Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Quo vadimus?
EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ

Quo vadimus?

  • A-
  • A+

Τούτες τις μέρες που ενανθρωπίζεται ο Θεός και ο άνθρωπος θεώνεται, με τη νέα και απρόβλεπτη «Ινδικτιώνα» προ των πυλών, τα σύμβολα και οι συμβολισμοί για τον μικρό-γίγαντα άνθρωπο, που ο Θεός έπλασε κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσή Του, δίνουν τις δικές τους ποικιλώνυμες και ποικιλόχρωμες προσλαμβάνουσες μπρος στον σπασμένο καθρέφτη της Υπαρξης.

Να... έτσι καταπώς, σε γκρο πλαν, «βγάζουν γλώσσα» γράμματα ανεπίδοτα, όνειρα ανεκπλήρωτα και πυρακτωμένα «γιατί», σ' ένα ανείπωτο γκροτέσκο οξειδωμένο απ' τα λυγρά σύγνεφα της καθεμέρας, ενός ατέλειωτου Γολγοθά...

Και, όμως, υπάρχει οδός σωτηρίας, υπάρχει ελπίδα, λύτρωση, Ανάσταση, αφού η ζωή διδάσκει όχι μόνο με τα θετικά, αλλά και τα αρνητικά, αρκεί να την παίρνουμε στα σοβαρά...

Ατάκτως ειρημένες, μα εναργείς οι σκέψεις μου...

Τούτη η βαθιά και πολύπλευρη κρίση, πρωτίστως πνευματική, μετά ηθική κ.λπ., τούτη η φάουσα αντλεί σαν τον μυθικό γίγαντα Ανταίο δύναμη πατώντας στην πολιτισμική έρημο, που μας έχει αποκόψει από την ταυτότητά μας, γιατί, «αυτό που σε κάνει Ελληνα -κατά τον Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο- είναι ο πολιτισμός, η γλώσσα σου, η θρησκεία σου, η πολιτισμική σου παράδοση. Το αίμα δε μιλάει, δε σου λέει στο αφτί το βράδυ ότι είσαι Ελληνας».

Μιλάμε, πλέον, για έρημο που οι ανηλεείς θίνες της έχουν τη γενεσιουργό αιτία τους σε σταθερές διαχρονικές θύελλες-παθογένειες, με το έλλειμμα Παιδείας κυριότερη αιτία και αιτιατό της παρακμής.

Η κλασική παιδεία μας ανήκει στα πανανθρώπινα τιμαλφή.

Tα ομηρικά και ησιόδεια έπη -700 π.Χ. περίπου- αποτελούν τις πρώτες γραπτές μαρτυρίες στην Ευρώπη και ο άνθρωπος, ιστορικά, στην Ελλάδα ταυτοποιείται ως αυταξία.

Σ' αυτό το συγκριτικό μας οικουμενικό πλεονέκτημα επένδυε ο παμμέγιστος κυβερνήτης της πατρίδας, ο Ιωάννης Καποδίστριας, όταν οραματιζόταν την Ελλάδα ένα απέραντο «Διεθνές Πανεπιστήμιο».

Στην ίδια τροχιά και οι πολιτικές επισημάνσεις-προτροπές του Γάλλου προέδρου, Φρανσουά Μιτεράν, προς επιφανή Ελληνα πολιτικό: «Αν ήμουν πρωθυπουργός της Ελλάδας, δεν θα έκανα τίποτε που να μην περνά μέσα από τον Πολιτισμό».

Από τις κοιλάδες της αιωνιότητας ο μεγάλος Ελύτης συγκατανεύει: «ως κι ένα περιβόλι ολόκληρο έβγαλα γιομάτο εσπεριδοειδή που μύριζαν Ηράκλειτο κι Αρχίλοχο. Μα ’ταν τόση η ευωδιά που φοβήθηκα. Κι έπιασα σιγά-σιγά να δένω λόγια σαν διαμαντικά, να την καλύψω τη χώρα που αγαπούσα»…

Τα θρησκευτικά αποτελούν πάντοτε «ένα κάρβουνο που έκαιγε ή λέρωνε όποιον το άγγιζε», είχε πει κάποτε ο Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ στον Ανδρέα Παπανδρέου.

Τα θρησκευτικά, λοιπόν, στο κάδρο, γιατί έχουν ισχυρό «νονό» το Ιερατείο και όχι, δυστυχώς, τα αρχαία ελληνικά και η Ιστορία.

Ομιλούμε για τη γλώσσα που αποτελεί την ψυχή μας, ομιλούμε για την Ιστορία που αποτελεί τη συνείδησή μας, ομιλούμε, δηλαδή, για τους ακρογωνιαίους λίθους της ταυτότητας και της υπόστασής μας, μια και «δεν κατοικούμε μια χώρα, κατοικούμε μια γλώσσα και μια Ιστορία».

Τα θρησκευτικά, λοιπόν, γιατί έχουν ισχυρό «νονό» το Ιερατείο, και όχι, δυστυχώς, το πανανθρώπινο πνευματικό οπλοστάσιό μας, αυτό της Ανθρωπιστικής Παιδείας, της γλώσσας, της Παράδοσης, της Ιστορίας, του Πολιτισμού.

Ο καθένας μας μπορεί να φανταστεί πόσες Ακαδημίες Πλάτωνα και πόσα Λύκεια Αριστοτέλη θα ίδρυαν οι Γάλλοι ή οι Αγγλοι, για παράδειγμα, αν μπορούσαν να πολιτογραφήσουν τους παραπάνω φιλοσόφους.

Σε πρόσφατο γκάλοπ, που έλαβε χώρα σ' ένα από τα σπουδαιότερα πανεπιστήμια του κόσμου -το MIT- σχετικά με τις μεγαλύτερες προσωπικότητες από καταβολής κόσμου, στους 10 πρώτους οι 6 ήσαν Ελληνες, με πρώτο τον Αριστοτέλη, δεύτερο τον Πλάτωνα, τρίτο τον Σωκράτη, πέμπτο τον Μέγα Αλέξανδρο, ένατο τον Ομηρο και δέκατο τον Πυθαγόρα.

Εκ Παιδείας, λοιπόν, άρξασθαι... Από τις ωδίνες του πνεύματος θα ξαναγεννηθεί ο κόσμος.

Καλούμαστε σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, να ακουμπήσουμε στο πνευματικό μας νάμα, που θα μας οδηγήσει μακριά από φθορά και παρακμή.

Ποτέ δεν υπήρξε τόσο επίκαιρος ο διαχρονικός κορυφαίος διδάσκαλος του Γένους και πρωτεργάτης του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, Αδαμάντιος Κοραής: «Τρόπον μεταβολής της Ελλάδος από την κατάστασιν εις την οποίαν ευρίσκεται την σήμερον ούτ' εστοχάσθην ποτέ ούτε στοχάζομαι δυνατόν άλλον, παρά την Παιδείαν».

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο ξιφήρης και αδευτέρωτος Μάνος Χατζιδάκις:

«Η μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία. Η αληθινή Παιδεία και όχι η ανεύθυνη εκπαίδευση και η πληροφορία χωρίς κρίση και χωρίς ανήσυχη αμφισβητούμενη συμπερασματολογία. Αυτή η Παιδεία που δεν εφησυχάζει ούτε δημιουργεί αυταρέσκεια στον σπουδάζοντα, αλλά πολλαπλασιάζει τα ερωτήματα και την ανασφάλεια. Ομως, μια τέτοια Παιδεία δεν ευνοείται από τις πολιτικές παρατάξεις και από όλες τις κυβερνήσεις, διότι κατασκευάζει ελεύθερους και ανυπότακτους πολίτες μη χρήσιμους για το ευτελές παιχνίδι των κομμάτων και της πολιτικής».

Ο άνθρωπος είναι η πιο τραγική φιγούρα στην Υπαρξη, γιατί έχει συνείδηση των όσων ζει.

Γι' αυτό είναι αμαρτία να ζεις χωρίς να κάνεις τον εαυτό σου ευτυχισμένο.

Είναι αμαρτία, όταν, κατά τον ποιητή: «τα όνειρά μας / αναβάλλονται διαρκώς /μέχρι που γίνονται γηρατειά».

Η ευτυχία διδάσκεται με την αρετή, αποκτάται με την αρετή...

Και η αρετή, που είναι η τάση προς την ηθική τελειότητα, κατακτιέται με την Παιδεία, αφού η Παιδεία αποτελεί την πνευματική και ηθική αγωγή του ανθρώπου...

Ο έχων ώτα ακούειν, ακουέτω...

ΥΓ.: Quo vadimus? = Πού πηγαίνουμε;

Ινδικτιών (η) = βασική χρονολογική μονάδα για το Βυζάντιο και τη Δύση, ώς τον Μεσαίωνα

Ανταίος = μυθικός γίγαντας, γιος του Ποσειδώνα και της Γης, ο οποίος αντλούσε δυνάμεις από την επαφή του με τη γη. Ο Ηρακλής τον έπνιξε, αφού τον απέσπασε από το έδαφος.

*συγγραφέας, πανεπιστημιακός

ΑΠΟΨΕΙΣ
Για όλα τα υπόλοιπα, έχει ο Θεός...
Οι εθνικές εορτές, ως η αντανακλαστική μεταφορά μέσα στον χρόνο του αρχικού γεγονότος, αναμφίβολα αποτελούν σημεία τομής στην καθημερινότητα ενός συγκεκριμένου γεωγραφικού χώρου. Το πώς στέκεται ο καθένας...
Για όλα τα υπόλοιπα, έχει ο Θεός...
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Για ποια Ελλάδα τελικώς μιλάμε»
Είναι η κατάλληλη στιγμή να πάρει ο καθένας την ευθύνη της μοίρας ολόκληρου του λαού μας σαν δική του υπόθεση, σύμφωνα πάντα με τη γνώμη και την εκτίμηση που τρέφει για τον εαυτό του. Μην αναρωτηθείτε… Εσύ...
«Για ποια Ελλάδα τελικώς μιλάμε»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κτισμένη κληρονομιά
​Σε μια χώρα κυριολεκτικά διάσπαρτη από μια τόσο αξιόλογη μνημειακή κληρονομιά, όλων των εποχών και περιόδων, όπως η Ελλάδα, η Διεθνής Ημέρα Μνημείων και Τοποθεσιών (18η Απριλίου) έχει αναμφισβήτητα ιδιαίτερο...
Κτισμένη κληρονομιά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η συνωμοσία των επιχειρηματιών (1)
Οι τραπεζίτες της Γουόλ Στριτ έκαναν οτιδήποτε ήταν στο χέρι τους για να στραγγαλίζουν συνεχώς την οικονομία των ΗΠΑ, όταν πρόεδρος της χώρας ήταν ο Φράνκλιν Ντελάνο Ρούζβελτ.
Η συνωμοσία των επιχειρηματιών (1)
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κρίση πολιτισμού, κρίση πολιτικής
Ο πολιτισμός και η πολιτική είναι δύο πεδία στενά δεμένα μεταξύ τους, και ειδικά για τους προοδευτικούς ανθρώπους -από παράδοση και από συνειδητή ιδεολογική τοποθέτηση- σημαίνουν ταύτιση και αλληλεξάρτηση.
Κρίση πολιτισμού, κρίση πολιτικής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τα αρχαία στη Νέα Αρτάκη
Αρχαιολογικός χώρος, από το 1985 μάλιστα, έχει κηρυχτεί η περιοχή Βολερίου Νέας Αρτάκης στον νομό Ευβοίας, δίπλα στον υγροβιότοπο του Κολοβρέχτη. Ευαίσθητοι [επαγρυπνούντες] πολίτες της περιοχής παρατηρούν...
Για τα αρχαία στη Νέα Αρτάκη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας