Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πολιτική διαπλοκή και θαλασσοδάνεια
ΕUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ

Πολιτική διαπλοκή και θαλασσοδάνεια

  • A-
  • A+

Προσχέδια και άλλα κείμενα στα οποία θα στηριχθεί το πόρισμα της Επιτροπής της Βουλής για τη δανειοδότηση των κομμάτων και των ΜΜΕ έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται. Αυτά, καθώς και όσα έχουν γίνει ήδη ευρύτερα γνωστά λόγω της δημοσιότητας των συνεδριάσεων, δείχνουν ότι δάνεια χωρίς επαρκείς εγγυήσεις επιστροφής δόθηκαν.

Οι ενδείξεις αυτές πιθανώς αύριο να τραπούν σε βεβαιότητες. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τότε θα μπορούμε χωρίς επιφυλάξεις να αναφερόμαστε στο μεγαλύτερο οικονομικό σκάνδαλο της νεότερης ιστορίας της χώρας μας. Ομως εδώ το θέμα δεν είναι το ίδιο το πόρισμα, αλλά κάποια εκτός πεδίου έρευνας ζητήματα, που πρέπει να προσδιορίσουν τα επόμενα βήματα ενός ανυποχώρητου αγώνα κατά της διαφθοράς.

Αρχίζω με τα απλά: κατά τα τελευταία χρόνια, η δωροδοκία στα πολύ ψηλά (ή χαμηλά, με την έννοια του βαθέος κράτους) κλιμάκια δεν γίνεται με μετρητά μεταφερόμενα σε βαλίτσες κ.λπ. Οι επιτήδειοι δεν διακινδυνεύουν το ενδεχόμενο να συλληφθούν οι κομιστές-μπράβοι. Η αρνητική εμπειρία του παρελθόντος τούς έκανε προσεκτικότερους.

Συντρέχει όμως και ένας άλλος λόγος για την αλλαγή τακτικής. Τα «μαύρα» χρήματα στη συνέχεια, προκειμένου να καταναλωθούν ή να επενδυθούν, θα χρειαστούν ξέπλυμα. Αδύνατο; Δυστυχώς δυνατό, αλλά με ρίσκο αποκάλυψης.

Επιπλέον το οικονομικό κόστος του ξεπλύματος είναι μεγάλο: ο λήπτης των «μαύρων» χρημάτων πρέπει να δείξει ότι είχε ισόποσα νόμιμα έσοδα. Δηλαδή εισοδήματα για τα οποία εκδόθηκαν εικονικές αποδείξεις ή τιμολόγια είσπραξης από μια επιχείρηση.

Για τα εικονικά αυτά παραστατικά θα πληρωθούν ΦΠΑ και αργότερα φόροι εισοδήματος κ.λπ., ενώ και η λειτουργία της ίδιας της επιχείρησης (συνήθως ειδών ή υπηρεσιών πολυτελείας) έχει το κόστος της. Μετά το ξέπλυμά του το χρήμα μένει μισό. Ισως ούτε καν μισό.

Αντίθετα, ένα θαλασσοδάνειο μπορεί κάλλιστα να συνθέτει μαύρη δοσοληψία με χρήματα δυνάμενα αμέσως να χρησιμοποιηθούν στην αγορά, σαν καθαρά. «Ιδού η πηγή, η Τράπεζα».

Εντοπίζεται όμως κι άλλη σημαντική διαφορά μεταξύ παραδοσιακής δωροδοκίας «με βαλίτσες» και θαλασσοδανείου.

Στην πρώτη περίπτωση, η δυσκολία απόδειξης οφείλεται στο γεγονός ότι η παράδοση του «πακέτου» πρέπει να συλληφθεί εν τω πράττεσθαι. Αυτό είναι πολύ δύσκολο και κάποτε επικίνδυνο. Στο θαλασσοδάνειο αντίθετα η μεταφορά είναι ολοφάνερη. Αποτυπώνεται σε έγγραφα παντού.

Το δύσκολο είναι να αποδειχθεί το αντάλλαγμα. Αυτό που στοιχειοθετεί το κίνητρο, αλλά και την ουσία της παρανομίας και οδηγεί απευθείας στον πυρήνα της διαφθοράς της πολιτικής, της οικονομικής και της κοινωνικής ζωής του τόπου. Του κάθε τόπου.

Το αντικείμενο της Επιτροπής που τώρα θα παρουσιάσει το έργο της δεν ήταν τα ανταλλάγματα, αλλά τα ίδια τα θαλασσοδάνεια και η κανονικότητα -ή μη- της χορήγησής τους. Αν όμως τα επικείμενα πορίσματα θα αποκαλύψουν ευθύνες, τότε ό,τι τώρα δεν μπορεί να προεξοφληθεί θα προκύψει ως νέο σημαντικό ζητούμενο:

Γιατί άραγε η Τράπεζα έδωσε χρήματα -πολλά χρήματα- στο Α’ κόμμα ή ΜΜΕ χωρίς εγγυήσεις επιστροφής; Επαψε να επιδιώκει την κερδοφορία ή όντως είχε ένα όφελος;

Ακόμη και αν με τις εργασίες της Επιτροπής δεν προκύπτουν συγκεκριμένα ανταλλάγματα, αυτά μπορούν να αναδυθούν μετά, από μελλοντικές έρευνες. Με βάση όμως τη βιβλιογραφία της εγκληματολογίας και της οικονομικής διαφθοράς, δηλαδή τη θεωρία, καταγράφονται εδώ πιθανοί τρόποι-κανάλια για ανταλλάγματα. Σημειώνω, λοιπόν.

Ο λήπτης πολιτικός μπορεί να εξασφαλίσει στην Τράπεζα -ή στις Τράπεζες- ένα ευνοϊκό νομοθετικό περιβάλλον, που τυχαίνει να χρειάζεται, με διατάξεις ή κανονισμούς λίγο προγενέστερους ή μεταγενέστερους της χορήγησης του ποσού. Ισως εδώ θυμηθούν πολλοί την υπόθεση Κοσκωτά.

Φυσικά στην περίπτωση των ΜΜΕ πιθανό φαίνεται και ένα «θα γράφω ό,τι θέλεις». Φαίνεται μικρό και ίσως ούτως ή άλλως αναμενόμενο το αντάλλαγμα. Μπορεί όμως να φθάνει στη συγγραφή «συμβολαίων πολιτικού θανάτου» για την εξόντωση αντιπάλων. Πρόσφατα άρθρο-έρευνα της εφημερίδας αυτής επιβεβαίωσε την κατασκευή φανταστικών ειδήσεων για το πεδίο της πολιτικής.

Τρίτη αντιπαροχή μπορεί να είναι ο ορισμός προσώπων στις διοικήσεις ή γενικά σε θέσεις-κλειδιά, τα οποία θα διασφαλίζουν «ροές», απυρόβλητα και άλλα συναφή στην πρόθυμη για θαλασσοδάνειο Τράπεζα.

Το τέταρτο κανάλι ανταλλαγμάτων έχει σχέση με τον έλεγχο των Τραπεζών. Ο πολιτικός μπορεί -κάποτε- να επηρεάσει τον κεντρικό οικονομικό έλεγχο των Τραπεζών, ώστε να αμελούνται κυρώσεις για πληθωρικές (π.χ. καταναλωτικά δάνεια) ή χωρίς εγγυήσεις χορηγήσεις.

Ως τώρα τα ανταλλάγματα των θαλασσοδανείων, άμεσα ή έμμεσα εξαρτώμενα από πολιτικές παρεμβάσεις, εξαρχής έμειναν εκτός πεδίου έρευνας της Επιτροπής. Αποτελούν ωστόσο ακριβώς την ομίχλη μέσα στην οποία κρύβονται οι ευθύνες των πολιτικών προσώπων που κυβερνούσαν ή συγκυβερνούσαν στις αντίστοιχες περιόδους. Εδώ βρίσκονται τα ζητούμενα της επόμενης μέρας.

* ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ, βουλευτής

ΑΠΟΨΕΙΣ
Κοινωνική λύση για «κόκκινα» δάνεια και πλειστηριασμούς
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δεσμευτεί για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, τη νέα σεισάχθεια, που είναι η θεσμοθέτηση και εφαρμογή ενός απλού, αποτελεσματικού, διαφανούς και κοινωνικά δίκαιου προγράμματος ρύθμισης των...
Κοινωνική λύση για «κόκκινα» δάνεια και πλειστηριασμούς
Στεγαστικά δάνεια
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Λύκοι», «αμνοί», ερίφια» και «κόκκινα» δάνεια
Αφού λοιπόν η κυβέρνηση έλυσε το πρόβλημα της προστασίας της πρώτης κατοικίας, δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας. Αυτή όμως είναι η μία οπτική. Οταν ο λύκος τσακώνεται με το πρόβατο δεν μπορεί να υπάρχει λύση που...
«Λύκοι», «αμνοί», ερίφια» και «κόκκινα» δάνεια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναγκαία και εφικτή η αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων του αγροτικού χώρου
Η άμεση αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων των συστημικών τραπεζών αποτελεί σήμερα βασική μέριμνα για την κυβέρνηση. Το ίδιο άμεσα πρέπει να αντιμετωπιστούν και τα αντίστοιχα δάνεια του αγροτικού χώρου, που...
Αναγκαία και εφικτή η αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων του αγροτικού χώρου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα «κόκκινα» δάνεια και ο Νίτσε
Αυτό που συμβαίνει τα τελευταία οχτώ χρόνια είναι ότι οι τραπεζίτες -με τη βοήθεια των ηγεσιών- έχουν ενδυθεί τον μανδύα της ηθικής και αυτοί που βρίσκονται σε αδυναμία να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους...
Τα «κόκκινα» δάνεια και ο Νίτσε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεσμικά αυθαίρετα
Στην Ελλάδα πλέον δύο όμιλοι εφοπλιστικών και άλλων επιχειρηματικών συμφερόντων ελέγχουν το σύνολο σχεδόν των ΜΜΕ κάθε μορφής και –φευ– την κυκλοφορία των εφημερίδων, κουρελιάζοντας κυριολεκτικά το άρθρο 14...
Θεσμικά αυθαίρετα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τραπεζικό σύστημα...
Κανόνες δικαίου αποδεχτοί από τα πεπολιτισμένα έθνη, όπως είναι λ.χ. η «απρόοπτη μεταβολή συνθηκών», η οποία σημειωτέον είναι απρόοπτη για αμφότερα τα συμβαλλόμενα μέρη, συστήνουν τα αναγκαία θεμέλια κάθε...
Τραπεζικό σύστημα...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας