• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 15.1°C / 20.7°C
    1 BF
    78%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.0°C / 16.0°C
    1 BF
    83%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.0°C / 19.4°C
    2 BF
    80%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 14.7°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 13.0°C
    0 BF
    94%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.2°C / 15.4°C
    1 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.6°C / 11.8°C
    2 BF
    66%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.6°C / 19.0°C
    1 BF
    91%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 19.8°C
    2 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 9.9°C / 15.9°C
    0 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    19°C 17.1°C / 20.2°C
    1 BF
    88%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.6°C / 19.6°C
    2 BF
    70%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.7°C / 19.7°C
    1 BF
    75%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 11.5°C / 12.9°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.5°C / 11.5°C
    1 BF
    79%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 13.8°C / 17.8°C
    1 BF
    78%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.3°C / 20.9°C
    1 BF
    79%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.3°C / 15.5°C
    0 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.3°C / 16.1°C
    1 BF
    80%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    2 BF
    76%
dreamstime

Πώς επαληθεύω τις ειδήσεις;

  • A-
  • A+

«Στο σημερινό ψηφιακό περιβάλλον, όπου κυκλοφορούν φήμες και ψεύτικο περιεχόμενο, οι δημοσιογράφοι χρειάζεται να μπορούν ενεργώς να ξεχωρίζουν το αληθινό, αυθεντικό (δημοσιογραφικό) υλικό από το ψεύτικο. Το πρωτοποριακό αυτό εγχειρίδιο είναι απαραίτητο να διαβαστεί από δημοσιογράφους που διαχειρίζονται όλων των τύπων περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί στο Διαδίκτυο από χρήστες», γράφει ο Βίλφριντ Ρούτεν, διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κέντρου Δημοσιογραφίας (EJC) στην εισαγωγή του «Εγχειρίδιου Επαλήθευσης».

Τι είναι το εγχειρίδιο;

Ενας οδηγός για να μη χάνονται οι δημοσιογράφοι, αλλά και όλοι όσοι ασχολούνται με την επικοινωνία και, γιατί όχι, οι απλοί χρήστες στον ωκεανό της πληροφορίας που οι χρήστες ανεβάζουν στο Διαδίκτυο.

Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις κρίσης, όπου οι επίσημες πληροφορίες είναι είτε λίγες, είτε χειραγωγούμενες. Από τότε που κυκλοφόρησε η αγγλική έκδοση, το έχουν «κατεβάσει» περισσότεροι από 50.000 χρήστες.

Το εγχειρίδιο κυκλοφόρησε δωρεάν στο Διαδίκτυο από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δημοσιογραφίας πριν από περίπου δύο χρόνια, αλλά πριν από λίγες εβδομάδες, σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, «ανέβηκε» και η ελληνική του έκδοση για όσους ενδιαφέρονται θα βρουν έναν οδηγό βήμα βήμα για το πώς να επιβεβαιώνουν τις πληροφορίες που ανεβάζουν οι χρήστες (user-generated content ή UGC).

Την προσπάθεια συντόνισαν ο Ανδρέας Βέγλης, καθηγητής στο Τμήμα Δημοσιογραφίας & Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας και διευθυντής του Εργαστηρίου Εφαρμογών Πληροφορικής στα ΜΜΕ, και ο Χαράλαμπος Μπράτσας, που διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Τμήματος Μαθηματικών «Web of Science».

Οφείλουμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ» και στους δύο.

«Οι συμβουλές αφορούν κατά μεγάλο μέρος τις καταστάσεις κρίσης. Υστερα από ένα χτύπημα του σεισμού μεγέθους 8,1 Ρίχτερ βόρεια της Ινδίας, δεν πέρασε πολλή ώρα προτού κυκλοφορήσουν φήμες πως 4.000 κτίρια σε μια πόλη είχαν καταρρεύσει, προκαλώντας “αμέτρητους θανάτους”. Σύμφωνα με άλλες αναφορές, το κεντρικό κτίριο ενός κολεγίου αλλά και αυτό του Ανώτατου Δικαστηρίου της περιοχής είχαν επίσης καταρρεύσει.

»Μια παρόμοια κατάσταση επικράτησε, όταν σεισμός μεγέθους 9 Ρίχτερ χτύπησε τη βορειοανατολική Ιαπωνία. Ανθρωποι άκουσαν πως θα έπεφτε τοξική βροχή εξαιτίας μιας έκρηξης στις εγκαταστάσεις μιας εταιρείας ελαιολάδου και πως δεν ήταν εφικτό για τους οργανισμούς που προσέφεραν βοήθεια να παράσχουν προμήθειες από αέρος εντός της χώρας.

»Και οι δύο πληροφορίες ήταν λάθος. Και οι δύο σεισμοί κατέληξαν σε φήμες, επειδή η αβεβαιότητα και η ανησυχία –δύο βασικά στοιχεία που κυριαρχούν σε κρίσεις και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης– αναγκάζουν τους ανθρώπους να επινοούν και να επαναλαμβάνουν αμφιλεγόμενες πληροφορίες».

Παρατηρείται επίσης το φαινόμενο «οι άνθρωποι να εξαπλώνουν σκόπιμα ψεύτικες πληροφορίες και φήμες ως ένα αστείο για να “κερδίσουν” likes ή followers ή απλά για να προκαλέσουν πανικό».

Ακόμα όμως και όταν δεν είναι ηθελημένη, η διασπορά μας ψευδούς είδησης μπορεί να κάνει πολύ μεγάλο κακό.

Και αυτό δεν ισχύει μόνο για τις ανθρωπιστικές κρίσεις αλλά και για την καθημερινότητά μας. Η προπαγάνδα πέθανε, ζήτω η ψηφιακή προπαγάνδα. Ολο και περισσότερο στο Δίκτυο παρατηρούμε ότι οι αναρτήσεις είναι κατευθυνόμενες.

Δεν υπάρχει πια προεκλογική περίοδος –ονόματα δεν λέμε, υπολήψεις δεν θίγουμε- που να μη συμπεριλαμβάνει και την ψηφιακή εκδοχή της καμπάνιας. Και εκτός από τη συμβατική ένα μεγάλο κομμάτι επικεντρώνεται και στην προπαγάνδα εναντίον του αντιπάλου: κοροϊδία, διασπορά ψευδών γεγονότων, παραποίηση επιχειρημάτων.

Το βλέπουμε σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, το να χτυπάς τον αντίπαλο με δόλια μέσα είναι πολύ πιο εύκολο και πιο «πιασάρικο» από το να αντικρούεις τα επιχειρήματά του.

Ετσι, καλό είναι να έχουμε όλοι το «Εγχειρίδιο Επαλήθευσης».

[email protected]

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
PRO CEIMENOU
Ποιος πληρώνει τις εφημερίδες;
Τον περασμένο Ιούλιο, το BBC ανακοίνωσε ότι θα περικόψει περισσότερες από 1.000 θέσεις εργασίας επειδή αναμένει μείωση των εσόδων του κατά 150 εκατομμύρια στερλίνες από το ανταποδοτικό τέλος το επόμενο...
Ποιος πληρώνει τις εφημερίδες;
PRO CEIMENOU
Στη δίνη της ψηφιακής ανατροπής
Να συμφωνήσουμε ότι ο όρος «δίνη της ψηφιακής ανατροπής» είναι κάπως αδόκιμος. Ολα ξεκίνησαν από μια μελέτη των εταιρειών IMD και Cisco με τίτλο «Ψηφιακή δίνη. Πώς η ψηφιακή ανατροπή επαναπροσδιορίζει τη...
Στη δίνη της ψηφιακής ανατροπής
PRO CEIMENOU
Η Sony στην πρίζα
Τον Νοέμβριο του 2014 οι εργαζόμενοι στη Sony που προσπάθησαν να μπουν στους υπολογιστές τους διαπίστωσαν ότι είχαν αχρηστευτεί εντελώς και έδειχναν στην οθόνη τους μια σειρά από διευθύνσεις URL και ένα...
Η Sony στην πρίζα
PRO CEIMENOU
Μα ποια είναι η Κιμ επιτέλους;
Τηλεμαϊντανός, party animal και σοσιαλ-μαϊντανός, η Κιμ Καρντάσιαν είναι, λέει, η βασίλισσα του Instagram και του Twitter, όπου έχει ξεπεράσει τα εκατ. followers. Τι λέτε, βρε παιδιά; Υπάρχουν 30 εκατομμύρια...
Μα ποια είναι η Κιμ επιτέλους;
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Βαρύτερη η δυσφήμηση σε blog & TV
Αυξάνεται ο χρόνος παραγραφής του αδικήματος της συκοφαντικής δυσφήμησης μέσω του διαδικτύου. Κι αυτό γιατί ο Αρειος Πάγος αποφάνθηκε ότι η καταχώριση στο ίντερνετ (blog κ.λπ.) κειμένου με δυσφημιστικά...
Βαρύτερη η δυσφήμηση σε blog & TV
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ο Ν. Παππάς παρουσιάζει σήμερα το μητρώο για τα sites
Το Μητρώο Επιχειρήσεων Ηλεκτρονικών Μέσων Ενημέρωσης παρουσιάζει σήμερα ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης, Νίκος Παππάς. Το Μητρώο στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας στο...
Ο Ν. Παππάς παρουσιάζει σήμερα το μητρώο για τα sites

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας