Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η επόμενη μέρα της Ευρώπης
NASA

Η επόμενη μέρα της Ευρώπης

  • A-
  • A+

Η επόμενη μέρα της Ευρώπης σήμερα σηματοδοτείται μετά το Brexit (Ιούνιος 2016) καθώς και μετά την άτυπη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (Σεπτέμβριος 2016) στην Μπρατισλάβα. Τα δύο αυτά συμβάντα συσχετίζονται με την αναγκαιότητα κατάρτισης ενός νέου στρατηγικού σχεδίου για το μέλλον, την προοπτική, της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Aπό την άποψη αυτή, αξίζει να σημειωθεί ότι το ευρωπαϊκό πρόβλημα σήμερα έχει αποκτήσει θεσμοποιημένο χαρακτήρα, δεδομένου ότι κυριαρχούν πλέον στην Ευρώπη οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες τόσο μεταξύ Βορρά και Νότου όσο και εντός των κρατών-μελών της Ε.Ε.

Επιπλέον, ιδιαίτερα κατά την περίοδο 2008-2016 της οικονομικής κρίσης και ύφεσης, οι ασκούμενες πολιτικές περιορίζουν τα δικαιώματα των εργαζομένων, απορρυθμίζουν την αγορά εργασίας και το θεσμικό πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων, αδυνατούν να καταπολεμήσουν ουσιαστικά και αποτελεσματικά το παρατεταμένο υψηλό επίπεδο της ανεργίας και αποδιαρθρώνουν σε ανησυχητικό βαθμό με τις περικοπές των κοινωνικών δαπανών, τις παροχές και το κράτος πρόνοιας.

Ετσι, κατ’ αυτόν τον τρόπο συρρικνώνουν την κοινωνική συνοχή, αποσταθεροποιούν τον εργασιακό και κοινωνικό ιστό και οδηγούν μεγάλα τμήματα του πληθυσμού σε συνθήκες φτωχοποίησης και στην κατεύθυνση της προοπτικής της αναιμικής ανάκαμψης, της μείωσης των συντάξεων και της γήρανσης του πληθυσμού οι συνταξιοδοτικές δαπάνες στην Ευρωπαϊκή Ενωση θα μειωθούν από 11,3% του ΑΕΠ το 2013 σε 11,2% του ΑΕΠ το 2060.

Από την άποψη αυτή, είναι χαρακτηριστική η πρόσφατη (2016) έκθεση της Bundesbank, σύμφωνα με την οποία το πλουσιότερο 10% των Γερμανών κατέχει το 60% του πλούτου της χώρας και το φτωχότερο 50% του γερμανικού πληθυσμού καρπούται μόλις το 2,5% του συνολικού πλούτου της χώρας.

Στις οικονομικές και κοινωνικές αυτές συνθήκες της Ευρώπης, οι οποίες ενδυνάμωσαν σε ανησυχητικό κοινωνικο-πολιτικό βαθμό τα εθνικιστικά και εθνοτικά ρεύματα, οι Ευρωπαίοι πολίτες προσδοκούσαν ότι η σύνοδος στην Μπρατισλάβα θα αποτελούσε σημαντική εξέλιξη σχεδιασμού και προοπτικής επίλυσης των δομικών και υπαρξιακών προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ενωση.

Ομως, η σύνοδος της Μπρατισλάβα απέτυχε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των Ευρωπαίων πολιτών, γιατί, όπως προκύπτει από τις επίσημες ανακοινώσεις, περιορίσθηκε «στην εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης σε μια Ενωση ασφάλειας και τάξης».

Είναι χαρακτηριστικό ότι Ευρωπαίοι αναλυτές μιλάνε για μια σύνοδο «οικογενειακής θεραπείας», όπου οι αποφάσεις που ελήφθησαν δεν μπόρεσαν να υπερβούν «τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή» των διαφορετικών προτάσεων που κατατέθηκαν από τα κράτη-μέλη αναφορικά με το μέλλον και την προοπτική της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ουσιαστικά θεωρούν ότι «ο οδικός χάρτης των αποφάσεων της συνόδου της Μπρατισλάβα» εξαντλείται στην αποτροπή της ξενοφοβικής και ρατσιστικής αντεπίθεσης ορισμένων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αποφεύγοντας να απαντήσει στα δύσκολα θεσμικά, οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα των Ευρωπαίων πολιτών.

Κι αυτό γιατί οι δυνάμεις του διευθυντηρίου της Ευρώπης (Γαλλία ως πολιτική δύναμη και Γερμανία ως οικονομική δύναμη) έθεσαν στο επίκεντρο των συζητήσεων στην Μπρατισλάβα το προσφυγικό-μεταναστευτικό, κυρίως από την οπτική του φόβου και της ανασφάλειας που διευρύνουν την επιρροή των ακροδεξιών και εθνικιστικών κινημάτων και όχι από την οπτική των αιτίων που καθιστούν το προσφυγικό-μεταναστευτικό ζήτημα ως ευρωπαϊκό πρόβλημα.

Στην κατεύθυνση αυτή, οι δύο χώρες, που αυτοχαρακτηρίζονται ως ιδρυτικοί πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, παρά το γεγονός ότι αντιμετώπισαν την κριτική και τη διαφοροποίηση, από διαφορετική οπτική, των χωρών της Μεσογείου και της Ανατολικής Ευρώπης, επέμειναν στη στρατηγική του ευρωπαϊκού status quo, δηλαδή της προσήλωσης, χωρίς έστω ευελιξία, στην εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας.

Ετσι, με αυτές τις σοβαρές διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών, αναφορικά με τη στρατηγική προοπτική της Ευρώπης σε υπερεθνικό και εθνικό επίπεδο καθώς και στο επίπεδο της οικονομικής ανάπτυξης, των επενδύσεων, της καταπολέμησης της ανεργίας, της φτώχειας, των κοινωνικο-οικονομικών ανισοτήτων κ.λπ., η Ευρώπη θα προσέλθει την άνοιξη του 2017 (πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία) στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Ρώμη, προκειμένου, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την 60ή επέτειο της ευρωπαϊκής οικοδόμησης από τη Συνθήκη της Ρώμης (1957), να ληφθούν οι οριστικές αποφάσεις για τη νέα πορεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ομως, από τη μέχρι τώρα πορεία εξέλιξης της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των εσωτερικών συσχετισμών που έχουν διαμορφωθεί, δεν θα μπορεί να είναι κανείς αισιόδοξος από τις αποφάσεις που θα ληφθούν στη Σύνοδο της Ρώμης (2017).

Αυτό σημαίνει ότι με τις σοβαρές διαφωνίες και τις διαφοροποιήσεις των κρατών-μελών, ο σχεδιασμός της ευρωπαϊκής προοπτικής, χωρίς το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και της «περισσότερης» Ευρώπης (αναπτυξιακά, δημοκρατικά, κοινωνικά), θα προχωρήσει, με ό,τι αυτό αρνητικά συνεπάγεται για την ευρωπαϊκή συνοχή, με τους όρους της πολιτικής κυριαρχίας της Γαλλίας και τους όρους της οικονομικής κυριαρχίας της Γερμανίας, όπως έγινε και με την οργάνωση και λειτουργία της ΟΝΕ.

Η παρατήρηση αυτή σημαίνει ότι οι δημοσιονομικοί κανόνες δεν πρόκειται να χαλαρώσουν, η αναμενόμενη ελάφρυνση του ελληνικού χρέους θα πραγματοποιηθεί με αυστηρούς όρους και η θέση των χωρών στη ζώνη του ευρώ που θα απομακρύνονται από την τήρηση των κανόνων της δημοσιονομικής πειθαρχίας θα είναι αβέβαιη και επισφαλής.

Και όλα αυτά, παρά το γεγονός ότι διευρύνουν το έλλειμμα εμπιστοσύνης των Ευρωπαίων πολιτών απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ενωση και ενδυναμώνουν τις ακροδεξιές κινήσεις στην Ευρώπη, τελικά θα επικρατήσουν, γιατί την επόμενη ημέρα προσδοκούν ότι θα ενισχυθεί η πολιτική ηγεμονία της Γαλλίας (ιδιαίτερα και μετά το Brexit) καθώς και η οικονομική ηγεμονία της Γερμανίας σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

* Ομότιμος καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

** υποψήφιος διδάκτορας Παντείου Πανεπιστημίου

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα διακυβεύματα για την Ευρώπη
Η ήπειρος της Γαλλικής Επανάστασης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους πρόνοιας σήμερα μοιάζει να μην έχει το κουράγιο να υπερασπιστεί ακριβώς εκείνες τις αξίες που την έκαναν ξεχωριστή. Τις αξίες που...
Τα διακυβεύματα για την Ευρώπη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Προκλήσεις των καιρών, μικρές και μεγάλες
Για τη νομισματική ένωση, οι προτάσεις από τον «γαλλογερμανικό άξονα» δεν είναι αυτές που θα έπρεπε: η μετατροπή του ESM σε «Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο» και η εισαγωγή ενός «επενδυτικού» προϋπολογισμού στη...
Προκλήσεις των καιρών, μικρές και μεγάλες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κεϊνσιανισμός, νεοφιλελευθερισμός και μετά;
Το ερώτημα σχετικά με τη συνάντηση κορυφής στο Γκέτεμποργκ είναι, ιδίως μεταξύ συντηρητικών του νεοφιλελευθερισμού, τι τη θέλανε αυτή τη συμβουλευτική συνάντηση κορυφής; Γιατί έπρεπε να γίνει; Δεδομένου ότι...
Κεϊνσιανισμός, νεοφιλελευθερισμός και μετά;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πού οδηγούμαστε;
Οι ηγέτες των χωρών της Ε.Ε. συμμετέχουν στην Κοινωνική Σύνοδο Κορυφής του Γκέτεμποργκ για να συζητήσουν το θέμα των δίκαιων σχέσεων στους τομείς της εργασίας και της ανάπτυξης. Το γεγονός είναι ότι δεν θα...
Πού οδηγούμαστε;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μεγάλη υποβάθμιση της χώρας και των περιφερειών
Στα μέσα Ιουνίου η Στατιστική Υπηρεσία της Ε.Ε. ανακοίνωσε την κατάταξη των 28 κρατών-μελών της Ε.Ε. το 2016 με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ τους σε Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (ΜΑΔ) σε σχέση με εκείνο της Ε.Ε....
Μεγάλη υποβάθμιση της χώρας και των περιφερειών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι πολιτικές της βίαιης απαξίωσης της κοινωνικής ασφάλισης
Τα χαρακτηριστικά της βίαιης προσαρμογής που έχουν διαμορφωθεί στην ελληνική οικονομία από τις ασκούμενες από τις ελληνικές κυβερνήσεις και τις πολιτικές από τους δανειστές και το ΔΝΤ, διευρύνονται με...
Οι πολιτικές της βίαιης απαξίωσης της κοινωνικής ασφάλισης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας