• Αθήνα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 13.1°C / 16.3°C
    3 BF
    77%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 11.6°C / 14.7°C
    0 BF
    67%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.0°C / 17.9°C
    5 BF
    81%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 12.5°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 9.6°C
    3 BF
    81%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 13.8°C
    2 BF
    92%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.2°C / 8.4°C
    2 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 18.6°C
    2 BF
    84%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.3°C / 20.9°C
    2 BF
    84%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    5 BF
    66%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 17.9°C
    6 BF
    76%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    6 BF
    64%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 17.7°C
    4 BF
    90%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 14.5°C
    3 BF
    88%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.2°C / 14.5°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.3°C / 20.8°C
    1 BF
    65%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.0°C / 16.0°C
    2 BF
    83%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 12.7°C
    3 BF
    72%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 12.2°C / 14.8°C
    3 BF
    76%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 8.8°C
    1 BF
    80%

Κάπου στην κορυφή του λόφου της Νεκρόπολης Σαχ-ι-Ζίντα. Μαυσωλεία περίτεχνα, αναρίθμητοι τάφοι, έγχρωμοι θόλοι, επιτύμβιες πλάκες, αραβικές επιγραφές, η θρησκευτική ιστορία της Σαμαρκάνδης πανταχού παρούσα σε όλη τη μεγαλοπρέπεια. Ο χώρος ταφής και του Ισ

Γ. Σχορετσανίτης

Αποχαιρετώντας το Ουζμπεκιστάν του Καρίμοφ

  • A-
  • A+

Από το 1989 και για είκοσι επτά συναπτά έτη, ο ιστορικός ηγέτης του Ουζμπεκιστάν, Ισλάμ Καρίμοφ, κυβερνούσε ασταμάτητα τη χώρα του.

Οι συνθήκες του θανάτου του έγιναν γνωστές μόνο μετά την παρέλευση κάποιου χρονικού διαστήματος από την αιφνίδια εισβολή της εγκεφαλικής αιμορραγίας, από την οποία και κατέληξε, κατά τη διάρκεια του οποίου οι φήμες μέσω των διεθνών πρακτορείων πήγαιναν κι έρχονταν, χωρίς κάποια υπεύθυνη πηγή να δίνει συγκεκριμένες πληροφορίες.

Ίσως για να υπενθυμίσουν με τον τρόπο αυτό τις μυστικές συνθήκες κάτω από τις οποίες εργάστηκε και κυβέρνησε όλα εκείνα τα χρόνια την πρώην σοβιετική δημοκρατία του Ουζμπεκιστάν, μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ.

Η γεωπολιτική θέση του Ουζμπεκιστάν, στη μέση περίπου της ευρύτερης περιοχής της Κεντρικής Ασίας, από την αρχαιότητα καθόριζε τις επικοινωνίες και τη σχέση μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.

Ανάμεσα στους ποταμούς Αμού Νταριά και Συρ Νταριά, ονομάστηκε ‘maa-waraa-Nahr’ από τους Άραβες, που σημαίνει «ένα μέρος ανάμεσα σε δυο ποτάμια».

Όπως και οι περισσότερες άλλες χώρες της Κεντρικής Ασίας, το Ουζμπεκιστάν είναι ένα από τα πολλαπλά λίκνα του ανθρώπινου πολιτισμού, και κυρίως η πατρίδα του Ζωροαστρισμού, αυτής της τόσο άτυχης ιστορικά θρησκείας.

Κατά τη διάρκεια του έβδομου και όγδοου αιώνα, η Κεντρική Ασία κατακτήθηκε από τους Άραβες, στο πλαίσιο της αποστολής της εξάπλωσης της νέας θρησκείας του Ισλάμ, με αποτέλεσμα την πλήρη αλλαγή στον μέχρι τότε τρόπο ζωής της περιοχής.

Οι αρχιτέκτονες δημιούργησαν μοναδική πολιτιστική κληρονομιά και σπουδαία τζαμιά. Τον ένατο, δέκατο και ενδέκατο αιώνα, οι πόλεις Μπουχάρα, Σαμαρκάνδη και μερικές άλλες σε μικρότερο βαθμό, βρίσκονταν στο αποκορύφωμα της δόξας τους.

Τα οικονομικά όμως μεγέθη σχεδόν ολόκληρης της Κεντρικής Ασίας, πάντα εξαρτιόνταν σε μεγάλο βαθμό από τις σχέσεις με την Κίνα, την Ινδία και την Ευρώπη.

Ήδη από τον 2ο αιώνα π.Χ., υπήρχαν εμπορικοί δρόμοι που συνέδεαν τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, το Ιράκ, τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία με τη Μογγολία και την Κίνα, και που τώρα αποκαλούνταν ο «Μεγάλος Δρόμος του Μεταξιού», ο οποίος εκτός των απαραίτητων αγαθών, μετέφερε από και προς όλες τις κατευθύνσεις των βασικών και παράπλευρων δρόμων του, πολιτισμούς, ιδέες, γνώσεις, νοοτροπίες και θρησκείες που επηρέασαν τη μοίρα πολλών πληθυσμιακών ομάδων, ίσως τελικά τους περισσότερους λαούς της Ασίας.

Η Μπουχάρα, η Σαμαρκάνδη, το Αντιζάν και πολλές άλλες μικρότερες πόλεις, βρίσκονταν ενταγμένες στις διαδρομές του. Μέσω των εμπορικών σχέσεων των χωρών της Κεντρικής Ασίας με ξένες χώρες, ο παγκόσμιος πολιτισμός εμπλουτίστηκε  με επιστημονικά και πνευματικά έργα μεγάλων  στοχαστών, όπως οι Avicenna, Beruni, Al-Termezi, Ferghani, Farabi, Ulugbek, Babur, Al-Khorezmi, για να αναφερθούν μόνο μερικές από τις εξέχουσες προσωπικότητες της περιοχής.  

Γ. Σχορετσανίτης

Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, έγινε η ενσωμάτωση του μεγαλύτερου τμήματος με τη ρωσική αυτοκρατορία. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, η γεωργία αναπτύχθηκε ιδιαίτερα στο Ουζμπεκιστάν για ένα συγκεκριμένο λόγο.

Ήταν η εποχή που άρχισε η μαζική παραγωγή του βαμβακιού στην Κεντρική Ασία και το προϊόν αυτό έγινε το σημαντικότερο γεωργικό στοιχείο της περιοχής. Η κατασκευή των σιδηροδρόμων ακόμα, είχε ως αντίκτυπο την περαιτέρω ανάπτυξη των εμπορικών και πολιτιστικών σχέσεων μεταξύ της Ασίας και της Ευρώπης.      

Με τη Ρωσική Επανάσταση του 1917, άλλαξε η πολιτική κατάσταση στο Τουρκεστάν και το Ουζμπεκιστάν, και  το 1922 έγινε μια από τις δημοκρατίες της ΕΣΣΔ. Το Ουζμπεκιστάν πολύ αργότερα ανακοίνωσε την ανεξαρτησία του και η 1η Σεπτεμβρίου  του 1991 ανακηρύχθηκε ως η «Ημέρα της Ανεξαρτησίας της χώρας».

Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, όμως, έλαβαν χώρα σημαντικές αλλαγές και ανακατατάξεις στην ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής Ασίας, η οποία ξαφνικά ανακαλύφτηκε εκ νέου  και επανήλθε  δυναμικά στο προσκήνιο.

Κι αυτό για τον απλούστατο λόγο ότι η περιοχή περιέχει σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου και πετρελαίου στα βάθη της, η εκμετάλλευση και οι δυνατοί και εναλλακτικοί τρόποι διανομής και μεταφοράς των οποίων, είναι διακαής πόθος των υπερδυνάμεων, παραδοσιακών αλλά και των πρόσφατα αναδυομένων στην γεωγραφική άλω των χωρών της περιοχής ετούτης.   

Γ. Σχορετσανίτης

Τους τελευταίους δύο αιώνες η ρωσική προσπάθεια διείσδυσης έναντι οιουδήποτε τιμήματος στην περιοχή για τον έλεγχο και  την κυριαρχία της, είτε με τη μορφή της τσαρικής, είτε της σοβιετικής εκδοχής στον εικοστό αιώνα, έδωσε την εντύπωση ότι η κεντρική Ασία προσδέθηκε στερεά σ’ αυτή την απέραντη χώρα.

Μέχρι βεβαίως την πλήρη διάλυση της ΕΣΣΔ, οπότε και εμφανίστηκαν καινούργια κράτη, εθνότητες και σοβαρές αριθμητικά μειονότητες εντός του ενός ή του άλλου κράτους, με ότι καλό αλλά και παρενέργειες συνεπάγεται το καινούργιο αυτό γεγονός.

Οι πολιτισμικές διαφορές των διαφόρων ομάδων μέσα στο ίδιο κράτος, η κυβερνητική προσπάθεια και η υφέρπουσα διαδικασία δημιουργίας της υπό εκκόλαψη «εθνικής συνείδησης», αναγκαστικά εκτρέπει σήμερα, τεχνηέντως μάλλον, σημαντικές μερίδες πληθυσμού έξω από το συνολικό γίγνεσθαι της κάθε περιοχής.

Η κατάσταση σε μερικά σημεία θυμίζει τις πρόσφατες Δημοκρατίες των τριών  Βαλτικών χωρών μετά την απόσχισή τους από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Βεβαίως στα μέρη ετούτα, το συνεκτικό στοιχείο είναι το Ισλάμ, το οποίο δίκην δρύφρακτου φαίνεται να προστατεύει από τις πιθανές ακραίες τάσεις και εκτροπές, το οποίο όμως, πρέπει να σημειώσουμε, ποτέ δεν μπόρεσε να επηρεάσει βαθιά τους, μάλλον ανεξίθρησκους, γηγενείς κατοίκου  των περισσοτέρων χωρών της Κεντρικής Ασίας. 

Ο ρόλος του Καρίμοφ, πάντως, μέσα σε όλα αυτά φαίνεται πως ήταν σημαδιακός, αφού βρισκόταν στο τιμόνι της χώρας του από το 1991 έως το θάνατό του. Κάποια στιγμή παλιότερα, παρατήρησε, ότι «αναγνωρίζουμε το έθνος, αλλά όχι με το όνομα. Αναγνωρίζουμε το έθνος από τον πολιτισμό, την πνευματικότητα, ρίχνοντας μια βαθιά ματιά στις ρίζες της ιστορίας του». 

Πρόσφατα κάποιοι όροι ξαναεμφανίστηκαν στο προσκήνιο κάπως τροποποιημένοι, όπως το «Νέο Μεγάλο Παιχνίδι» για να περιγράψει τις σχέσεις μεταξύ των Η.Π.Α., της Ρωσίας, της Κίνας και άλλων χωρών, όπως το Πακιστάν και η Τουρκία, με  ζωτικά, όπως φαίνεται, συμφέροντα στην Κεντρική Ασία, κυρίως για την περιβόητη πρόσβαση σε πλούσιες ενεργειακές πηγές και στρατιωτικές βάσεις.

Πολλοί συγγραφείς και πολιτικοί και οικονομικοί αναλυτές, βλέπουν αυτό το νέο παιχνίδι να  επικεντρώνεται γύρω από περιφερειακή πολιτική του πετρελαίου. Τα ενδιαφέροντα όμως μετατοπίστηκαν, από τα γεωγραφικά σύνορα κάποτε, στον έλεγχο των αγωγών, των θαλασσίων μεταφορών, των κοινοπραξιών πετρελαίου και στις λεπτομέρειες των διακρατικών συμβάσεων. 

Ο Γερμανός δημοσιογράφος και φωτογράφος Lutz Kleveman, στο βιβλίο του «Το νέο μεγάλο παιχνίδι». Αίμα και πετρέλαιο στην Κεντρική Ασία (2004) περιγράφει την επίσκεψη και τις περιπέτειές του στην περιοχή αυτή, και ουσιαστικά ασχολείται με τη σχέση μεταξύ των ενεργειακών συμφερόντων, της γεωπολιτικής κατάστασης της περιοχής και της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ για ετούτο το χώρο.

Αυτό που προκαλεί εντύπωση στο βιβλίο του, είναι ότι καταφέρεται εναντίον της σοβιετικής ένωσης και των ανθρώπων της την περίοδο διακυβέρνησης όλων των γειτονικών δημοκρατιών και φυσικά της δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν. Μέσα από τις μαρτυρίες απλών ανθρώπων, τονίζεται η καταπιεστική σχέση φεουδάρχη-δούλου και η μεγάλη κοινωνική διαφθορά της εποχής εκείνης.

Κι ίσως τελικά αυτό να εκμεταλλεύτηκαν έξυπνα οι Αμερικανοί  ώστε να προσπαθήσουν να ελέγξουν τον υπόγειο πλούτο της Κασπίας προς τις αγορές της Ευρώπης. Ο καθορισμός με κάθε θυσία σφαιρών επιρροής στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, είναι πλέον το «νέο μεγάλο παιχνίδι»!

Ο Μπους χρησιμοποίησε τη μαζική στρατιωτική συσσώρευση στην Κεντρική Ασία ώστε να σφραγίσει με νίκη τον ψυχρό πόλεμο εναντίον της Ρωσίας, να βρεθεί στις παρυφές της Κίνας και φυσικά να σφίξει τον κλοιό γύρω από το Ιράν.

Το πιο σημαντικό όμως ήταν ότι η Ουάσιγκτον με σύμμαχο την κυβέρνηση Μπλερ εκμεταλλεύτηκε τον «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας» για τα αμερικανικά συμφέροντα του πετρελαίου στην περιοχή της Κασπίας, ένα  γεωπολιτικό ρίσκο που τελικά παρήγαγε περισσότερους τρομοκράτες.  

Μαζί με τους Αμερικανούς και τους Ρώσους, όμως, έκαναν την εμφάνισή τους και νέες περιφερειακές δυνάμεις, όπως η Κίνα, το Ιράν, η Τουρκία και το Πακιστάν, με τις υπερεθνικές εταιρείες πετρελαίου να επιδιώκουν τα δικά τους συμφέροντα.

Τα κύρια λάφυρα στο σημερινό καινούργιο μεγάλο παιχνίδι της περιοχής είναι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της Κασπίας, αφού στις ακτές και το βυθό  της βρίσκεται το μεγαλύτερο και ανεκμετάλλευτο ακόμα μέρος αυτών στον κόσμο. Η κυβέρνηση Μπους είχε πάντα  καλές σχέσεις με τον πρόεδρο Καρίμοφ, έναν από τους πλέον στυγνούς και τυραννικούς δικτάτορες της περιοχής.

Ο Ισλάμ Καρίμοφ (1938-2016),  πρώην κομμουνιστής κυβερνήτης του Ουζμπεκιστάν, είχε δημιουργήσει τέτοιο καθεστώς που κατέστειλε  βάναυσα κάθε προσπάθεια αντιπολίτευσης και τις όποιες ακραίες ισλαμικές ομάδες εμφανίστηκαν στην περιοχή του.

Σήμερα, οι φτωχοί πολίτες του Ουζμπεκιστάν αλλά και των πέριξ   χωρών, αηδιασμένοι από τις συμμαχίες των ΗΠΑ με τα διεφθαρμένα και δεσποτικά καθεστώτα των χωρών τους, έρχονται κοντά ολοένα και περισσότερο με αντιαμερικανικές εκδηλώσεις και το μαχητικό Ισλάμ.  

Κι αν στο χώρο των ενεργειακών αποθεμάτων ισχύουν αυτά, στο χώρο της γεωργίας και ειδικά στο «λευκό χρυσό» της χώρας δηλαδή το βαμβάκι γίνονταν τα ίδια και χειρότερα. Από τον δέκατο όγδοο αιώνα, ήδη, η Ευρώπη είχε δείξει το ενδιαφέρον της για κάθε τι το βαμβακερό.

Η Ινδία, όμως, δεν επαρκούσε. Η αμερικανική τότε αποικία της θα την προμηθεύσει αυτό που ζητούσε επίμονα. Ολόκληρος ο αμερικανικός νότος θα φυτευτεί με βαμβάκι, για το μάζεμα του οποίου θα χρειαστούν εργατικά χέρια και τα οποία θα βρεθούν με το γνωστό τρόπο από την ανατολική Αφρική.

Το Μάντσεστερ θα γεμίσει με εργοστάσια και το Λίβερπουλ θα εξελιχτεί σε κέντρο δουλεμπορίου των μαύρων, ενώ παράλληλα αυξανόταν ολοένα και περισσότερο το ενδιαφέρον της Μεγάλης Βρετανίας για την περιοχή της Κεντρικής Ασίας.

Την εποχή της διακυβέρνησης του Καρίμοφ, για να επιστρέψουμε, καθώς οι μηχανές συγκομιδής βαμβακιού ήταν ακριβές και απλησίαστες οικονομικά, το καθεστώς Καρίμοφ βρήκε τη μέθοδο της γενικής κινητοποίησης, που φυσικά είχε τις ρίζες της πίσω στη σοβιετική διακυβέρνηση.

Από το Σεπτέμβριο μέχρι και τον Οκτώβριο, και ίσως παραπέρα κάποιες φορές, κάθε χρόνο όλοι οι νέοι πάνω από την ηλικία των δέκα ετών έπρεπε να εργαστούν στα βαμβακοχώραφα δώδεκα ώρες την ημέρα. Και το χειρότερο αποκλειστικά με τα χέρια τους, με αντάλλαγμα μια συμβολική φυσικά αμοιβή λίγων λεπτών του ευρώ για ένα κιλό βαμβάκι, σε συνθήκες διαβίωσης πρωτόγονες.

Η ευθύνη φυσικά βαρύνει αποκλειστικά τον Καρίμοφ και εδώ, όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις μεταξύ των οποίων τα δυσάρεστα γεγονότα στην πόλη Αντιζάν, όταν σε μια αντικυβερνητική διαδήλωση στην οποία ο κόσμος ζητούσε απλώς  περισσότερη ελευθερία, ο στρατός άνοιξε πυρ με αποτέλεσμα εκατόν ογδόντα επτά νεκρούς, αν και μερικές μη κυβερνητικές οργανώσεις ανεβάζουν τον αριθμό σε πεντακόσια και πλέον θύματα, πολλά από τα οποία γυναίκες και μικρά παιδιά.  

Πέρα απ’ όλα αυτά, δεσπόζουσα θέση καταλαμβάνει και η οικολογική καταστροφή της λίμνης Αράλης, της τρίτης μεγαλύτερης λίμνης του κόσμου, κάποτε.

Από τη δεκαετία του 1960, άρχισε η συρρίκνωσή της σταθερά, καθώς τα δύο ποτάμια που την τροφοδοτούσαν, ο Συρ Ντάρια και ο Αμού Ντάρια, εκτράπηκαν επί Σοβιετικής Ένωσης προς την έρημο για να τροφοδοτηθούν αρδευτικά έργα, κάτι που συνεχίστηκε για δεκαετίες. Κάποτε είχε χωριουδάκια στις όχθες της, αλλά σήμερα βρίσκονται σκελετοί σαπισμένων πλοίων, αφού η έκτασή της μειώθηκε δραματικά.

Ο Γάλλος μυθιστοριογράφος και ακαδημαϊκός Eric Orsenna,  το 2006, δημοσίευσε το ‘Ταξίδι στις χώρες του βαμβακιού’, με επιτόπιες και προσωπικές έρευνες, ένα σημαντικό οδοιπορικό και στη χώρα του Ουζμπεκιστάν, μεταξύ των άλλων, όπου και αναφέρεται λεπτομερώς σε αυτό το θέμα. 

Φυσικά η χώρα σήμερα αναπτύσσει επισταμένως τον τουριστικό της τομέα, ο οποίος δείχνει αισιόδοξος. Η Τασκένδη, η Σαμαρκάνδη, η Μπουχάρα και η Χίβα, ειδικά οι τρεις τελευταίες, έχουν αναρίθμητο πολιτιστικό πλούτο που αιχμαλωτίζει και τον πλέον αδιάφορο περιηγητή.

H παλιά πόλη της Χίβα, αποτελεί κυριολεκτικά υπαίθριο ζωντανό μουσείο του Ουζμπεκιστάν και ευτυχώς διατηρείται σχεδόν ανέπαφη μέχρι σήμερα, όπως ήταν σε αλλοτινές εποχές μεγάλων ιστορικών γεγονότων και ανακατατάξεων. Η συμβολή των Σοβιετικών εδώ ειδικά, ήταν αρκούντως καθοριστική, χάρη σ’ ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ανάπλασης όλης της περιοχής, ειδικά κατά την  περίοδο 1970-1980.

 

Η έρημος Κιζίλ Κουμ, η ενδέκατη από πλευράς μεγέθους στον κόσμο, είναι πραγματικό εργοτάξιο. Στις μέρες μας γίνονται οδικά έργα με σκοπό να συνδεθούν οι πόλεις που βρίσκονται γύρω της και κυρίως η καταπράσινη πόλη-όαση της Μπουχάρας.

Αλλού μερικές ενδεικτικές υποψίες ασφάλτου, ενδιάμεσα λακκούβες χωμάτινες και παντού φορτηγά, μπουλντόζες, εκσκαφείς, σκόνη, αμμοθύελλες και συνεχόμενα εργοτάξια με μπόλικους εργάτες να δουλεύουν στη μέση του πουθενά στην κυριολεξία, κάνοντας πραγματικότητα την διάνοιξη της ερήμου, απ’ τη μια ως την άλλη πλευρά, ένα εγχείρημα πραγματικά φιλόδοξο και μεγαλόπνοο, αλλά άκρως απαραίτητο για το μέλλον αυτής της χώρας και φυσικά του τουριστικού κύματος που αναμένεται ευοίωνο τα επόμενα χρόνια.

Η Μπουχάρα, με τη σειρά της,  έγινε τις προηγούμενες δεκαετίες αντικείμενο εμπεριστατωμένης μελέτης από ομάδα σοβιετικών εθνογράφων και ιστορικών, τα  αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν και έκαναν τη ζωή της πόλης ευρύτερα γνωστή από οποιαδήποτε άλλη πόλη στην περιοχή της Κεντρικής Ασίας.

Η πόλη κατείχε ξεχωριστή θέση ανάμεσα στις άλλες μεσαιωνικές πολιτείες του Ουζμπεκιστάν, το δεύτερο ανατολίτικο θαύμα όπως τόσο σωστά ονομαζόταν από τους ανατολίτες ποιητές.

Χτισμένη μέσα στην καυτή και αποπνικτική αγκαλιά της ερήμου Κιζίλ Κουμ (Κόκκινη Άμμος), έφτασε στο απόγειο της δόξας της κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους (12ο-16ο αιώνα), όταν εξελίχθηκε σ’ έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς σταθμούς πάνω στον πολυάσχολο Δρόμο του Μεταξιού.

Ήταν τότε που τα βαρυφορτωμένα καραβάνια με τους σκληροτράχηλους οδηγούς τους, οι σκονισμένοι και ιδρωμένοι ταξιδιώτες και οι ευσεβείς και αποφασισμένοι μουσουλμάνοι προσκυνητές περνούσαν τις πύλες της υπέρλαμπρης Μπουχάρας, που δίκαια χαρακτηριζόταν απ’ όλους ως «ο στυλοβάτης του Ισλαμισμού στην Κεντρική Ασία».

Κι η Σαμαρκάνδη, τέλος, ή Μαρακάνδα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και πατρίδα του Ουζμπέκου πολιτικού Ισλάμ Καρίμοφ, με την πλούσια ιστορία, τον πολιτισμό και τα εκπληκτικής τεχνοτροπίας κτίσματά της, αφήνει κυριολεκτικά άφωνο τον επισκέπτη. 

 

Η προσπάθεια λοιπόν σήμερα αναζήτησης της εθνικής ταυτότητας του Ουζμπεκιστάν, όπως και των άλλων πρώην σοβιετικών δημοκρατιών, έχει ήδη δρομολογηθεί ανεπιστρεπτί.

Η απουσία της κεντρικής κρατικής υπόστασης στην οποία κάποτε ανήκαν, οι αναπόφευκτες, επώδυνες από μια άποψη, προσπάθειες εθνικής συνείδησης, οι διεθνείς συμμαχίες, ο αποτελεσματικός έλεγχος των ενεργειακών τους αποθεμάτων, οι πιθανές αλλά αβέβαιες συμμαχίες, είναι μερικά από τα τρέχοντα αναφυόμενα προβλήματα.

Και βέβαια σ’ αυτά πρέπει να προσθέσουμε το μεγάλο φόβο ανακύψεως μειονοτικών προβλημάτων στο εσωτερικό ενός εκάστου εξ αυτών.

Παρ’ όλα αυτά η πλειονότητα των κατοίκων ανήκει θρησκευτικά στο σουνιτικό δόγμα και είναι τουρκικής καταγωγής, με όλες όμως τις πολιτιστικές διαφοροποιήσεις λόγω της επιμιξίας και συγκατοίκησης με άλλους πληθυσμούς, κυρίως της Ρωσίας.

Οι Έλληνες της Μαύρης θάλασσας και οι πολιτικοί πρόσφυγες της Τασκένδης μετά τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, εμπίπτουν σαφώς σ’ αυτή την κατηγορία. 

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νύφες και «νύφες»
Τι λέτε, δεν θα μπορούσε να γυριστεί μια ταινία μικρού μήκους στην αγροτική φύση; Με πρωταγωνιστές τον τράγο, το «χ’μερ», τη μικρή κατσίκα και τις άλλες κατσίκες των συγχωριανών του Στρατή. Πώς γυρίζεται...
Νύφες και «νύφες»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εχω κάνει λάθος. Ξεκάθαρα
Φυσικός εγώ, χημικός αυτή, φιλόλογος η άλλη. Και οι τρεις μας (μωρέ, φτου μας, να μη μας βασκάνω!) δημοσιογράφοι. Αυτές ήταν, μουά παρέμεινα. Αυτές, βλέπεις, πρόκοψαν!
Εχω κάνει λάθος. Ξεκάθαρα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο θόρυβος του… καταλύτη
Υπάρχει μια υφέρπουσα διαμάχη γύρω από το αν εγείρει ακουστικά, ιδεολογικά ή σημασιολογικά προβλήματα η λέξη «σοσιαλισμός». Στη Σουηδία, σίγουρα δεν εγείρει. Στην Ελλάδα, μάλλον ναι.
Ο θόρυβος του… καταλύτη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι λύκοι μπορεί να τρέφονται από τα πρόβατα, αλλά δεν μπορούν να τα φυλάνε
Η σύμπραξη ιδιωτικού και δημόσιου τομέα είναι τόσο δίκαιη και ισότιμη όσο δίκαιη και ισότιμη είναι και η σύμπραξη του εργοδότη με τους υπαλλήλους του. Ουσιαστικά, και στις δύο περιπτώσεις, δεν πρόκειται για...
Οι λύκοι μπορεί να τρέφονται από τα πρόβατα, αλλά δεν μπορούν να τα φυλάνε
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι δίκες να γίνουν καταδίκη της κυβερνητικής πολιτικής
Κάθε προοδευτικός άνθρωπος οφείλει να καταδικάσει την προσπάθεια ποινικοποίησης της πολιτικής δράσης συμπαραστεκόμενος στους 62 αγωνιστές που δικάζονται επειδή προσπάθησαν να διαδηλώσουν στην περσινή επέτειο...
Οι δίκες να γίνουν καταδίκη της κυβερνητικής πολιτικής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πικρές αλήθειες για την Κύπρο
Ο διεθνής διασυρμός του προέδρου Αναστασιάδη, εξαιτίας της εμπλοκής του στα Pandora Papers, προκαλεί εσωτερικές τριβές στη Μεγαλόνησο και αδυνατίζει τη θέση της στα διεθνή φόρα για την επίλυση του...
Πικρές αλήθειες για την Κύπρο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας