Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Διαχείριση των υδάτων: ένα διαφορετικό κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα

Η «σύνδεση» της Οδηγίας- Πλαίσιο για τα νερά με άλλες συναφείς Ευρωπαϊκές Οδηγίες (π.χ. για τις υδάτινες περιοχές Natura) είναι ανύπαρκτη

EUROKINISSI/ AΝΤΩΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ

Διαχείριση των υδάτων: ένα διαφορετικό κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα

  • A-
  • A+

Μία από τις μεγάλες προκλήσεις, στις οποίες σήμερα βρίσκεται μπροστά η Ευρώπη, είναι η ανάγκη για απόκτηση της «καλής οικολογικής κατάστασης» για όλα τα υδάτινα οικοσυστήματα.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση αντιμετωπίζει την οικονομική και την περιβαλλοντική κρίση ως δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, με δεδομένο ότι αφενός η οικονομία χρειάζεται υδάτινα οικοσυστήματα, που λειτουργούν εύρυθμα, και αφετέρου το περιβάλλον χρειάζεται βιώσιμη οικονομία.

Η αβεβαιότητα που προκαλούν οι παγκόσμιες περιβαλλοντικές πιέσεις (κλιματική αλλαγή, μείωση αποθεμάτων, περιορισμένοι πόροι) αλλά και οι μικρότερης κλίμακας ανθρωπογενείς παρεμβάσεις απαιτούν ολιστικές διαχειριστικές πρακτικές.

Στο πλαίσιο της γενικής παραδοχής ότι η προστασία και η διαχείριση των νερών προϋποθέτει την ταυτόχρονη αντιμετώπιση πολύπλοκων φυσικών, κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών και πολιτισμικών παραμέτρων γίνεται κατανοητό ότι η διαχείριση είναι μια δυναμική διαδικασία, που εμπλέκει πολλούς ενδιαφερόμενους και απαιτεί δράσεις σε θεσμικό, τεχνικό και κοινωνικό επίπεδο.

Τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη συζητούν πλέον, πέρα από τη διασφάλιση της καλής ποιότητας των υδάτων τους, τους τρόπους κεφαλαιοποίησης της ορθής διαχείρισης, ενδυναμώνοντας το ευρωπαϊκό οικοδόμημα με νέες δομές, νέο θεσμικό πλαίσιο, νέες στοχευμένες προτάσεις, διακριτές για κάθε επιμέρους περιοχή.

Κωδικοποιημένα η ευρωπαϊκή πολιτική για τα νερά «μετακινείται» από τα 3Cs «command, comply, control» (εντολή, συμμόρφωση, έλεγχος) στα 3Ιs «integrate, innovate, incentivize» (ολοκλήρωση, καινοτομία, ενθάρρυνση).

Η Ελλάδα έχει υιοθετήσει ολόκληρο το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τα ύδατα με την υποχρέωση εφαρμογής της Οδηγίας-Πλαίσιο (2000/60), του πιο καινοτόμου «εργαλείου» του εδώ και δεκαετίες.

Πόσο «κοντά» όμως είμαστε στην επίτευξη του στόχου; Παρά την πρόοδο που έχει καταγραφεί το τελευταίο διάστημα, αυτά που απομένουν να γίνουν σε τεχνοκρατικό επίπεδο είναι πολλά. Κυρίως όμως εάν φιλοδοξούμε και εμείς να ανεβάσουμε το επίπεδο των στόχων μας από τα 3Cs στα 3Is, πρώτη προτεραιότητα πρέπει να είναι η κοινωνική συμμετοχή.

Δυστυχώς βρισκόμαστε ακόμη αρκετά μακριά από τη δημιουργία ευέλικτων, αποτελεσματικών διοικητικών δομών, που θα συγκεντρώσουν τις αλληλοεπικαλυπτόμενες (και αλληλοσυγκρουόμενες!) αρμοδιότητες διαφόρων υπηρεσιών για τη διαχείριση των νερών.

Η εκπλήρωση της υποχρέωσης για διαχείριση κάθε λεκάνης απορροής σε αποκεντρωμένο επίπεδο εξακολουθεί να είναι σε μεγάλο βαθμό ζητούμενη.

Η εναρμόνιση των μεθοδολογιών, που επίσης απαιτεί το εθνικό και ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο έτσι ώστε π.χ. ο χαρακτηρισμός «καλή κατάσταση» να σημαίνει το ίδιο πράγμα σε όλη την Ευρώπη, προχωρά δύσκολα.

Η «σύνδεση» της Οδηγίας-Πλαίσιο για τα νερά με άλλες συναφείς ευρωπαϊκές Οδηγίες (π.χ. για τις υδάτινες περιοχές Natura) είναι ανύπαρκτη. Ο σχεδιασμός μας για τα μέτρα προστασίας όλων των κατηγοριών υδάτινων σωμάτων για τους κανόνες απόληψης νερού (γεωτρήσεις, αρδευτικό κ.λπ.) παραμένει ακόμη ασαφής.

Το 2017 η Ευρωπαϊκή Ενωση, αξιολογώντας τη δεκαπενταετή εμπειρία από την εφαρμογή της Οδηγίας-Πλαίσιο, πρόκειται να θεσμοθετήσει νέα «εργαλεία» με σκοπό την πλήρη υλοποίηση των αρχών της.

Θα είμαστε άραγε «on board»; Ασφαλώς έχουμε ελαφρυντικά! Σε συνθήκες αυστηρής λιτότητας, ανακατατάξεων στον δημόσιο τομέα, ελλιπούς χρηματοδότησης οι συνθήκες δεν είναι «κανονικές», τα πάντα συνθλίβονται. Κάποτε όμως υπήρξαν!

Σε κάθε περίπτωση τώρα, πέραν της ολοκλήρωσης των συμβατικών μας υποχρεώσεων, το κέντρο βάρους της προσπάθειας θα πρέπει να εστιαστεί στην εφαρμογή της Οδηγίας και στην ολοκληρωμένη διαχείριση με επισπεύδουσες αρχές τις περιφερειακές κοινωνίες.

Η σύγχρονη αντίληψη για τη διαχείριση των υδάτινων συστημάτων εμπνέεται κατ’ αρχήν από την ίδια τη φύση και συνδυάζει τα οικονομικά-κοινωνικά δεδομένα διασφαλίζοντας τη βιωσιμότητα των οικοσυστημάτων.

Η αντίληψη αυτή αποτυπώνεται καθαρά στο κείμενο των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων για το νερό 2014-2019 (EU Water alliance Junker Commission) θεωρώντας τη βιώσιμη διαχείριση του νερού ως το κοινό νόμισμα για την κυκλική οικονομία. Αυτό το Grexit έχουμε σίγουρα την υποχρέωση να το αποφύγουμε!

*Καθηγήτρια Πολυτεχνικής Σχολής ΔΠΘ, μέλος ευρωπαϊκής ομάδας για την εφαρμογή της Οδηγίας-Πλαίσιο για τα ύδατα

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Πόσο ασφαλή είναι τα φράγματα αποβλήτων της μεταλλευτικής δραστηριότητας
Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τον κίνδυνο κατάρρευσης των φραγμάτων καθώς οι έντονες βροχοπτώσεις και η σεισμικότητα αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες για τέτοια γεγονότα. Αν -ο μη γένοιτο- συμβεί κάτι...
Πόσο ασφαλή είναι τα φράγματα αποβλήτων της μεταλλευτικής δραστηριότητας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η επόμενη ημέρα των καμένων της Εύβοιας
Η πρώτη, και μάλιστα άμεση, συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας είναι η οριοθέτηση της περιμέτρου της πυρκαγιάς και η κήρυξη με πράξη όλων των δασικού χαρακτήρα εδαφών που κάηκαν ως αναδασωτέων.
Η επόμενη ημέρα των καμένων της Εύβοιας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απαιτείται πολιτική δράση για τη μείωση των ανισοτήτων και την εξάλειψη της φτώχειας
Οι ηγέτες του κόσμου έχουν δεσμευτεί να τερματίσουν τη φτώχεια, παντού και για όλους τους ανθρώπους, έως το 2030. Η επίτευξη του στόχου αυτού σημαίνει τη δραματική μείωση των ανισοτήτων -στο εισόδημα, στις...
Απαιτείται πολιτική δράση για τη μείωση των ανισοτήτων και την εξάλειψη της φτώχειας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι υγρότοποι στην Ελλάδα
Η 2η Φεβρουαρίου έχει χαρακτηριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, γιατί την ημέρα αυτή το έτος 1971 υπογράφηκε η συνθήκη Ραμσάρ στην ομώνυμη πόλη του Ιράν. Ως υγρότοποι χαρακτηρίζονται χερσαίες επιφάνειες που...
Οι υγρότοποι στην Ελλάδα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απάντηση στον Χρ. Καπάταη για το ρέμα της Πικροδάφνης*
Ο κ. Καπάταης αγνοεί ότι την ημέρα που συζητήθηκε το θέμα των έργων της Πικροδάφνης από λεωφόρο Βουλιαγμένης ώς εκβολές, στο Περιφερειακό Συμβούλιο κατατέθηκαν 5.000 υπογραφές εναντίον τους από φίλους της...
Απάντηση στον Χρ. Καπάταη για το ρέμα της Πικροδάφνης*
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Αφύσικα πράγματα»
Η φύση έχει έναν πολιτισμό πολύ διαφορετικό από τον δικό μας; Μήπως γιατί τελικά δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε ότι «η φύση είναι ο θεός στα πράγματα» και αυτό κάνει κακό στο ανυπέρβλητο Εγώ του σύγχρονου...
«Αφύσικα πράγματα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας