• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 19.7°C
    2 BF
    69%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    13°C 11.6°C / 15.5°C
    1 BF
    65%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.9°C / 18.0°C
    4 BF
    60%
  • Ιωάννινα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    11°C 10.9°C / 12.5°C
    2 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    3 BF
    55%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 9.7°C / 14.8°C
    1 BF
    65%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 6.1°C / 10.4°C
    2 BF
    66%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 14.6°C / 18.6°C
    4 BF
    79%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 19.8°C
    5 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    4 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.4°C / 20.2°C
    4 BF
    72%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.8°C / 17.6°C
    1 BF
    56%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    5 BF
    72%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 12.9°C / 16.5°C
    0 BF
    71%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.5°C / 16.7°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.6°C / 17.8°C
    2 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.3°C / 19.4°C
    3 BF
    55%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.5°C / 13.3°C
    1 BF
    74%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.7°C / 15.6°C
    2 BF
    66%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    2 BF
    85%
AP Photo/Petros Karadjias

Ο απόηχος της Γενεύης και οι «παιδικές ασθένειες» του Κυπριακού

  • A-
  • A+

Οι γιαγιάδες μας στην Κύπρο, από τα βάθη των αιώνων, όταν αντιμετώπιζαν κάποια δύσκολα και ασυνήθιστα προβλήματα, είτε αυτά αφορούσαν ασθένειες είτε άλλα ενδοοικογενειακά θέματα, εφάρμοζαν δικές τους μεθόδους επίλυσης και θεραπείας τους.

Και ο τότε αγράμματος, πλην θυμόσοφος λαός εφηύρε και τον ανάλογο όρο, λέγοντας πως η τάδε γιαγιά εφάρμοσε τη «σολομωνιτζήν» μέθοδο για να πετύχει τη θεραπεία. Ορος βεβαίως που προέρχεται από την καλά γνωστή «σολομώντεια» λύση δύσκολων προβλημάτων.

Η μακραίωνη αυτή παράδοση φαίνεται ότι εφαρμόστηκε και στη Γενεύη σε σχέση με την εξεύρεση διεξόδων και λύσεων στα δυσεπίλυτα προβλήματα του Κυπριακού. Αφού στην πορεία μισού αιώνα συνομιλιών όλες οι δοκιμασθείσες μέθοδοι απέτυχαν, γιατί να μη δοκιμαστεί και η «σολομώντεια» μέθοδος.

Με άλλα λόγια, συμφωνούμε μεν ότι σε κάποια σημεία διαφωνούμε, αλλά βαφτίζουμε σαν επιτυχία το παρόν στάδιο και έτσι προχωράμε στο παρακάτω, ίσως και το τελικό. Ηταν αυτή ακριβώς η μέθοδος που εφαρμόστηκε προκειμένου να ξεπεραστεί ο σκόπελος με τους Χάρτες του Εδαφικού, χωρίς την κατάθεση των οποίων η ελληνοκυπριακή πλευρά δεδηλωμένα δεν θα προχωρούσε στη Διεθνή Διάσκεψη.

Το ίδιο συνέβη και σε άλλα θέματα, όπως για παράδειγμα το Περιουσιακό, όπου συμφωνήθηκαν οι αρχές και παραμένει η διευθέτηση των λεπτομερειών για την οριστικοποίηση της συμφωνίας.

Ενα άλλο πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είχε αναφερθεί από τον κ. Εϊντε, ο οποίος εύστοχα επεσήμανε ότι σ’ αυτόν τον κύκλο διαπραγματεύσεων μεταξύ Αναστασιάδη και Ακιντζί, τα Ηνωμένα Εθνη διακήρυξαν από την αρχή ότι η όλη διαδικασία είναι «κυπριακής ιδιοκτησίας». Κάτι που δεν ίσχυε επί εποχής Κόφι Ανάν, αλλά και προηγούμενων γενικών γραμματέων, όταν ο ΟΗΕ ήταν ενεργό μέρος της διαδικασίας και υπέβαλλε προτάσεις και εισηγήσεις.

Ολες οι προηγούμενες απόπειρες συγκερασμού των απόψεων των δύο πλευρών, είτε απέτυχαν παταγωδώς είτε κατέληξαν σε φιάσκο, όπως το 2004 με την απόρριψη του σχεδίου Ανάν από τους Ελληνοκυπρίους. Στη Γενεύη η «σολομώντεια» μέθοδος φαίνεται να απέδωσε καρπούς. Δεν έλυσε μεν ως διά μαγείας τα προβλήματα, όμως, πρώτον, απέφυγε τα αδιέξοδα και τα ναυάγια και, δεύτερον, άνοιξε διάπλατα τις πόρτες της προοπτικής για το τελικό άλμα.

Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι, ως μέθοδος, έπαιξε ρόλο καταλύτη στην επίτευξη της μαγικής φόρμουλας που ακούει στο όνομα συμβιβασμός. Γιατί, ας μην ξεχνάμε ότι όλη η ουσία των προσπαθειών για επίτευξη λύσης είναι να φτάσεις στον αποδεκτό συμβιβασμό, όπου δεν θα υπάρχουν νικητές και ηττημένοι. Ο στόχος είναι να λήξει με ισοπαλία το παιχνίδι στη σκακιέρα και η καλύτερη μέθοδος γι’ αυτό δεν είναι άλλη, όπως αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων, από τη «σολομωνιτζήν».

Ωστόσο, και η Γενεύη ανέδειξε τις «χρόνιες παθήσεις» και τις «παιδικές ασθένειες» που ακολουθούν κατά πόδας κάθε κύκλο διαπραγμάτευσης του Κυπριακού.

Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες

Η πολύχρονη ιστορία των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό διδάσκει πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα. Για παράδειγμα, ποτέ δεν υπήρχε πρόβλημα στην κατάληξη των δύο πλευρών στα κεφαλαιώδη θέματα, αλλά, αντίθετα, κάποιος μπορεί κάλλιστα να ισχυριστεί ότι το πρόβλημα πάντα ήταν ότι σκάλωναν στις λεπτομέρειες.

Για παράδειγμα, το 1977, οι Μακάριος και Ντενκτάς δεν δυσκολεύτηκαν να καταλήξουν στις λεγόμενες Συμφωνίες Κορυφής. Το ίδιο ακριβώς συνέβη και δύο χρόνια αργότερα, το 1979, μεταξύ Σπύρου Κυπριανού και Ραούφ Ντενκτάς.

Από τότε μέχρι και σήμερα η εικόνα είναι η ίδια, δηλαδή οι δύο πλευρές συμφωνούν στις γενικές αρχές λύσης, αλλά ποτέ δεν τα βρήκαν στις λεπτομέρειες, ακριβώς για να επαληθευτεί το γνωστή ρήση ότι «ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες». Ετσι και το Κυπριακό, πάντα σκόνταφτε στις λεπτομέρειες.

Ποιοι άλλοι παράγοντες διαχρονικά έχουν επιδράσει αρνητικά στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού; Πολλοί και διάφοροι, σε διαφορετικό βέβαια βαθμό ο καθένας.

Οι κομματικές σκοπιμότητες και φιλοδοξίες έπαιξαν κάποιες φορές καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των εξελίξεων. Για παράδειγμα, στη δεκαετία του 1980, ο τότε πρόεδρος Σπύρος Κυπριανού, ο οποίος εξελέγη σε συνεργασία με το ΑΚΕΛ, αποφάσισε, υπό την έντονη πίεση και κύκλων της Αθήνας, να απολακτίσει το λεγόμενο «μίνιμουμ πρόγραμμα» και αντί για συνομιλίες με την τουρκοκυπριακή πλευρά, λάνσαρε την πολιτική της «πρόταξης».

Με άλλα λόγια, έθετε ως προϋπόθεση για τις συνομιλίες την αποδοχή εκ των προτέρων από την τ/κ πλευρά κάποιων θέσεων της δικής μας πλευράς. Το αποτέλεσμα ήταν να παραλύσει εντελώς η διαδικασία του διαλόγου. Αργότερα, με την άνοδο του Γιώργου Βασιλείου στην προεδρία, το 1988, ο διάλογος επανήρχισε, με εντατικούς μάλιστα ρυθμούς. Σε όλη τη διάρκειά του, ο τότε ηγέτης του ΔΗΣΥ, Γλαύκος Κληρίδης, διακήρυττε ότι ο Βασιλείου ακολουθεί την πολιτική του.

Ωστόσο, περί τα τέλη του 1992 και εν όψει των προεδρικών εκλογών τον Φεβρουάριο του 1993, έκανε στροφή 180 μοιρών και συμμάχησε με τους αντιπολιτευόμενους του Βασιλείου, πρωτίστως το ΔΗΚΟ, για να πετύχει να εκλεγεί πρόεδρος της Δημοκρατίας. Αποτέλεσμα ήταν να μπουν και πάλι στο ψυγείο οι συνομιλίες για άλλα πέντε ολόκληρα χρόνια, μέχρι το 1998, όταν με την επανεκλογή του στην προεδρία ο Κληρίδης έκανε νέα στροφή και επανήλθε στην πολιτική Βασιλείου.

Το σύμπτωμα των διαρροών

Αυτά τα περίεργα δεν ήταν και τα μόνα συμπτώματα των παιδικών ασθενειών που ταλαιπωρούν εδώ και σχεδόν μισό αιώνα το Κυπριακό και εμποδίζουν τη λύση του. Για παράδειγμα, η πρακτική του διορισμού συμβούλων ως μελών της εκάστοτε διαπραγματευτικής ομάδας.

Θυμάμαι, στη δεκαετία του ‘80, κάποιοι εξ αυτών έπειτα από κάθε συνεδρία έρχονταν να γευματίσουν σε γνωστά και πολυσύχναστα εστιατόρια και μεγαλοφώνως αναφέρονταν στα θέματα που συζητήθηκαν και παρουσίαζαν σε κοινή ακρόαση τις θέσεις και τις διαφωνίες τους.

Ούτε λόγος για απόρρητη πληροφόρηση. Πέραν τούτων, η ύπαρξη πολλών συμβούλων αποδεικνύεται συχνά αντιπαραγωγική και με την έννοια ότι όποιος διαφωνεί σε κάτι, όχι μόνο φρενάρει τη διαδικασία, αλλά και πολλές φορές μέσω διαρροών την καθιστά γνωστή. Αποτέλεσμα, να επικρατεί σύγχυση και, φυσικά, να γνωρίζει η άλλη πλευρά από πρώτο χέρι τις θέσεις μας.

Κατά τη γνώμη μου, υπάρχει ακόμα ένα πρόβλημα που εστιάζεται στον γνωστό κανόνα ότι «τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί, αν δεν συμφωνηθούν όλα». Ενώ στη θεωρία ακούγεται λογικό, στην πράξη αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα, διότι προσφέρει οδό διαφυγής σε όποια πλευρά, για οποιοδήποτε λόγο, δεν επιθυμεί την ολοκλήρωση των συνομιλιών με λύση.

Αν κάθε τι που συμφωνείται αποτελούσε τετελεσμένο γεγονός, τότε σταδιακά οι συνομιλητές θα μπορούσαν να προχωρήσουν στη διαπραγμάτευση των εκκρεμοτήτων με καλύτερες πιθανότητες να βρουν λύσεις.

Μία άλλη παράμετρος έχει να κάνει με τις διάφορες εξυπνοβλακείες που επινοούν όσοι αντιδρούν στην επιδιωκόμενη λύση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Είναι δικαίωμα του καθενός να έχει άποψη επί του κεφαλαιώδους αυτού θέματος. Ομως άλλο είναι να έχεις διαφορετική θεώρηση και εντελώς άλλο να προσπαθείς να βγάλεις από τη μύγα ξίγκι.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι το 1988, στην πρώτη κιόλας συνάντηση των Βασιλείου και Ντενκτάς ύστερα από χρόνια απραξίας, το μέγα θέμα που ηγέρθη ήταν γιατί δεν υπάρχει σημαία στο προεδρικό αυτοκίνητο.

Να σημειώσω ότι ακόμη και τώρα στη Γενεύη υπήρχε πολιτικός αρχηγός που έθεσε με οργή το ίδιο ερώτημα. Μοιάζει να σου δείχνουν το φεγγάρι και εσύ να βλέπεις το δάχτυλο, παραγράφοντας την ουσία και ξεχνώντας τις ιδιότητες των συνομιλητών ως αρχηγών των δύο κοινοτήτων.

Και πέραν τούτου, όταν επί προεδρίας Τάσσου Παπαδόπουλου βάλαμε σημαία στο προεδρικό αυτοκίνητο, το ίδιο ακριβώς έπραξε και ο Ντενκτάς, ως εάν να ήταν και αυτός ισότιμος αρχηγός κράτους. Τι, λοιπόν, ενοχλεί περισσότερο σ’ αυτή την περίπτωση;

Ο καταλύτης χρόνος

Ο τελευταίος αλλά πιο σημαντικός παράγοντας που εμποδίζει αντικειμενικά τη λύση του Κυπριακού είναι φυσικά ο χρόνος. Δεν χρειάζεται να αναλύσει κανείς τη σημασία αυτού του παράγοντα, αφού τόσο πρόδηλα καταλυτική είναι η παρουσία του.

Μόνο και μόνο ότι μεγαλώνουν γενιές Κυπρίων εκατέρωθεν της διαχωριστικής γραμμής χωριστά ο ένας από τον άλλο δημιουργεί την αίσθηση της μονιμότητας της διαίρεσης.

Με τη σειρά του δημιουργεί επίσης τις προϋποθέσεις για άσκηση πιέσεων υπέρ της διατήρησης του στάτους κβο και εναντίον της λύσης, τόσο ανάμεσα στην ε/κ, όσο και την τ/κ κοινότητα. Τα τετελεσμένα παγιώνονται, οι έποικοι κατακλύζουν τα κατεχόμενα, οι αναλογίες του πληθυσμού αλλάζουν και η πεποίθηση πως και οι T/K έχουν δικό τους κράτος εδραιώνεται.

Κάποιος θα μπορούσε να απαριθμήσει άλλους τόσους παράγοντες που επιδρούν αρνητικά στις προσπάθειες για επανένωση της Κύπρου σε μια ομόσπονδη χώρα. Η ουσία παραμένει, ότι δηλαδή όσο περνά ο χρόνος, άλλο τόσο δυσκολεύει η κατάληξη των συνομιλιών σε λύση. Η Γενεύη από αυτή την άποψη, δεν αποτέλεσε την εξαίρεση.

  

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η χαμένη αξιοπιστία της Κύπρου
Με φανερό έλλειμμα αξιοπιστίας, ο Ν. Αναστασιάδης προσκαλεί τον ΟΗΕ και την Ε.Ε. να αντιδράσουν στις μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας, αλλά κρύβει την πραγματική εικόνα όλων όσα τεκταίνονται στον διεθνή...
Η χαμένη αξιοπιστία της Κύπρου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το Βαρώσι στον βάλτο της διχοτόμησης
Το Βαρώσι «βουλιάζει» στον βάλτο του άλυτου Κυπριακού, εν μέσω των μάταιων κραυγών μάχιμων Αμμοχωστιανών προσφύγων, που σέρνονται πίσω από την επιθετική πολιτική Ερντογάν στο Κυπριακό και τις κυνικές επιλογές...
Το Βαρώσι στον βάλτο της διχοτόμησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Ερντογάν και τα «δύο κράτη»
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συμφωνούν με τον ΟΗΕ να κινηθούν στο πνεύμα της φραστικής καταδίκης κατά της Τουρκίας, αλλά με κανέναν τρόπο δεν θέλουν τη λογική κυρώσεων. Λένε: Αν κάνουμε αντίποινα, πώς θα ξανάρθει...
Ο Ερντογάν και τα «δύο κράτη»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «τσουνάμι» των Βαρωσίων
Ο πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης κρύβει πίσω από την τουρκική επιθετικότητα την παντελή έλλειψη σχεδίου αλλά και τις σοβαρότατες ευθύνες του για τον εκτροχιασμό του Κυπριακού από το 2017 μέχρι σήμερα, που άνοιξε...
Το «τσουνάμι» των Βαρωσίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διαβατήρια και Κυπριακό σπάνε την «ευφορία» Αναστασιάδη
Η κυπριακή κυβέρνηση στο ζήτημα των «χρυσών πολιτογραφήσεων» δεν τήρησε καν τα προσχήματα κι αυτό επιβαρύνει τη θέση της και κινεί ακόμα μεγαλύτερες υποψίες για την έκταση της διαφθοράς. Τελεσίδικα τώρα, αν...
Διαβατήρια και Κυπριακό σπάνε την «ευφορία» Αναστασιάδη
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Απόθεμα κυριαρχίας» για αλλαγή του status quo
To παρασκήνιο της Διάσκεψης στη Γενεύη. Ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου ενήργησε ώστε να εκθέτει τον Νίκο Αναστασιάδη σε συνεχή πίεση να απολογείται και να διευκρινίζει τις θέσεις του.
«Απόθεμα κυριαρχίας» για αλλαγή του status quo

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας