί
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Απολείπειν ο Θεός…
Και, κοιτάζοντας τον κόσμο έξω, από το δικό μου παράθυρο, αναλογίζομαι αυτά που φεύγουν και τα χάνουμε για πάντα αλλά κι αυτά που έρχονται και μας δίνουν χαρά, και παίρνω κουράγιο.
Απολείπειν ο Θεός…
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Πολυθρόνα, αγάπη του…
Μπαίνει στο σπίτι μετά τη δουλειά και το πρώτο που λέει είναι: «Ηρθα, αγάπη μου!». Δεν το λέει στη γυναίκα του, ούτε στην κατεργάρα γάτα τους. Το...
Πολυθρόνα, αγάπη του…
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Εμείς και οι φίλοι μας τα ζώα
Διάβαζα κάπου ότι αυτός που αγαπά (φιλεί) τα ζώα, λέγεται φιλόζωος. Σε αντίθεση με αυτόν που τον αγαπούν (φιλούν) τα ζώα, που λέγεται ζωόφιλος. Το ιδεώδες βέβαια, στην περίπτωση, θα ήταν κάποιος που αγαπά τα...
Εμείς και οι φίλοι μας τα ζώα
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Γράμμα από τη Νικαριά
Ο μύθοι χρειάζονται για να αναζωογονούν το κοινωνικό φαντασιακό, ωστόσο στην Ικαρία υπάρχει και μία σκοτεινή πραγματικότητα που ταιριάζει μόνο στην πιο νοσηρή φαντασία: κοιτάζοντας τη μικρή μας κοινωνία,...
Γράμμα από τη Νικαριά
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Στο ίδιο φύλλο στην ίδια σελίδα
Ετσι είναι ο κόσμος, έτσι είμαστε οι άνθρωποι: έχουμε τις φωτεινές στιγμές μας, έχουμε και τα μαύρα σκοτάδια μας. «Είμαι το ίδιο υποψήφιος για του σύμπαντος τον θρόνο και για χειροπέδες» γράφει κάπου ο...
Στο ίδιο φύλλο στην ίδια σελίδα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας