Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Oι στάχτες του ευρωπαϊκού ονείρου
ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Oι στάχτες του ευρωπαϊκού ονείρου

  • A-
  • A+

Mια στρατηγική αντίληψη για τις προοπτικές της ελληνικής κοινωνίας δοκιμάζεται σκληρά από την πραγματικότητα τις τελευταίες εβδομάδες. Οχι μόνο ο διαπραγματευτικός σχεδιασμός της κυβέρνησης για έναν «έντιμο συμβιβασμό» με τους εταίρους-δανειστές, αλλά σύμπασα η στρατηγική επιλογή μισού αιώνα, που από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 συνέδεσε άρρηκτα το μέλλον της Ελλάδας με τη δρομολογούμενη τότε (δυτικο)ευρωπαϊκή ενοποίηση.

ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Τον καιρό της διαμόρφωσής της, αυτή η στρατηγική επιλογή (και η ουσιαστική αποδοχή της από τα λαϊκά στρώματα) ανταποκρινόταν σε μια συγκεκριμένη πραγματικότητα: μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80, η -τότε- ΕΟΚ αποτελούσε ένα εγχείρημα οικονομικοπολιτικής ολοκλήρωσης, θεμελιωμένο στα μεταπολεμικά «ευρωπαϊκά κεκτημένα» του κράτους δικαίου και του κράτους πρόνοιας.

ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Παρά την ψυχροπολεμική προέλευσή του, το όλο σχέδιο συνιστούσε αδιαμφισβήτητη πρόοδο σε σχέση τόσο με τον μεσοπολεμικό καπιταλισμό και τις φασιστικές ή φασίζουσες απολήξεις του όσο και με το μεταπολεμικό ελληνικό καθεστώς έκτακτης ανάγκης˙ εξίσου ορατή ήταν η υπεροχή του απέναντι στο εναλλακτικό μοντέλο του «σοσιαλιστικού στρατοπέδου», στο επίπεδο τουλάχιστον των πολιτικών ελευθεριών (1). Πάνω σ’ αυτά τα δεδομένα χτίστηκε στις μεταπολεμικές δεκαετίες η ηγεμονία του εγχώριου «ευρωπαϊσμού», την οποία στάθηκε αδύνατο να κλονίσουν οι βραχύβιες ελλαδοκεντρικές εξάρσεις του πρώιμου μεταπολιτευτικού ριζοσπαστισμού («ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο») και της εθνικιστικής υστερίας του 1992-94 («όταν χτίζαμε Παρθενώνες, εσείς τρώγατε βελανίδια»).

ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Με την πανευρωπαϊκή διάσταση των κοινωνικών αγώνων να προβάλλει ως η καλύτερη εγγύηση για το κοινό μέλλον (2-3), οι αντιρρήσεις γι’ αυτό τον προσανατολισμό περιορίστηκαν κυρίως στους οπαδούς του σοβιετικού μπλοκ, ακόμη και μετά την κατάρρευση του τελευταίου (4).

ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Στην πράξη, ωστόσο, το προοδευτικό αυτό σχέδιο άρχισε ν’ αποτελεί παρελθόν λίγο μετά την ένταξή μας στην ΕΟΚ. Η μετάλλαξη ολοκληρώθηκε το 2004, όταν η «ευρωπαϊκή οικογένεια» διευρύνθηκε για να περιλάβει στους κόλπους της ουκ ολίγες ανατολικές χώρες με μηδενικά ή εικονικά εργατικά δικαιώματα, τριτοκοσμικές εργατικές απολαβές και πολιτικά συστήματα αυταρχικά ή πλήρως απαξιωμένα στη συλλογική συνείδηση των πολιτών˙ στην περίπτωση μάλιστα της Βαλτικής, το «ευρωπαϊκό κεκτημένο» χώρεσε ακόμη και τον θεσμοποιημένο ρατσιστικό αποκλεισμό πολυάριθμων μειονοτικών πληθυσμών, από καθεστώτα που αναγόρευαν σε πολιτικούς τους προγόνους τα χιτλερικά SS. Η έκταση και τα χαρακτηριστικά της διεύρυνσης καθόρισαν το βάθος της τομής: εν μιά νυκτί, η Ε.Ε. μετατράπηκε από εγχείρημα ολοκλήρωσης σε συνομοσπονδία τριών τουλάχιστον ταχυτήτων, η εξωτερική περίμετρος της οποίας αποτελεί ουσιαστικά αποικία του σκληρού πυρήνα.

ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Οσα ζούμε από το πρώτο Μνημόνιο του 2010 και δώθε, δεν είναι έτσι παρά η συλλογική μας υποβάθμιση σ’ αυτή την «τρίτη ταχύτητα» –στη χορεία, δηλαδή, των Ανατολικοευρωπαίων που η εθνική υπεροψία αντιμετώπιζε, την προηγούμενη εικοσαετία, σαν «υπανθρώπους» β' διαλογής και όχι ως θύματα της ιμπεριαλιστικής (κι ελληνικής) «διείσδυσης» στο ελντοράντο του τέως «υπαρκτού σοσιαλισμού» (5).

Στον εσωτερικό καταμερισμό εργασίας της Νέας Ευρώπης που εκπροσωπούν οι κ. Σόιμπλε και Ντάισελμπλουμ, η θέση της Ελλάδας και των «τεμπέληδων» γηγενών της προδιαγράφεται ως ένα υβρίδιο περιχαρακωμένου παραθαλάσσιου θερέτρου (για τους πρωτοκλασάτους Ευρωπαίους) κι απέραντου στρατοπέδου συγκέντρωσης (για τα απελπισμένα κύματα των τριτοκοσμικών προσφύγων) –οι πρόσφατες αποφάσεις της συνάντησης κορυφής για το μεταναστευτικό αποδείχθηκαν εξαιρετικά εύγλωττες ως προς αυτό το τελευταίο (6-7).

ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Η συνειδητοποίηση της παραπάνω δομικής μεταβολής συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση για την επεξεργασία οποιουδήποτε εναλλακτικού σχεδίου (8).

ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Στην αντίθετη περίπτωση, είναι μάλλον προφανές ποιος πολιτικός χώρος θ’ αναδυθεί ως ο μόνος κατάλληλος για τη διαχείριση του ντόπιου πυλώνα της νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής (9).

ΤΑΣΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

Η ΚΡΑΥΓΗ ΤΩΝ ΤΟΙΧΩΝ
Τι είν’ η Ευρώπη μας;
Mε την υπερψήφιση του τρίτου (και βαρύτερου) μνημονίου, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ ακολουθεί νομοτελειακά την πορεία του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. προς τη διάσπαση και τη σταδιακή απαξίωση, οι σοβαρότεροι προασπιστές του...
Τι είν’ η Ευρώπη μας;
Η ΚΡΑΥΓΗ ΤΩΝ ΤΟΙΧΩΝ
Της πατρίδας μου το ντάμπινγκ
Οταν ψηφιζόταν το πρώτο Μνημόνιο, στα στέκια των τρέντι οικονομολόγων φοριόταν πολύ ο Ολιβιέ Μπλανσάρ. Μία πενταετία αργότερα ο κύριος Μπλανσάρ έχει σκίσει τα πτυχία του, παραδεχόμενος δημόσια ότι τα σκάτωσε...
Της πατρίδας μου το ντάμπινγκ
Η ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Μπροστά σε νέα δεδομένα
Αν ο αυριανός πρόεδρος Τραμπ μπορέσει, έστω και στο ελάχιστο, να εφαρμόσει όσα δήλωσε, αυτό σημαίνει πως οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν αλλαγή των γεωπολιτικών δεδομένων σε Ευρώπη και κόσμο. Την ίδια ώρα ο Σόιμπλε...
Μπροστά σε νέα δεδομένα
Η ΚΡΑΥΓΗ ΤΩΝ ΤΟΙΧΩΝ
23 χρόνια εφεδρεία
Τα κοινωνικά ξεσπάσματα δεν διακρίνονται και τόσο για τη σεμνοτυφία τους. Οι επαναστάτες των Δεκεμβριανών του 1944 τραγουδούσαν σεξιστικά υπονοούμενα για τα κοντά παντελονάκια των Εγγλέζων και για το πουλί του...
23 χρόνια εφεδρεία
Η ΚΡΑΥΓΗ ΤΩΝ ΤΟΙΧΩΝ
Παράπλευρη απώλεια
Χωρίς αμφιβολία, υπήρξε το δημοφιλέστερο σύνθημα που γράφτηκε από αντιεξουσιαστές στους τοίχους της Αθήνας τα τελευταία χρόνια. Φιλοτεχνημένο το φθινόπωρο του 2014 στη μεταλλική περίφραξη των έργων του κτιρίου...
Παράπλευρη απώλεια
Η ΚΡΑΥΓΗ ΤΩΝ ΤΟΙΧΩΝ
Από τους Κούρδους στους Ποντίους
Η αφίσα που προπαγανδίζει την εκδήλωση για «τους παραχαράκτες της γενοκτονίας του μικρασιατικού ελληνισμού» τοιχοκολλούνταν στη διάρκεια της επεισοδιακής συγκέντρωσης της περασμένης Πέμπτης από το «αριστερό»...
Από τους Κούρδους στους Ποντίους

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας