• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 18.8°C / 23.4°C
    3 BF
    47%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 16.5°C / 20.9°C
    2 BF
    50%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.6°C / 23.0°C
    1 BF
    47%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 15.9°C / 17.7°C
    1 BF
    41%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 20.2°C
    4 BF
    42%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.0°C / 18.2°C
    2 BF
    48%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 14.8°C
    3 BF
    47%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.2°C / 20.2°C
    2 BF
    35%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 23.8°C
    4 BF
    54%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 19.0°C
    4 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.1°C / 21.8°C
    6 BF
    52%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.7°C / 16.2°C
    2 BF
    88%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    0 BF
    53%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.5°C / 19.9°C
    2 BF
    34%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 17.8°C / 21.6°C
    1 BF
    53%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.7°C / 22.8°C
    4 BF
    45%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 18.6°C / 23.2°C
    0 BF
    46%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.3°C / 18.8°C
    2 BF
    53%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.5°C / 18.9°C
    3 BF
    52%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.2°C / 15.2°C
    0 BF
    56%

Σήμερα η Εστία συζητιέται κυρίως για την αφοσίωσή της στην καθαρεύουσα και το πολυτονικό

Μια Εστία χωρίς ιστορία, έξω από την Ιστορία

  • A-
  • A+

⌦ Η εφημερίδα Εστία πέρσι έκλεισε 120 χρόνια ζωή, φέτος άλλαξε ιδιοκτησιακό καθεστώς, και δόθηκε έτσι η ευκαιρία να γραφτούν πολλά. Πολλά, εκτός από ένα, το μείζον για πολιτική εφημερίδα: ποια ήταν η πολιτική της φυσιογνωμία, η ιδεολογία την οποία υπηρέτησε.

Δεν θα πάμε πίσω στα 120 χρόνια της εφημερίδας, στα πρώτα ελπιδοφόρα, και στα κατοπινά βαθιά αντιδραστικά, όταν χλεύαζε λ.χ. τον Σαρτρ και τον Μπέργκμαν (συμπίπτοντας στον Μπέργκμαν με τον Ψαθά των Νέων!)· όμως, επιβάλλεται να σταθούμε στα χρόνια της δικτατορίας της 21ης Απριλίου, όταν η Εστία, μαζί με τον Ελεύθερο Κόσμο, υποστηρίζει ανοιχτά το καθεστώς (δεν είναι τυχαία η έκρηξη βόμβας της Δημοκρατικής Αμυνας στην είσοδο των γραφείων της, τον Απρίλιο του 1969), σε αντιδιαστολή με άλλες δεξιές εφημερίδες, και ιδίως την Καθημερινή και τη Μεσημβρινή, που τις έκλεισε μόνη της η εκδότρια Ελένη Βλάχου.

Μεταδικτατορικά η εφημερίδα συνέχισε την πορεία της, στο περιθώριο, θα έλεγα, του Τύπου, υπερσυντηρητική και μαζί γραφική, «η εφημερίδα των αποστράτων», και πάλι μιας ειδικής κατηγορίας από αυτούς.

Θυμάμαι έτσι την αίσθηση που είχε προκαλέσει σημαντικός πεζογράφος, όταν την κρατούσε επιδεικτικά, περνώντας μπροστά από το περίφημο Ντόλτσε, την ίδια εποχή που είχε βαφτιστεί στη νεοορθοδοξία.

Σήμερα, με οδηγό την αποϊδεολογικοποίηση, μια ισχυρότατη τάση που είναι κατάφορτη, εννοείται, από ιδεολογία, με οδηγό επίσης την παραμορφωτική νοσταλγία και τον εξωραϊσμό του παρελθόντος, η Εστία συζητιέται κυρίως για την αφοσίωσή της στην καθαρεύουσα και το πολυτονικό (που κι αυτά εξάλλου έχουν, από καιρό μάλιστα, αποϊδεολογικοποιηθεί, αποσπασμένα από την ιστορική τους διάσταση, αλλά και το απαραίτητο επιστημονικό πλαίσιο).

Το μείζον, όπως είπα, για πολιτική εφημερίδα, το πολιτικοϊδεολογικό της στίγμα, είναι προκλητικά απόν.

Χαρακτηριστικά, σε πρόσφατη επιφυλλίδα του Τάκη Θεοδωρόπουλου («Μια ελληνικότατη ιστορία», Καθημερινή 23.4.15), η πολύ ειδική αυτή εφημερίδα δοξολογείται αποκλειστικά σαν «κιβωτός της γλώσσας», επειδή «χρησιμοποιεί τον ιστορικό τονισμό, την “ωραία” περισπωμένη που έλεγε και ο Εγγονόπουλος, τις ψιλές και τις δασείες» και «διασώζει και την τρίτη κλίση» –και, εκτός από τα ορθογραφικά, είναι γραμμένη στην καθαρεύουσα, συμπληρώνω εγώ το βασικό που δεν ανέφερε, σίγουρα από παραδρομή, ο συντάκτης.

Δεν θα με απασχολήσουν εδώ οι γλωσσικές απόψεις του Τ.Θ., αλλά το βασικότερο κι από το βασικό που είπα: ότι σ’ ολόκληρη την επιφυλλίδα δεν υπάρχουν ούτε μία φορά οι λέξεις πολιτική και ιδεολογία, δεν υπάρχει πουθενά η Ιστορία, η ιστορική μνήμη, σε μια επιφυλλίδα ακριβώς όπου καταγγέλλεται ότι «η μνήμη [της ελληνικής γλώσσας] έχει εξοκείλει στα αβαθή»!

Δεν είναι τυχαίο. Η τάση της αποϊδεολογικοποίησης εκβάλλει σε συγκεκριμένη ιδεολογία, ίδια όπως η απολιτική στάση, το ξέρουμε καλά αυτό πια, μεταλλάσσεται αυτομάτως σε πολιτική, συγκεκριμένη και εδώ –εννοείται συντηρητική, ακριβέστερα αντιδραστική.

Τουλάχιστον σε περσινό άρθρο, για τα 120 χρόνια της Εστίας, κατά σύμπτωση πάλι στην Καθημερινή (19.4.14), σε εκτενέστατο άρθρο του Δημήτρη Ρηγόπουλου με τίτλο «Ωριμότητα και ανανέωση, 120 ετών», ανάμεσα στους αίνους, σαν να ξέφυγαν θαρρείς δυο-τρεις αναφορές: τη μια, με αφορμή την κυκλοφορία, ότι η Εστία πουλάει περισσότερα «από ένα άλλο ιστορικό φύλλο, στην άλλη όμως άκρη του πολιτικού τόξου, την Αυγή»· αλλού, πάλι παρεμπιπτόντως: «αδιαπραγμάτευτα συντηρητική, χωρίς το ελάχιστο σύμπλεγμα για την πολιτική και την ιδεολογική της ταυτότητα» –η οποία πάντως δεν κατονομάζεται· και τέλος, όταν ο σημερινός διευθυντής προσδιορίζει το προφίλ των αναγνωστών: «Πολιτικά οι περισσότεροι κινούνται στον συντηρητικό και τον ευρύτερο φιλελεύθερο χώρο…» Τόσο μόνο.

Ψάχνοντας στο ίντερνετ, έπεσα πάνω και σ’ ένα παλαιότερο άρθρο, του Αρη Δημοκίδη («Μια εβδομάδα στον κόσμο της εφημερίδας Εστία», LifO 21.1.10), όπου δίνεται ανάγλυφα το πορτρέτο της καθηλωμένης στον χρόνο εφημερίδας, πάλι όμως με απούσα την ιδεολογία, δηλαδή την Ιστορία. Η έμφαση και πάλι στο γλωσσικό, μας χαρίζει τουλάχιστον μια ευτράπελη νότα: η δημοτική, όπως αντιγράφει ο Α.Δ., «απευθύνεται σε διανοητικώς καθυστερημένους»!

Και θυμάμαι και μια συντάκτρια του ΒΗΜagazino του Βήματος, στη στήλη «Μ’ αρέσει – Δεν μ’ αρέσει», να δηλώνει ενθουσιώδης πως της αρέσει που η Εστία επιμένει στο πολυτονικό.

Να κάνεις δηλαδή αφιέρωμα στον Ριζοσπάστη και να ασχολείσαι με τη γλώσσα του, πότε έγραφε «5 Φλεβάρη» και πότε άρχισε να γράφει «5 Φεβρουαρίου».

Εξω δηλαδή από ιδεολογία, έξω από την Ιστορία.

Ακόμα χειρότερα, παραχαράσσοντας την Ιστορία: γιατί η παρασιώπηση, η αφαίρεση της ιστορικής διάστασης, όπως επιτάσσουν οι καιροί, καταλήγει ουσιαστικά σε παραχάραξη της Ιστορίας.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ
Μ’ ένα μικρό μικρό μαχαίρι
Τριάντα τόσα χρόνια πίσω, στη Ρεματιά Χαλανδρίου, το αυτοσχέδιο τότε θέατρο εγκαινιαζόταν με τον Ματωμένο Γάμο του Λόρκα... Φυσικό σκηνικό, και μια ξύλινη κατασκευή σαν γέφυρα όπου έπαιζαν οι ηθοποιοί κι απ’...
Μ’ ένα μικρό μικρό μαχαίρι
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ
Από τον Μεταξά στον Μεταξά
«Η Καθημερινή»: από τον Μεταξά στον Μεταξά· έτσι ολοκληρώνεται, θα μπορούσε να πει κανείς, ο κύκλος μιας εφημερίδας, που εξαγνίζει ξαφνικά τον δικτάτορα της 4ης Αυγούστου, αυτοεξαγνιζόμενη έτσι και αυτή για το...
Από τον Μεταξά στον Μεταξά
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ
Τα δικαιώματα των αναγνωστών
Ειδικότερα τα σχόλια στη διαδικτυακή έκδοση μένουν κατά κανόνα αναπάντητα: αναπόφευκτο ώς έναν μεγάλο βαθμό (πώς να απαντάς κάθε φορά σε ένα ή και σε πολλά σχόλια –που συχνά δεν τα παρακολουθείς καν), όμως...
Τα δικαιώματα των αναγνωστών
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ
Επιδημία πανδημιών
Αφοί Λιγνάδη Α.Ε. = Ανευ Ευθύνης. Για όσα παραπέμπεται εντέλει σε δίκη ο Δημήτρης Λιγνάδης δεν μπορώ να έχω άποψη. Εχω όμως για το όλο σκηνικό, τη στάση τη δική του, των Προστάτιδων Δυνάμεων και του Δικηγόρου...
Επιδημία πανδημιών
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ
Δημοσιογραφίας δόξα (β΄)
«Αν κατάλαβα καλά, το Μεταναστευτικό έχει δημιουργήσει μια σειρά από νέα επαγγέλματα. “Διακινητής”, “διασώστης”, “Ολλανδός δημοσιογράφος με καπέλο”, “ερευνητής δημοσιογράφος χωρίς καπέλο”, “στέλεχος ΜΗΚΥΟ”,...
Δημοσιογραφίας δόξα (β΄)
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ
«Ημείς ο βασιλεύς» και οι αμνήμονες λαϊκιστές
«Ημείς ο βασιλεύς» είναι σήμερα η διακωμώδηση του «πληθυντικού της μεγαλοπρεπείας», ο οποίος οδήγησε και στον δικό μας πληθυντικό ευγενείας. Πληθυντικό μεγαλοπρεπείας φυσικά δεν έχουμε, μόνο πληθυντικό...
«Ημείς ο βασιλεύς» και οι αμνήμονες λαϊκιστές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας