Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πολυτεχνείο: ένας τακτικός, ετήσιος, αξονικός τομογράφος του κοινωνικού ζητήματος
INTIME NEWS / ΜΠΑΛΤΑΣ ΚΩΣΤΑΣ

Πολυτεχνείο: ένας τακτικός, ετήσιος, αξονικός τομογράφος του κοινωνικού ζητήματος

  • A-
  • A+

«Oι ιστορικοί πλαστογραφούν το παρελθόν. Οι ιδεολόγοι το μέλλον» Zarko Petan

Κάθε εποχή, κάθε πολιτικο-κοινωνική συγκυρία, έχει τα δικά της χαρακτηριστικά γνωρίσματα, τους δικούς της μέσους όρους αποδεκτικότητας σε αυτά που γίνονται ευρέως καθιερώσιμα... Αν, για παράδειγμα, μίλαγες στην Αθήνα το καλοκαίρι του 1973 για Δημοκρατία θεωρώ πως είναι δύσκολο να συμμετείχαν πολλοί με ιδιαίτερη ζέση σε μια τέτοια δημόσια κουβέντα. Στο σήμερα, πάλι, αν μιλήσεις για αντιεξουσιαστικές κομμούνες, για αναρχομηδενιστικό χάος, ή για λαϊκή εξουσία εργατικών συμβουλίων, πάλι δύσκολα να βρεις πολλούς ανθρώπους πρόθυμους να συμμετάσχουν σα να πρόκειται για κάτι το απτό και το ικανό να επιλύσει τα άμεσα προβλήματα που έχουν στο κεφάλι τους. Εκτός και αν βρεθείς στην πάντα ανοιχτή και ανεκτική -ευτυχώς- για τέτοιες αναζητήσεις περιοχή των Εξαρχείων...

Και αν η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου ή αυτή της 25ης Μαρτίου, αποτελούν γενικές εθνικές υποθέσεις που αφορούν πρωτίστως στις σχέσεις με ξένους εισβολείς ή κατακτητές (τέλος πάντων, έτσι παρουσιάζονται, καθώς κάθε άλλο παρά εκλείπουν οι κοινωνικές διαστάσεις...), η 17η Νοέμβρη αποτελεί από μόνη της μια "εισβολή" στο εσωτερικό της σύγχρονης κοινωνίας μας. Ένας τακτικός, ετήσιος, αξονικός τομογράφος του κοινωνικού ζητήματος. Τα κοινωνικά-ταξικά χαρακτηριστικά που τη διέπουν είναι έντονα, και ας επιχειρεί η κάθε πλευρά του πολιτικού φάσματος να εστιάσει εκεί που θέλει. Οι εθνικιστές θα δώσουν τις δικές τους ερμηνείες, οι δημοκράτες τις δικές τους, οι αντι-νεοφιλελεύθεροι αντικαπιταλιστές άλλες, οι φορείς του πολύμορφου επαναστατικού στρατοπέδου τις πιο κοντινές στα δικά τους προτάγματα. Όμως, γενικά το Πολυτεχνείο (43 χρόνια μετά), είναι μια αφορμή να αναλογιστούμε το είδος της Δημοκρατίας που έχουμε, για το αν το κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο τσουλάει, προς τα πού, και πώς, αν τα πολιτισμικά πρότυπα εξασφαλίζουν τη συνθετική αφομοίωση της ποιότητας, της επίλυσης υλικών αναγκών, με τη γενικευμένη ψυχική ευεξία, αν το σύνολο της κοινωνίας και τα είδη ατόμων που το απαρτίζουν πείθουν πως το μέλλον θα είναι καλύτερο, αν το χάσμα των γενεών αποδεικνύεται ανυπέρβλητο εμπόδιο ή απλή φυσιολογική καταγραφή, αν θα νικήσει η ευκολία και το εφέ τη διαρκή δουλειά μυρμηγκιού που απαιτείται, αν η εμπειρία θεωρηθεί ως σοφία ή σάκος του μποξ...

Το 1999 ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον διάλεξε την εβδομάδα της επετείου της εξέγερσης του Πολυτεχνείου για να έλθει στην Ελλάδα. Το ίδιο επέλεξε και ο σημερινός, αν και απερχόμενος, πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα. Από κάποιους κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει αντιληπτό ως πρόκληση. Από κάποιους άλλους μπορεί να θεωρηθεί και βήμα υπέρβασης από τα πάθη του παρελθόντος, μια εισαγωγή στη σημερινή υφή των καταστάσεων. Όχι υπό την έννοια πως έπαψαν οι ΗΠΑ να ενδιαφέρονται για τα όσα συμβαίνουν στον ελλαδικό χώρο. Αυτό δεν μπορεί να γίνει, και δεν είναι υπόθεση της αβροφροσύνης που μπορεί να έχει μια μεγάλη δύναμη του σύγχρονου πολυπολικού παγκόσμιου μπλοκ κυριαρχίας προς μια μικρότερη δύναμη "συμμαχικής" συστράτευσης. Ένα είδος πολυαρχίας, που δεν απαιτεί τη συνεννόηση τόσο, όσο τη συναίνεση που διασφαλίζει τη σταθερότητα και που είναι υποχρεωμένο εκ των πραγμάτων να τα συνυπολογίζει όλα και να ασχολείται με όλα. Κλασικά φαινόμενα εδώ και αιώνες γεωπολιτικών διαξιφισμών. "Κλασικά εικονογραφημένα" θα μπορούσε να ισχυριστεί ολίγον τι σκωπτικά κάποιος γνώστης των διάφορων θεωρητικών προσεγγίσεων της ίδιας της φιλελεύθερης Δημοκρατίας. Γιατί απέναντι στα υπαρκτά προβλήματα, δεν υποδεικνύουν όλοι πάντα τις ίδιες διαδρομές ως προς τη μεθοδολογία επίλυσης. Και ας ανήκουν σε κοινά μετερίζια και χαρακώματα...

Σε κάθε περίπτωση, ο Μπαράκ Ομπάμα έφυγε. Το τι σηματοδότησε η επίσκεψη του θα φανεί στο μέλλον. Αυτό που έμεινε είναι η ανοιχτή ατζέντα των προβλημάτων. Είτε αφορούν στις ευρύτερες διακρατικές σχέσεις που καλείται να διαχειριστεί η σημερινή ελληνική διακυβέρνηση, είτε τα εσωτερικά μέτωπα που εξακολουθούν να είναι ανοιχτά παρά το καλλιεργημένο κλίμα γενικευμένης νηνεμίας που επικρατεί. Η ιστορία προχωράει, τα πρόσωπα είναι οι υπηρέτες της, αν και αυτά είναι που τη διαμορφώνουν κιόλας. Τίποτα δεν μπορεί να θεωρεί την όποια ηγεμονία του ως κάτι το παντοτινά κατοχυρώσιμο. Σήμερα είναι πρωθυπουργός ο Αλέξης Τσίπρας, κάποτε ήταν ο Κώστας Σημίτης. Σε κάποια χρόνια θα είναι κάποιος άλλος. Ακόμα και ο φιλελευθερισμός ο ίδιος, ως η επικεφαλίδα των κεφαλαίων του σύγχρονου βιβλίου, αντιμετωπίζει τα απόνερα μιας όψιμης μετα-αφήγησης, και δεν ξέρουμε ακόμα αν θα αποδεχτεί να λειτουργήσει ως τμήμα του πλουραλιστικού πεδίου που διαμορφώνεται, ενώ ήταν μαθημένος για κάποιες δεκαετίες να εμφανίζεται ως ο θριαμβευτής... Ίδωμεν, γιατί όπως έλεγε και ο Μέτερνιχ "οι άνθρωποι που δημιουργούν Ιστορία δεν έχουν χρόνο να τη γράψουν"...

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ισως δεν αρκεί το «είχαμε αυταπάτες»
Με προεξάρχοντα τον προοδευτικότερο (και μοναδικό Αφροαμερικανό) πρόεδρο των ΗΠΑ, τον Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος στο τέλος της θητείας του (15/11/2016) πραγματοποίησε ιστορική επίσκεψη στη χώρα μας δηλώνοντας...
Ισως δεν αρκεί το «είχαμε αυταπάτες»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποια ήταν η καλύτερη κυβέρνηση της μεταπολίτευσης;
Η εκλογική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ καθαρή, όσο και απρόσμενη σε έκταση. Τα αίτια πολλά, με κυριότερα την εγγενή στο Μνημόνιο λιτότητα, κάποια λάθη τακτικής και ορισμένα απαράδεκτα ολισθήματα στο ήθος και ύφος της...
Ποια ήταν η καλύτερη κυβέρνηση της μεταπολίτευσης;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ευκαιρία για μια νέα πολιτική εξωστρέφεια
Μια σπάνια πρόκληση η ιστορική συγκυρία που βιώνουμε. Πρόκληση απαρτιζόμενη από σειρά επιμέρους σημαντικών ή και πρωτοφανών προκλήσεων, εσωτερικών κι εξωτερικών, τοπικών, περιφερειακών και διεθνών. Είναι...
Ευκαιρία για μια νέα πολιτική εξωστρέφεια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το τέλος του ήσυχου κόσμου
Η αδρή περιγραφή του κόσμου ήρθε την εβδομάδα που πέρασε από τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα. Με μία συγκαλυμμένη επίθεση στον απρόβλεπτο Ντόναλντ Τραμπ, ο Ομπάμα μίλησε για «περίεργες και αβέβαιες...
Το τέλος του ήσυχου κόσμου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Καθαρή έξοδος, ξεκάθαρες διαφορές
Σε εκτενές άρθρο του στην «Εφ.Συν» ο πρωθυπουργός γράφει για την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια, τη ρύθμιση χρέους και βάζει τις διαχωριστές γραμμές μεταξύ της σημερινής κυβέρνησης και της αξιωματικής...
Καθαρή έξοδος, ξεκάθαρες διαφορές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απόπειρα ανατροπής
Αν η λέξη «μοναρχία» αντικατασταθεί από τη λέξη «μιντιοκρατία» και η «ξένη κηδεμονία» συμπληρωθεί με τον όρο «μνημονιακή επιτροπεία», τότε ίσως προκύπτει αβίαστα το ερώτημα: Ομιλία Αλέξη Τσίπρα 2012 – 2017;...
Απόπειρα ανατροπής

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας