• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 11.4°C / 15.4°C
    2 BF
    61%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 8.0°C / 11.0°C
    4 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.2°C / 14.0°C
    1 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 9.4°C
    1 BF
    59%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.0°C / 8.9°C
    3 BF
    76%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 7.3°C / 9.0°C
    2 BF
    61%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 5.4°C
    3 BF
    52%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 12.4°C
    1 BF
    72%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 16.9°C
    4 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.3°C / 12.9°C
    2 BF
    76%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.2°C / 14.0°C
    3 BF
    62%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.5°C / 10.7°C
    2 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.1°C / 12.1°C
    2 BF
    69%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.1°C / 11.7°C
    0 BF
    62%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 10.1°C / 11.5°C
    1 BF
    84%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    4 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 15.4°C
    0 BF
    54%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.7°C / 8.3°C
    2 BF
    83%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 8.1°C / 9.7°C
    2 BF
    67%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    2 BF
    57%
AP Photo/Burhan Ozbilici

Η Ελλάδα, όμηρος του κουρδικού ζητήματος

  • A-
  • A+

Οι δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν σχετικά με τη Συνθήκη της Λωζάννης και τα νησιά του Αιγαίου έχουν πολλούς αποδέκτες. Αφορούν κατ’ αρχάς την Ελλάδα, ως άμεσα απειλούμενη.

Εντάσσονται, κατόπιν, στη μακροπρόθεσμη πολιτική του Τούρκου προέδρου, η οποία αποσκοπεί στην αποκαθήλωση του κεμαλικού εποικοδομήματος. Ομως, το θέμα δεν εστιάζεται σε αυτές τις προθέσεις.

Οι δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν δεν εισάγουν επιθετική στρατηγική· είναι αμυντικές.

Κύριοι αποδέκτες τους είναι οι Δυτικοί, κατά πρώτον λόγο οι Αμερικανοί· ίσως και οι Ρώσοι.

Η φιλόδοξη εξωτερική πολιτική του AKP απέτυχε πλήρως· ο εμπνευστής της, ο Αχμέτ Νταβούτογλου, πλήρωσε ήδη το τίμημα των αδιεξόδων της.

Η Τουρκία, αντί να βελτιώσει τη θέση της στον περίγυρό της με την «πολιτική των μηδενικών προβλημάτων», βρέθηκε περικυκλωμένη από απειλές. Καθίσταται σήμερα επικίνδυνη για την Ελλάδα, όχι λόγω ισχύος, αλλά εξαιτίας των αντιφάσεων και της αδυναμίας της.

Με τους Βαλκανικούς Πολέμους ολοκληρώθηκε ο κατατεμαχισμός του ευρωπαϊκού τμήματος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, καθώς μετασχηματίστηκε σε εθνικά κράτη.

Η «βαλκανοποίηση» προεκτάθηκε στην ασιατική πλευρά της μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Αγγιξε το απόγειό της την περίοδο 1920-1923, δηλαδή ανάμεσα στις συνθήκες των Σεβρών και της Λωζάννης.

Οχι μόνον απεσπάσθησαν οι αραβόφωνες περιοχές από την Αυτοκρατορία, αλλά ακόμη και η Μικρά Ασία χωρίστηκε σε διάφορα εδάφη, από τα οποία μόνον ένα παρέμεινε υπό οθωμανικό έλεγχο.

Η κατάσταση αυτή ανετράπη εν μέρει μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, με τη Συνθήκη της Λωζάννης.

Δημιουργήθηκε, ως διάδοχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ένα τύποις σύγχρονο τουρκικό έθνος-κράτος, με σαφώς καθορισμένα σύνορα.

Η μόνη εδαφική διεκδίκηση την οποία διατήρησε το κράτος αυτό, η περιοχή της Αλεξανδρέττας, ικανοποιήθηκε λίγο πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Εναντι της εγκατάλειψης του εδαφικού επεκτατισμού, η Τουρκία θεώρησε ότι απέκτησε την ασφάλεια των συνόρων της.

Ομως, στο συλλογικό τουρκικό υποσυνείδητο, η Συνθήκη των Σεβρών δεν έπαψε να επικρέμαται ως δαμόκλειος σπάθη.

Τι οδηγεί λοιπόν τον Τούρκο πρόεδρο να επαναφέρει στο προσκήνιο τον εφιάλτη των Σεβρών για τον τουρκικό εθνικισμό; Αυτό το εύλογο ερώτημα έθεσαν οι κεμαλιστές αντίπαλοί του.

Δεν είναι, όμως, ο Ταγίπ Ερντογάν που επαναφέρει τον εφιάλτη. Εχει επανέλθει από μόνος του, ως αποτέλεσμα των προσφάτων εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.

Οι αδεξιότητες της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, όπως η διένεξη με το Ισραήλ, επιδείνωσαν απλώς μια κατάσταση η οποία διαμορφώθηκε από τις ενέργειες των Μεγάλων Δυνάμεων, κυρίως των Ηνωμένων Πολιτειών.

Τα ατελή εθνικά κράτη τα οποία δημιουργήθηκαν από την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας, όπως το Ιράκ και η Συρία, «βαλκανοποιούνται».

Είναι φυσικό να φοβάται η Τουρκία μήπως ακολουθήσει την ίδια μοίρα, καθώς η αποσταθεροποίηση προχωρεί ταχύρυθμα από την Ανατολή προς τη Δύση.

Δεν πρόκειται για κάποια αόριστη απειλή. Η σύσταση κουρδικού κράτους φαίνεται αναπόφευκτη.

Οι Κούρδοι είναι μαχητικοί, έχουν αποκτήσει εξοπλισμό και πολεμική εμπειρία και προσφέρουν ανεκτίμητες υπηρεσίες στον πόλεμο κατά του ISIS.

Ποιος διαθέτει το απαιτούμενο ηθικό κύρος και το είδος της στρατιωτικής ισχύος για να τους σταματήσει;

Το διαφαινόμενο κουρδικό κράτος και, γενικότερα, η ορατή προοπτική να αναθεωρηθεί ο πολιτικός χάρτης της Μέσης Ανατολής θα ανοίξουν το κουτί της Πανδώρας για τον τουρκικό εθνικισμό, το τεχνητό αυτό κατασκεύασμα του κεμαλισμού.

Αν αφαιρεθεί το ιδεολόγημα της εδαφικής ακεραιότητας, καταρρέει και η πίστη στη βιωσιμότητα του τουρκικού έθνους.

Τι περισσότερο πρέπει να συμβεί, ώστε να επιστρέψει η Τουρκία στο μέγεθος το οποίο της προσέδωσε η Συνθήκη των Σεβρών;

Μέσα από ποιες διαδικασίες εμφυλίων πολέμων θα καθορίζονταν τα νέα εσωτερικά σύνορα της Μικράς Ασίας;

Ο Ταγίπ Ερντογάν ζει με το φάσμα να μείνει στην Ιστορία ως κατεδαφιστής της Τουρκίας, ένας αντι-Κεμάλ, κατά μιαν έννοια πολύ διαφορετική από ό,τι είχε οραματιστεί.

Με τις δηλώσεις του, λοιπόν, δεν απειλεί να αμφισβητήσει πρώτος τη Συνθήκη της Λωζάννης.

Θεωρεί ότι αντιμετωπίζει την de facto αμφισβήτησή της από ξένες δυνάμεις. Προειδοποιεί, λοιπόν, ότι η ανατροπή της Συνθήκης δεν θα πραγματοποιηθεί μόνον ως προς τα ανατολικά, αλλά και ως προς τα δυτικά σύνορα της χώρας του.

Προσπαθεί με τον τρόπο αυτόν να ασκήσει πίεση σε Αμερικανούς, Ευρωπαίους και Ρώσους, επισείοντας τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης αποσταθεροποίησης η οποία θα θίξει και το έδαφος της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Εφόσον οι διεθνείς δυνάμεις αποδεχθούν το κουρδικό κράτος συμβάλλοντας στην τουρκική κατάρρευση, ο Ταγίπ Ερντογάν προειδοποιεί ότι, χαμένοι για χαμένοι, οι Τούρκοι θα παρασύρουν στον όλεθρο και τους Δυτικούς γείτονές τους.

Λίγα μπορεί να πράξει η Ελλάδα για να αποτρέψει τον κίνδυνο.

Τέτοιες εξελίξεις εξαρτώνται από τη διεθνή διπλωματία, στην οποία η θέση της Ελλάδας είναι υπαρκτή, αλλά όχι καθοριστική.

Η φωτιά η οποία άναψε με τους δύο πολέμους του Ιράκ πλησιάζει επικίνδυνα τις εστίες μας.

* Καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης (Paris 1)

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: ένας καλός εργοδότης
Ο ψηλός, ξανθός και συχνά θυμωμένος Ταγίπ Ερντογάν τροφοδοτεί με ειδήσεις και σχόλια όσους παρακολουθούν τα έργα και τις ημέρες του. Το τελευταίο κατόρθωμά του ήταν η επίθεσή του στον Κεμάλ Ατατούρκ, τον...
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: ένας καλός εργοδότης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συνθήκη των Σεβρών: εκατό χρόνων εφιάλτης
Η Συνθήκη της Λωζάννης ήταν και εξακολουθεί να είναι σημείο αναφοράς σε πολιτικές και διπλωματικές συζητήσεις, ώσπου εμφανίστηκε μετά από αναφορές του Ερντογάν και η ξεχασμένη Συνθήκη των Σεβρών.
Συνθήκη των Σεβρών: εκατό χρόνων εφιάλτης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θέλουμε ή δεν θέλουμε λύσεις;
Η Ελλάδα για να ενεργοποιήσει δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα θα πρέπει να συμφωνήσει με την Τουρκία για τα όριά της. Το ίδιο, εάν επιδιώκει να κατοχυρώσει και ΑΟΖ, η οποία δεν έχει νόημα στο Αιγαίο
Θέλουμε ή δεν θέλουμε λύσεις;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ελληνική δήλωση του 2015 για το Διεθνές Δικαστήριο
Στη δημόσια συζήτηση για την αντιμετώπιση της Τουρκίας κυριαρχεί η «Χάγη», δηλαδή η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο. Συνήθως αγνοείται η κρίσιμη παράμετρος της τρομερής ανισομέρειας μεταξύ των θεμάτων που...
Η ελληνική δήλωση του 2015 για το Διεθνές Δικαστήριο
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Τι Λωζάννη, τι Κοζάνη
Οι φίλοι και γείτονες της Ελλάδας ξεσπάθωσαν και πάλι. Ο κ. Ερντογάν, αφού έσωσε τη δημοκρατία στην Τουρκία, αποφάσισε να ενισχύσει και τον τουρισμό. Τόσα τράβηξε ο λαός από τους φριχτούς πραξικοπηματίες, δεν...
Τι Λωζάννη, τι Κοζάνη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας