Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μνήμη οχιά
EUROKINISSI /ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

Μνήμη οχιά

  • A-
  • A+

Τι είναι η πατρίδα μας, αναρωτιόταν ο Πολέμης. Μέσα από συνεχείς ερωτήσεις -σχεδόν ρητορικές- έδωσε την απάντηση συμπεριλαμβάνοντας την ολότητα της χλωρίδας και της πανίδας. Τον πολιτισμό.

Ως έννοια είναι τόσο οικεία αλλά και τόσο ρευστή στη σημασιοδότησή της.

Στο όνομά της γίνονται επαναστάσεις αλλά και πραξικοπήματα. Γίνονται αιματηροί εμφύλιοι πόλεμοι με αφετηρία το διαφορετικό περιεχόμενο που της αποδίδεται από κάθε πλευρά.

Αλλοι ελαχιστοποιούν την αξία της υπερτονίζοντας την αναζήτηση είτε του κοσμοπολίτικου τόπου είτε της διεθνιστικής αλληλεγγύης, πέρα από σύνορα και πατρίδες.

Αλλοι ομνύουν στο όνομά της, την ώρα που την εμπορεύονται.

Πατριδοκάπηλοι που μετατρέπουν σε χρυσία και αναπαυτικές θεσμικές πολυθρόνες τα μεγάλα λόγια.

Ρευστή η πατρίδα και αέναη η αναζήτησή της. «Σε γυρεύω […] άφαντη […] και λέω δεν υπάρχεις σ’ ονειρεύτηκα κι αχειροποίητη σε χτίζω με το ράμφος μου».

Ο Γκανάς καταθέτει τη δική του αγωνία και τη διαρκή αναζήτηση να χτίσει τη δική του πατρίδα, σπυρί το σπυρί.

Είναι μια πατρίδα που μπορεί να γίνει ακόμη και «μητριά» για όσους οδοιπόρους και πρόσφυγες βρήκαν απάγκιο στα φιλόξενα εδάφη της.

Με μόνο εφόδιο τα σκίνα και το λάδι. Με το φως του ήλιου που δεν επιτρέπει τις ερεβώδεις πτυχές.

Φαίνεται πως η αέναη αναζήτηση της πατρίδας που ανοίγει τη φιλόστοργη αγκάλη της στους πονεμένους δεν είναι στις προτεραιότητες μιας μερίδας συμπολιτών μας.

Για ένα μέρος της πολιτικής τάξης η πατρίδα είναι, κάποιες φορές, ένα εξωτικό κάδρο σε νησιά ή σε μεθόρια ποτάμια.

Εικόνες που συντείνουν στη διαμόρφωση μιας άλλης πατριδοκαπηλίας. Εικόνες που στη συνέχεια αρχειοθετούνται.

Αποσύρονται από τη μνήμη της πολιτικής τάξης.

Δεν είμαι βέβαιος αν γνωρίζουν τους στίχους του Γκανά: «κι ο τόπος γράφεται ξανά βουνό – βουνό και δέντρο – δέντρο κι η θάλασσα φιλάει τη φτέρνα του κι η μνήμη οχιά που με δαγκώνει».

Απουσιάζει από πολλούς η μνήμη οχιά του ποιητή. Η ιστορική μνήμη.

Που εξοπλίζει με γνώση και σεβασμό του τόπου. Στην ολότητά του.

Αυτή η διαρκής αναζήτηση του τόπου φαίνεται πως έχει εξασθενήσει σε πολλούς ανθρώπους.

Κλασικό είναι το παράδειγμα του μπασκετικού παράγοντα. Που έχει βάλει θεμέλιους λίθους για την ανάπτυξη του μπάσκετ στην Ελλάδα.

Ομως, αποδείχτηκε εξασθενημένη η μνήμη οχιά. Πρόκειται για ένα κατάλοιπο μιας Ελλάδας που θεωρούσε πως η αμόλυντη επικράτεια έφτανε μέχρι τη γέφυρα του Νέστου, που είναι η πόρτα για τη Θράκη.

«Αλίμονο σ’ όποιον φοράει ματογυάλια» (Γκανάς).

*καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Κρίση πολιτισμού, κρίση πολιτικής
Ο πολιτισμός και η πολιτική είναι δύο πεδία στενά δεμένα μεταξύ τους, και ειδικά για τους προοδευτικούς ανθρώπους -από παράδοση και από συνειδητή ιδεολογική τοποθέτηση- σημαίνουν ταύτιση και αλληλεξάρτηση.
Κρίση πολιτισμού, κρίση πολιτικής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εθνικός διχασμός στα χρόνια του Μπάιρον
Σχεδόν διαχρονικό πρόβλημα των Ελλήνων ο εθνικός διχασμός, που και σήμερα επιχειρείται από τις δυνάμεις της Δεξιάς, στο όνομα της Μακεδονίας. Ακόμα και στη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, που απαιτούσε τη...
Εθνικός διχασμός στα χρόνια του Μπάιρον
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προεκλογικοί διάλογοι για την τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση
Ο δημόσιος λόγος εδώ και λίγο καιρό κινείται στο πλαίσιο των απαιτήσεων των εκλογών. Εκεί όμως που κάθε λογικός άνθρωπος αρχίζει να αναρωτιέται για το αν οι πρωταγωνιστές έχουν συνειδητοποιήσει σε ποια χώρα...
Προεκλογικοί διάλογοι για την τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για την Ελλάδα της νέας εποχής, για την Αριστερά της εποχής μας
Τον Αύγουστο του 2018 ο κύκλος της δημοσιονομικής προσαρμογής έκλεισε. Η πρώτη μάχη κερδήθηκε. Για να ακολουθήσει η αμέσως επόμενη. Σκληρότερη. Η οικοδόμηση της Ελλάδας της νέας εποχής. Ανασηκώνοντας το κεφάλι...
Για την Ελλάδα της νέας εποχής, για την Αριστερά της εποχής μας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιστορία χωρίς ιστορικούς
Πολιτικοί, δημοσιογράφοι, συγγραφείς, στρατηγοί, πρόεδροι σωματείων, μητροπολίτες, μουσικοσυνθέτες έχουν τοποθετηθεί για ζητήματα αρχαίας και σύγχρονης ελληνικής ιστορίας σε εφημερίδες, ιστοσελίδες,...
Ιστορία χωρίς ιστορικούς
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αρκάς: η θλιβερή κατάπτωση μιας μεγαλοφυΐας
Όσοι περάσαμε δεκαετίες θαυμάζοντας το πάλαι ποτέ υψιπετές χιούμορ του Αρκά, γινόμαστε πλέον θεατές μιας συνεχούς δοσολογικής χορήγησης μεμονωμένων αποσπασματικών σκίτσων, προς τέρψιν ενός αδηφάγου...
Αρκάς: η θλιβερή κατάπτωση μιας μεγαλοφυΐας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας