• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 11.8°C / 15.2°C
    3 BF
    85%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 9.3°C / 12.8°C
    2 BF
    90%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 9.0°C / 14.4°C
    3 BF
    77%
  • Ιωάννινα
    Ομίχλη
    6°C 2.9°C / 6.1°C
    0 BF
    99%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 11.9°C
    3 BF
    81%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.0°C / 10.5°C
    1 BF
    89%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 6.8°C
    0 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    2 BF
    81%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 16.1°C
    2 BF
    89%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.8°C / 12.9°C
    2 BF
    88%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 15.5°C
    4 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.2°C / 11.2°C
    4 BF
    74%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    3 BF
    88%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 11.1°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.5°C / 12.7°C
    0 BF
    87%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 16.8°C / 18.8°C
    3 BF
    76%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.6°C / 14.3°C
    2 BF
    85%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.3°C / 12.1°C
    3 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.7°C / 13.4°C
    1 BF
    89%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    1 BF
    92%

Βαρεμένα και σαπάκια, επί φρούτων ή ανθρώπων

  • A-
  • A+

Τακτοποίησα τα μαναβικά της λαϊκής, πέταξα κι ένα-δυο παλιά, βαρεμένα. Βαρεμένο λέγαμε, τότε, στο μανάβικο –όλοι οι μανάβηδες– ένα φρούτο που είχε αρχίσει να χαλάει· ενίοτε το λέγαμε και σαπάκι. Κάποια φρούτα βαρεμένα, όπως μήλο ή αχλάδι π.χ., μπορούσες και να τα «θεραπεύσεις»: αφαιρούσες το χαλασμένο μέρος και κρατούσες το υπόλοιπο. Κάποια άλλα, ιδίως εσπεριδοειδή ή το ρόδι, άμα ήταν βαρεμένα, μάλλον ήταν για πέταμα.

Στα μεγάλα τώρα –καρπούζια, πεπόνια– το πεπόνι, δυνάμει, περνούσε στην κατηγορία του βαρεμένου: καθάριζες το βαρεμένο, κρατούσες το υπόλοιπο. Καρπούζι βαρεμένο, δεν γίνεται· μια τρύπα, ένα πέσιμο, που όμως δεν το σπάει (σπάνιο, αλλά συμβαίνει), και το καρπούζι ξίνισε σχεδόν αμέσως. Σαπάκι, τώρα, ήταν προσδιορισμός όχι τόσο του βαρεμένου όσο της κακής ποιότητας· τρωγόταν μεν το φρούτο, αλλά μόνο στην ανάγκη· των πραγμάτων (των οικονομικών) καλώς, έστω μετρίως, εχόντων, το σαπάκι ήταν για πέταμα· ούτε να το βλέπεις.

Εκείνα τα χρόνια –τα όχι και τόσο μακρινά, εδώ που τα λέμε· απλώς τα πράγματα τα τελευταία 30-40 χρόνια τρέχουν ιλιγγιωδώς και δεν προφταίνουμε– αμφότερες οι λέξεις είχαν, στην πιάτσα, και μεταφορική σημασία. Βαρεμένον έλεγες –περίπου όπως και σήμερα– αυτόν που δεν στέκει και πολύ στα καλά του. Αλλά σαπάκι έλεγες μόνο τον σκάρτο, τον ξεφτίλα, τον είπα-ξείπα.

Τα γράφω αυτά –και μάλιστα σε χρόνο αόριστο, ότι και καλά συνέβαιναν τότε, τώρα πάμε καλύτερα…–, γιατί στη λαϊκή, σε πάγκο με μανταρίνια, πήρε το μάτι μου ένα βαρεμένο. Το έδωσα στον (νεαρό) μανάβη λέγοντας: «Είναι βαρεμένο». «Βαρεμένο!», απόρησε· η λέξη δεν του έλεγε κάτι. Το κοίταξε: «Α, εννοείτε χαλασμένο!», είπε. Αλλοι καιροί, πλην όμοια ήθη, απαράλλαχτα…

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Μια μέρα από τη ζωή δύο αδελφών
​Ξεκινώντας μια κάποια δίαιτα, εκείνο το μεσημέρι σηκώθηκα από το τραπέζι περίπου νηστικός. Το θέμα είναι ότι σηκώθηκα από τραπέζι κυριολεκτικά. Πρώτη φορά, δεν θυμάμαι από πότε, δεν έφαγα στον καναπέ παρέα με...
Μια μέρα από τη ζωή δύο αδελφών
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Τα μακαρόνια των φίλων μου
Αλλά στη μεγάλη παρέα των μακαρονάδων κορυφαίος, ήταν ο Αντώνης (Ταβάνης). Αυτός, στο παιδικό του κρεβάτι, δεν είχε στρώμα από μπαμπάκι, είχε στρώμα από μακαρόνια, και μάλιστα τα χοντρά με την τρύπα, τα...
Τα μακαρόνια των φίλων μου
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Γλέντι εξ οβολών για ένα μπουζούκι
Γλέντι στη «Μουριά», στο στέκι της παρέας, Χαριλάου Τρικούπη και Καλλιδρομίου∙ άδεια καφενείου από το 1915, αιώνας και κάτι μήνες! Κυριακή του αγίου Αντωνίου και εορτή… εγκαινίων, εν χορδαίς και… χορδαίς,...
Γλέντι εξ οβολών για ένα μπουζούκι
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Ράβδος ανά χείρα, άρα…
Σάββατο απόγευμα. Στον Ηλεκτρικό προς Νέα Ιωνία, να δω τον μικρό εγγονό μου στην μπάλα. Ολα καλά, βρήκα και κάθισμα… Στη Νέα Ιωνία θα κατέβαιναν μαζί μου ένας πιτσιρικάς, ξύπνιος, όμορφος, καμιά δεκαριά χρονώ,...
Ράβδος ανά χείρα, άρα…
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Η αγνωμοσύνη των πτηνών
Τα πουλιά είναι αγνώμονα πλάσματα. Λερώνουν με περιττώματα τις βεράντες αυτών που έχουν περίσσευμα στοργής και τα νοιάζονται. Ενώ είναι πεντακάθαρες οι βεράντες όσων έχουν πλεόνασμα έχθρας... Αδικο!
Η αγνωμοσύνη των πτηνών
ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ
Για τον καιρό και κάποια άλλα
Από προσωπικό ημερολόγιο: «Παρασκευή, 22 Απριλίου 2022, 6:35, ξημερώματα. Διαφαινόμενη λιακάδα, 10 βαθμοί, πάνω από 85% υγρασία, άπνοια. (…) 7:20. Λάθος πρόγνωσης· όχι αποκλειστικά δικό μου, αλλά και της...
Για τον καιρό και κάποια άλλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας