Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Μαρξ, ο Στάλιν και ο «άλλος»!
Dreamstime

Ο Μαρξ, ο Στάλιν και ο «άλλος»!

  • A-
  • A+

«Είναι αξιοπρόσεκτο ότι το τέλος της αντιμνημονιακής ψευδολογίας δεν έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ κοντύτερα στην ''Κεντροαριστερά''», γράφει ο Παύλος Ελευθεριάδης (Αυταρχισμός: Από τη θεωρία στην πράξη, «Βήμα της Κυριακής», 23 Οκτωβρίου 2016), παρ' όλο που ως κυβέρνηση εφαρμόζει, έστω και «κουτσά-στραβά τα μνημόνια».

Είναι, όμως, επίσης αξιοπρόσεκτο πως παρ' όλη την παραδοχή της εφαρμογής, η πολεμική έναντι του ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο δεν έχει κοπάσει, παρά έχει αυξηθεί τόσο σε ένταση όσο και σε έκταση. Οταν ο συγγραφέας εντάσσει τον κ. Τσίπρα σε μια πολιτική οικογένεια που περιλαμβάνει τον κ. Τραμπ και την κ. Λεπέν, τι ακριβώς επιδιώκει;

Στο ίδιο φύλλο, η Ρουθ Ρόζεν, καθηγήτρια Πολιτικής Ιστορίας στο Μπέρκλεϊ, μας περιγράφει τον υποψήφιο πρόεδρο των ΗΠΑ ως «ξενοφοβικό, ρατσιστή, λαϊκιστή δημαγωγό που προσβάλλει τις γυναίκες και τις μειονότητες κάθε μέρα»! Πώς, αλήθεια, στη σκέψη του κ. Ελευθεριάδη ο Ελληνας πρωθυπουργός μπορεί να έχει έστω και χαρακτηρολογικά κοινά με τον κ. Τραμπ;

Την άποψη αυτή, όμως, ο κ. Ελευθεριάδης τη διατύπωσε και την υπέγραψε με την ιδιότητά του ως καθηγητής της Νομικής! Συνεπώς, οφείλει, αν δεν επιθυμεί το επιχείρημά του να εκπέσει ως έκφραση πολιτικού μίσους, να μας προσφέρει επαρκή αιτιολόγησή του.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τον κ. Ελευθεριάδη, το βασικό χαρακτηριστικό του ΣΥΡΙΖΑ είναι η «ροπή προς τον αυταρχισμό», και αυτό που δομικά τον υποχρεώνει σε αυτό είναι οι ιδεολογικές καταβολές του, δηλαδή ο μαρξισμός.

Η πραγματολογική στοιχειοθέτηση που επιχειρεί ο κ. Ελευθεριάδης θα ήταν αστεία αν δεν συνόδευε τη βασική μέριμνά του να παρουσιάσει τον μαρξισμό ως μήτρα ταξικού μίσους, βίας και αυταρχισμού.

Αυτό συμβαίνει γιατί, σύμφωνα με τη μαρξική περιγραφή, όλα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός ατόμου υποχωρούν μπροστά στην καθοριστική θέση που κατέχει στην «ιδιοκτησία των ''μέσων παραγωγής''».

Απέναντι στην «κακή» αστική τάξη το καταπιεσμένο προλεταριάτο αναγκαστικά θα εξαπολύσει τη μνησίκακο βία του, βία που κατά πώς φαίνεται για τον κ. Ελευθεριάδη συνδέει όχι απλώς ιδεολογικά αλλά και υπαρξιακά τους εργάτες του πρωτοβιομηχανικού Μάντσεστερ με τους κυβερνητικούς υπουργούς.

Ισως αν ο κ. Ελευθεριάδης κατανοούσε καλύτερα το «φιλοσοφικό σφάλμα» που οικτίρει, θα αντικαθιστούσε τη «θέση στην ιδιοκτησία των ''μέσων παραγωγής''» με τη «θέση στην παραγωγική διαδικασία» - οι λογικές συνεπαγωγές που αυτό θα προκαλούσε ίσως τον εξέπλητταν.

Επειδή, όμως, οι θεωρητικές επεξεργασίες μπορούν να υπηρετήσουν πολλούς αφέντες, θα όφειλε καλύτερα να γνωρίζει, ή να μην αποσιωπά, πως ο οικονομικός αναγωγισμός, ο κίνδυνος της επαναστατικής εκτροπής προς τον αυταρχισμό, τα φιλοσοφικά σημεία στη μαρξική φιλοσοφία που τον υποστηρίζουν είχαν επισημανθεί και καταγγελθεί από πλείστους όσους μαρξιστές.

Από τον Κάουτσκι ώς τον Πουλαντζά και από τη Λούξεμπουργκ ώς τον Πάνεκουκ και τον Χάλογουεϊ. Επιπλέον, εκτός των «Στάλιν, Μάο και Πολ Ποτ» ο κ. Ελευθεριάδης όφειλε να γνωρίζει, ή να μην αποσιωπά, πως ως αποτέλεσμα της κριτικής εντός του μαρξιστικού στρατοπέδου ξεπήδησαν κινήματα όπως, για παράδειγμα, η αμερικανική Νέα Αριστερά που έθεσε ως πολιτική πράξη την κριτική αυτή.

Αλλά σάμπως και να είχε προβλεφθεί, την αποδόμηση των κοινωνικών κινημάτων αναλαμβάνει στο ίδιο φύλλο της εφημερίδας η ψυχολόγος κ. Αγαπιδάκη (Η ιστορία μιας αποπλάνησης), όπου επιχειρεί να παρουσιάσει μια τυπολογία της κινηματικής δράσης ως εκπεσμό των «δρώντων υποκειμένων» σε «αυταπατώμενα» πλήθη.

Η έλλειψη «πολιτικού περιεχομένου», η αντιπολιτική φύση του «δρόμου» και η «διατάραξη» της κοινοβουλευτικής διαδικασίας οδηγούν σε «φαλκίδευση της δημοκρατικής λειτουργίας».

Η ταύτιση της πολιτικής και η εξάντληση του περιεχόμενου και των θεσμίσεών της με την κοινοβουλευτική (φιλελεύθερη) δημοκρατία, επιχείρημα πίσω από το οποίο μισοπροβάλλει η ιδέα του Τέλους της Ιστορίας, αποδεικνύει απλώς την έλλειψη ιστορικής αίσθησης και την άγνοια της σχετικής βιβλιογραφίας.

Την ίδια άγνοια υποδηλώνει και ο προσδιορισμός, και περιορισμός, των κοινωνικών κινημάτων ως κινημάτων διαμαρτυρίας, παραβλέποντας τη μετασχηματιστική και θεσμοθετική, δηλαδή καθαρά πολιτική, σκόπευσή τους.

Πολιτική την οποία, στη δημοκρατική τουλάχιστον μορφή της, η κ. Αγαπιδάκη καταργεί, καθώς αιτείται την εμφάνιση «κάποιου», ο οποίος διαθέτοντας «επάρκεια, αίσθημα δικαίου και ηγετικά προσόντα» θα αφουγκραστεί και θα εκφράσει τους πολίτες -για τους οποίους επιφυλάσσεται απλώς ο ρόλος της δεξαμενής συναισθημάτων- επιστρέφοντας, η συγγραφέας, σε μια πολιτική θεωρία ηγεσίας χαμένη στον χρόνο και εκφράζοντας τα πλέον ελιτίστικα και αντιδημοκρατικά χαρακτηριστικά τρεχουσών θεωριών.

Οι αναλύσεις αυτές, όσο άστοχες, αποκαλύπτουν ωστόσο επαρκώς τη στρατηγική που υπηρετούν, και η οποία δεν είναι άλλη από την επίθεση, όχι απλώς εναντίον μιας κυβέρνησης, ή ενός κόμματος, αλλά εναντίον της σύνολης κοσμοθέασης της Αριστεράς. Και ως τέτοια πρέπει να αντικρουστεί από τη σύνολη Αριστερά.

* Υποψήφιος διδάκτορ Πολιτικής Φιλοσοφίας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Παρέμβαση στις διεργασίες της ευρύτερης Αριστεράς
Η χρόνια κρίση που βιώνουμε, η φθορά των θεσμών, η αμφισβήτηση των αξιακών κωδίκων, η ανεπάρκεια του πολιτικού προσωπικού, η αναποτελεσματικότητα των μνημονιακών επιλογών, το δυσμενές διεθνές περιβάλλον και τα...
Παρέμβαση στις διεργασίες της ευρύτερης Αριστεράς
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Από το να φοβάμαι και να καρτερώ, κάλλιο περισκόπιο και τορπίλα»*
Η συγκυρία που περνάμε εκτός από όλα τα κουσούρια που κουβαλάει έχει και ένα καλό. Γιατί «ουδέν κακόν αμιγές καλού». Πρόκειται για θεμελιώδη νόμο της ενότητας και πάλης των αντιθέτων.
«Από το να φοβάμαι και να καρτερώ, κάλλιο περισκόπιο και τορπίλα»*
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η απειλή του εθνοταυτοτισμού
Τα τελευταία χρόνια έχει εισβάλει ορμητικά στην πολιτική και κοινωνική ζωή της Ευρώπης ένα νέο πρόβλημα με τις κωδικές ονομασίες «συλλογική ταυτότητα», «ταυτοτικές ομάδες», «πολιτική ταυτοτήτων», που...
Η απειλή του εθνοταυτοτισμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αριστερή μακροπολιτική
Οπως τα κάνανε στο ΚΙΝ.ΑΛΛ., χωρίς κοινωνική δυναμική, χωρίς βαθιά πολιτική αυτοκάθαρση, χωρίς ξεκάθαρο ιδεολογικό στίγμα, το μόνο που τους απομένει είναι να αποφασίσουν το ταχύτερο δυνατό με ποιον θα πάνε και...
Αριστερή μακροπολιτική
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χώρα Χαμηλών Προσδοκιών
ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΗ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗ: Μια κοινωνία που την καταρρακώνει και πάνω της ασχημονεί ένα ολιγαρχικό καθεστώς έχει απόλυτη ανάγκη από μια αντικαθεστωτική Αριστερά που κρατά ένα μικρό κεράκι ελπίδας αναμμένο στην...
Χώρα Χαμηλών Προσδοκιών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η άρνηση της πραγματικότητας
Εχει φτάσει η ώρα της παραδοχής ότι καθεαυτή η απουσία οποιασδήποτε τεκμηρίωσης επιλογών και δράσεων υπήρξε ένα έμμονο χαρακτηριστικό του νεοελληνικού κοινωνικοοικονομικού σχηματισμού, που υπηρετήθηκε με...
Η άρνηση της πραγματικότητας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας