Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο παράδεισος, το καθαρτήριο και η... κόλαση

Εχουμε φορολογικό παράδεισο για το 1%, φορολογικό καθαρτήριο για το 9% και φορολογική κόλαση για τους υπόλοιπους (90%)

Ο παράδεισος, το καθαρτήριο και η... κόλαση

  • A-
  • A+

Οι φορολογικοί παράδεισοι είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα το οποίο προσφέρεται για φτηνούς λεονταρισμούς και ηρωικές διακηρύξεις, την ίδια στιγμή που επιδιώκεται με κάθε τρόπο ο παρασκηνιακός συμβιβασμός με τους κακούς της Ιστορίας. Αν θέλουμε να είμαστε χρήσιμοι, είναι σημαντικό να καταλάβουμε για ποιο πράγμα μιλάμε και τι πραγματικά διακυβεύεται.

Πρώτα λοιπόν η ανάλυση. Το μπεστ σέλερ στα οικονομικά για το 2014 (ίσως και για ολόκληρη τη δεκαετία) είναι το βιβλίο του Thomas Piketty «Το Κεφάλαιο στον 21ο αιώνα»: η κινητήρια δύναμη -και ταυτόχρονα η νέμεση- των αναπτυγμένων χωρών είναι το μερίδιο του πλουσιότερου 1% του πληθυσμού. Αυτό αντιστοιχεί στο πολύ πάνω άκρο κάθε Λίστας Λαγκάρντ. Ο αριθμός αυτών των πλουσίων είναι πολύ μικρότερος από αυτό που συνήθως βαφτίζουμε φορολογικά πλούσιους – δηλαδή το ανώτερο 10%. Το πώς συμπεριφέρονται φορολογικά αυτοί οι άνθρωποι -στο 1% και στο επόμενο 9%- είναι κρίσιμο όχι μόνο για λόγους δικαιοσύνης, αλλά κυρίως για λόγους ανάπτυξης των οικονομιών.

Το πρόβλημα με το πλουσιότερο 1% του πληθυσμού είναι πως διαθέτει μεγάλη κινητικότητα: τόσο οι ίδιοι οι άνθρωποι όσο και οι περιουσίες τους. Συνεπώς οποιαδήποτε ασυντόνιστη προσπάθεια από την πλευρά μεμονωμένων κυβερνήσεων να τους φορολογήσουν θα είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Εχουμε στην ουσία ένα δίλημμα φυλακισμένου από την πλευρά του κάθε κράτους: ιδανικά θα επιθυμούσε να ισχύουν αυστηροί φορολογικοί κανόνες παντού, εκτός από τη δική του επικράτεια, ώστε να προσελκύει εκείνο μόνο τα κεφάλαια.

Το παράδειγμα της πώλησης αδειών διαμονής σε πλούσιους Κινέζους στην Ισπανία και στην Πορτογαλία (ή οι αγορές ακινήτων σε ελληνικά νησιά) είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα της προσπάθειας προσέλκυσης πλούτου προς μια χώρα σε βάρος της φορολόγησης που θα απολάμβανε μια άλλη.

Συνεπώς, προκειμένου να υπάρξουν έστω και μικρά φορολογικά έσοδα από αυτή τη μερίδα του παγκόσμιου πληθυσμού, θα πρέπει να υπάρξει διεθνής συντονισμός σε επίπεδο πολύ ευρύτερο της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ακόμα και του ΟΟΣΑ). Για να είναι αποτελεσματικές, οι ενέργειες πρέπει να είναι αθόρυβες. Εξίσου ισχύει πως στρατηγικές ρήξης και μονομερών ενεργειών σε άλλα θέματα (όπως για παράδειγμα στη διαχείριση του χρέους) υπονομεύουν την αξιοπιστία της συμμετοχής στην κοινή προσπάθεια.

Το δίλημμα του φυλακισμένου έχει εφαρμογή και σε ατομικό επίπεδο. Δεν είναι άγνωστες οι περιπτώσεις σοσιαλιστών (και όχι μόνο) υπουργών (και όχι μόνο) που βρέθηκαν να έχουν οι ίδιοι καταθέσεις σε φορολογικούς παράδεισους. Και είναι ιδιαίτερα ενοχλητικό το θέαμα, όταν, όπως στη Γαλλία, ξιφουλκούν εναντίον του μεγάλου κεφαλαίου μέσα στη χώρα τους (επιβάλλοντας φορολογικούς συντελεστές που φτάνουν μέχρι και το 75%), την ίδια ώρα να επωφελούνται οι ίδιοι και οι φίλοι τους από το καθεστώς φορολογικών παραδείσων κάπου αλλού.

Αυτά ως προς τη ζήτηση φορολογικών παραδείσων. Ως προς την προσφορά οι φορολογικοί παράδεισοι δεν είναι όλοι ίδιοι. Μερικές φορές αναφερόμαστε σε χώρες (όπως η Ιρλανδία) όπου η φορολογία είναι αισθητά χαμηλότερη σε σύγκριση με αλλού στην Ευρώπη και ο στόχος είναι κυρίως η προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις η χαμηλή φορολογία είναι μόνο ένα μεταξύ πολλών άλλων στοιχείων υψηλής ανταγωνιστικότητας. Εκεί η Ευρωπαϊκή Ενωση επιχειρεί να παρεμβληθεί στο διεθνές δίλημμα του φυλακισμένου, ευνοώντας ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που αποτρέπει την «επιθετική φορολογική πολιτική» (αυτός είναι ευφημισμός για τους πολύ χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές) και την αδιαφάνεια «ειδικού καθεστώτος προστασίας» για κάποιες επιχειρήσεις (state aid) νοθεύοντας τον ανταγωνισμό και επιβαρύνοντας τους υπόλοιπους εταίρους.

Αλλά συνήθως ταυτίζουμε στο μυαλό μας τους φορολογικούς παραδείσους με μικροσκοπικές κρατικές οντότητες με ελάχιστο πληθυσμό, τύπου Βερμούδας, Βρετανικών Virgin Islands, Παναμά, Turks and Caikos, αλλά ίσως και το Λουξεμβούργο. Στη μορφή αυτή, που προσφέρουν απλώς μια διεύθυνση έδρας και παράκαμψη της φορολογίας, οι φορολογικοί παράδεισοι είναι σχετικά λίγοι. Ολοένα και συχνότερα βρίσκονται στο επίκεντρο συντονισμένων προσπαθειών από την πλευρά της διεθνούς κοινότητας (ΟΟΣΑ, G20, αλλά και Κίνα) να ενταχθούν οικειοθελώς σε προγράμματα αυτόματης διεθνούς ανταλλαγής πληροφόρησης. Στόχος είναι να περιοριστούν οι «τρύπες σκιάς» μέσα στις οποίες κρύβονται πολυεθνικές επιχειρήσεις, εγκληματικές οργανώσεις αλλά και τρομοκράτες.

Στο πλαίσιο αυτό έχουμε ένα παιχνίδι γάτας και ποντικών, όπου οι τελευταίοι προσπαθούν να βρίσκονται πάντα ένα βήμα μπροστά από τη γάτα. Η τελευταία κίνηση της γάτας είναι η προσπάθεια που γίνεται στη διάρκεια των τελευταίων μηνών σε διεθνές επίπεδο και αφορά την ολοκλήρωση ενός διεθνούς προγράμματος συνεργασίας κατά της φοροδιαφυγής μέχρι το 2017.

Οι προσπάθειες αυτού του είδους καταλήγουν να πιάσουν τα πιο αργοκίνητα ποντίκια. Αυτά συχνά ανακαλύπτουν ότι τελικά οι φτηνότεροι παράδεισοι μπορούν να καταλήξουν σε δοκιμασία. Κάπως έτσι αισθάνονται οι συμπατριώτες μας που έστειλαν τα χρήματά τους στην Κύπρο.

Αυτό όμως δεν απασχολεί το 1% του Piketty, καθώς, οπλισμένο με τις νομικές συμβουλές που αγοράζουν τα δισεκατομμύρια, συνεχίζει αμέριμνο να κυριαρχεί στην παγκόσμια οικονομία. Ετσι έχουμε φορολογικό παράδεισο για το 1%, φορολογικό καθαρτήριο για το 9% και φορολογική κόλαση για τους υπόλοιπους (90%).

ΑΠΟΨΕΙΣ
Παρατεταμένη κρίση
Ολα δείχνουν ότι η αλλαγή ηγεσίας στο SPD θα δρομολογήσει το τέλος του τρίτου μετά το 2005, υπό την ηγεσία της Μέρκελ, Μεγάλου Συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών-Σοσιαλδημοκρατών.
Παρατεταμένη κρίση
ΑΠΟΨΕΙΣ
H Opus Dei
Η οργάνωση αυτή διαμόρφωσε τη μία από τις δύο πολιτικές οικογένειες στη φρανκική Ισπανία, ενώ η άλλη ήταν ο στρατός και οι Φαλαγγίτες, όσοι δηλαδή διαμόρφωσαν την Ισπανική Φάλαγγα, υπερ-συντηρητική...
H Opus Dei
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κίνα, Ελληνικό και φόροι-φούσκες
Μέσα σε 15 μέρες ο πρωθυπουργός και οι 150 επιχειρηματίες που τον συνόδευαν επισκέφθηκαν το Πεκίνο και τώρα ο πανίσχυρος πρόεδρος της Κίνας βρίσκεται στην Αθήνα.
Κίνα, Ελληνικό και φόροι-φούσκες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι ουρανοξύστες του Ελληνικού και η κολυμβήθρα του Σιλωάμ
Αν αναλογιστεί κανείς τα «έργα και τις ημέρες» των κυβερνήσεων του Μνημονίου, θα διαπιστώσει ότι όλες τους θυσίασαν τους μισθούς, τα μεροκάματα, αποταμιεύσεις, συντάξεις, κοινωνικές παροχές αλλά και τα ασημικά...
Οι ουρανοξύστες του Ελληνικού και η κολυμβήθρα του Σιλωάμ
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το επιτελικό κράτος και το σύνδρομο της Στοκχόλμης
Η σύγχυση που επικρατεί στη χώρα μας για το τι είναι προοδευτικό και τι είναι συντηρητικό, ενδεχομένως, εμποδίζει ορισμένους να προσεγγίσουν νηφάλια το θέμα.
Το επιτελικό κράτος και το σύνδρομο της Στοκχόλμης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κεραμέως: αυτονομία, αξιολόγηση και… Αγιος ο Θεός!
Στο όνομα του «αποτελεσματικού σχολείου» και του ανταγωνισμού με βάση τα κριτήρια της αγοράς, είναι ορατός ο κίνδυνος δημιουργίας σχολείων πολλών και διαφορετικών ταχυτήτων και αντίστοιχων αποτελεσμάτων στη...
Κεραμέως: αυτονομία, αξιολόγηση και… Αγιος ο Θεός!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας