• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 18.9°C
    2 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.2°C / 17.2°C
    2 BF
    58%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 8.3°C / 17.2°C
    2 BF
    93%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.2°C / 10.0°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    0 BF
    77%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.4°C / 15.0°C
    2 BF
    65%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    2 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 3.3°C / 17.2°C
    1 BF
    93%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.6°C
    3 BF
    88%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.0°C / 17.0°C
    2 BF
    67%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.0°C / 17.2°C
    2 BF
    88%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    52%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.5°C / 16.5°C
    2 BF
    75%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    1 BF
    87%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.0°C / 15.6°C
    2 BF
    58%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 17.0°C
    1 BF
    82%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 11.0°C / 15.6°C
    2 BF
    71%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    15°C 12.2°C / 16.1°C
    2 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    65%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    2 BF
    71%
«Στα Λύκειά σας…»

Ιδιες με το 1988 οι θυμωμένες και αγχωμένες φωνές παιδιών που νιώθουν ότι θυσιάζουν τα χρόνια της εφηβείας τους στον βωμό ενός συστήματος

EUROKINISSI

«Στα Λύκειά σας…»

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Οι παλιότεροι θα θυμoύνται το βιβλίο «Στα Λύκειά σας…» που είχαν επιμεληθεί οι Τασούλα Βερβενιώτη, Ουρανία Δημητρίου και Κούλα Φραντζή και είχε εκδοθεί το 1988. Πρόκειται για το πρώτο βιβλίο που έδειχνε με τόσο καθαρό τρόπο, μέσα από την καθημερινότητα της σχολικής ζωής και τις σκέψεις των μαθητών, ότι η εκπαιδευτική βαθμίδα του Λυκείου νοσεί.

Νοσεί επειδή δεν μπορεί να χωρέσει τις αγωνίες και τις ανησυχίες των μαθητών –επειδή αντί να ανοίγει τους ορίζοντές τους, τους καθηλώνει. Πρόσφατα πάλι, με αφορμή τις Πανελλαδικές, διάβαζα τις αγωνίες των υποψηφίων στο blog schooligans.

Ιδιες με το 1988 οι θυμωμένες και αγχωμένες φωνές παιδιών που νιώθουν ότι θυσιάζουν τα χρόνια της εφηβείας τους στον βωμό ενός συστήματος που δεν έχει άλλον τρόπο να εκτονωθεί, παρά θυσιάζοντας τους νέους και τις νέες του στον Μινώταυρο που μας αρέσει να ονομάζουμε Αριστεία, αλλά που θα έπρεπε να λέγεται Πειθαρχία.

Το Λύκειο δεν έχει ουσιαστικά αλλάξει από τη δεκαετία του 1970 που θεσμοθετήθηκε σε αυτόνομη εκπαιδευτική βαθμίδα. Στην πραγματικότητα, κατά τη γνώμη μου, δεν λειτούργησε ποτέ πραγματικά ως τέτοια, παρά μόνο διοικητικά. Η διδακτέα ύλη αλλά και οι μέθοδοι διδασκαλίας που εφαρμόζονται το καθιστούν οργανική συνέχεια του Γυμνασίου.

Στην πράξη, ιδιαίτερα σε σχολικά συγκροτήματα όπου το Γυμνάσιο και το Λύκειο συστεγάζονται, η κατάσταση θυμίζει έντονα τα παλιά εξατάξια Γυμνάσια, με τη διαφορά ότι τώρα η φοίτηση στο Γυμνάσιο είναι υποχρεωτική, ενώ στο Λύκειο παραμένει προαιρετική. Δικαίως οι έφηβοι νιώθουν ότι δεν τους χωρά αυτό το σύστημα.

Οι επαναλαμβανόμενες μαθητικές καταλήψεις που τείνουν να γίνουν θεσμός για ασήμαντα πολλές φορές αιτήματα τι άλλο μπορεί να δείχνουν, άλλωστε, αν όχι ότι τα παιδιά έχουν αποξενωθεί από το σχολείο; Η επινόηση ενός νέου τύπου Λυκείου αποτελεί επιτακτική ανάγκη.

Σε όλη την Ευρώπη υπάρχει η τάση διαφοροποίησης της Μέσης Εκπαίδευσης σε κατώτερη και ανώτερη, όπου κάθε βαθμίδα έχει διακριτά χαρακτηριστικά και στόχους.

Η τάση είναι η κατώτερη βαθμίδα να είναι υποχρεωτική (σε κάποιες περιπτώσεις δε, ενοποιείται με το Δημοτικό Σχολείο), ενώ η ανώτερη να είναι προαιρετική και να αποτελεί τον προθάλαμο της επαγγελματικής ή/και ακαδημαϊκής ζωής των μαθητών.

Πάνω σε αυτό το μοντέλο, η κατώτερη βαθμίδα συνήθως επεκτείνεται χρονικά σε τέσσερα χρόνια, με αποτέλεσμα η υποχρεωτική εκπαίδευση να διαμορφώνεται στα 9-10 χρόνια, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται στα χρόνια αυτά η προσχολική αγωγή, που αντιμετωπίζεται κατά περίπτωση.

Αντίστοιχα, η ανώτερη βαθμίδα της Μέσης Εκπαίδευσης έχει την τάση να περιορίζεται χρονικά (για παράδειγμα 2 χρόνια στη Δανία, τη Γερμανία, την Ισλανδία και την Ισπανία, ενώ τριετής είναι η φοίτηση στη Γαλλία, όπου όμως ο πρώτος χρόνος λειτουργεί προπαρασκευαστικά για να συνεχίσουν οι μαθητές στο Λύκειο ή να κατευθυνθούν προς την επαγγελματική εκπαίδευση), ή ακόμη πιο προωθημένα, απελευθερώνεται από «τάξεις» και οργανώνεται στον στόχο ολοκλήρωσης μαθημάτων, όπως στη Φινλανδία.

Μια τέτοιου είδους ουσιαστική διάκριση ανάμεσα σε κατώτερη και ανώτερη βαθμίδα της Μέσης Εκπαίδευσης μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά, προσδίνοντας νέα δυναμική στο Λύκειο, εφόσον βέβαια συνοδεύεται από αντίστοιχη αναθεώρηση των αναλυτικών προγραμμάτων και των μεθόδων διδασκαλίας.

Στόχος θα πρέπει να είναι η βαθμίδα αυτή να διαφοροποιείται εμφανώς από το Γυμνάσιο και να προετοιμάζει τους μαθητές για την επαγγελματική και την ακαδημαϊκή τους ζωή. Τι γίνεται στις άλλες χώρες; Στη φάση αυτή, οι μαθητές έχουν ήδη αποκτήσει τον απαραίτητο κορμό της εγκύκλιας παιδείας και είναι πια σε θέση να επιλέξουν τη γενική κατεύθυνση – επιστημονικό πεδίο για το οποίο ενδιαφέρονται.

Με βάση αυτό, οργανώνονται οι σπουδές τους, οι οποίες συγκροτούνται από έναν κορμό γενικών μαθημάτων και από επιλεγόμενα μαθήματα. Σε όλα τα προγράμματα, απαραίτητες είναι οι ξένες γλώσσες και οι ερευνητικές εργασίες, θεματικές που και στις δύο δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα.

Επίσης, ανάλογα με την κατεύθυνση που θέλει να ακολουθήσει ο μαθητής, έχει τη δυνατότητα να ακολουθήσει κάποια μαθήματα σε βασικό ή προχωρημένο επίπεδο.

Τι θα προσέφερε μια τέτοια προσαρμογή στο εκπαιδευτικό μας σύστημα; Κατ’ αρχάς θα έδινε στους μαθητές τη δυνατότητα να προσαρμόσουν το εκπαιδευτικό τους πρόγραμμα στα ενδιαφέροντά τους.

Δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος νέοι 16 και 17 χρόνων να υποχρεώνονται να παρακολουθούν μαθήματα που δεν τους αφορούν, όταν την ίδια στιγμή θα μπορούσαν να αξιοποιούν παραγωγικά τον χρόνο τους σε άλλες θεματικές ενότητες, πιο κοντά στα ενδιαφέροντά τους.

Δεν είναι δυνατόν να συνεχίσουμε να φοβόμαστε τη διαφορετικότητα των ανθρώπων και να προσπαθούμε να τους χωρέσουμε σε προκαθορισμένα συστήματα. Το αντίστροφο, να προσαρμόσουμε, με κανόνες και οργάνωση, τα συστήματα στους ανθρώπους είναι κατά τη γνώμη μου όχι μόνο δημοκρατικότερο, αλλά και πολύ πιο παραγωγικό.

Και ένα μικρό σχόλιο για την Αριστεία, στην οποία αναφέρθηκα στην αρχή. Κάθε άλλο παρά κακό είναι να επιδιώκεται το «αριστεύειν» στο σχολείο. Το θέμα είναι τι νόημα του δίνουμε κάθε φορά. Αν η «Αριστεία» ταυτίζεται με την επιτυχία στο σημερινό σύστημα των πανελλαδικών εξετάσεων, τότε δυστυχώς ισοδυναμεί με θάνατο της σκέψης.

Αν ένα εκπαιδευτικό σύστημα θέλει να παράγει «αρίστους», δηλαδή ηγέτες, τότε οφείλει να τους προετοιμάσει. Και αυτό γίνεται και με μαθήματα που σήμερα ούτε σκεφτόμαστε να συμπεριλάβουμε στα προγράμματά μας (στα σχολεία των ΗΠΑ, για παράδειγμα, υπάρχει ως μάθημα το public speaking) και με την ενδυνάμωση της προσωπικότητας των μαθητών μας.

Είναι θέμα απόφασης αν θα επιλέξουμε να τους ενδυναμώσουμε ή να τους υπονομεύουμε την αυτοπεποίθηση μέσα από δοκιμασίες σαν αυτές των Πανελλαδικών.

*ιστορικός

ΑΠΟΨΕΙΣ
Αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης
Η ουσιαστική ενίσχυση και η αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για το υπουργείο Παιδείας και την ελληνική κυβέρνηση, αλλά και πεδίο εφαρμογής πολιτικών με σαφές κοινωνικό...
Αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αλήθειες και ψέματα για τις εξετάσεις στο Λύκειο
Τον ρόλο του μάντη των συμφορών έχουν αναλάβει εργολαβικά κάποιοι (φορείς, άτομα, ενώσεις) το τελευταίο διάστημα. Και δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν ούτε το ψέμα ούτε τη διαστρέβλωση, για να πείσουν ότι οι...
Αλήθειες και ψέματα για τις εξετάσεις στο Λύκειο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ελληνική Δεξιά και η αριστεία
Η εμμονή στην «αριστεία» και την «αξιοκρατία» είναι όρος, για να πειστούν οι χαμένοι του συστήματος και, κυρίως, τα παιδιά τους πως για την κατάντια τους ευθύνεται, μαζί με άλλα, και η «ήσσων προσπάθεια» και η...
Η ελληνική Δεξιά και η αριστεία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα Επαγγελματικά Λύκεια αλλάζουν
Η επαγγελματική εκπαίδευση στη χώρα μας είναι από τις δομές του δημόσιου σχολείου που οι ασκούμενες εκπαιδευτικές πολιτικές είχαν εγκαταλείψει και υποβαθμίσει. Αποτέλεσε δε και τον χώρο όπου με ευκολία...
Τα Επαγγελματικά Λύκεια αλλάζουν
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Κόφτης» και στην Παιδεία
Η εισηγούμενη, αδικαιολόγητη και ακατανόητη κατανομή (4-2) των δύο ιστορικά τριετιών της μέσης εκπαίδευσης θα έχει επιθυμητή συνέπεια τη συγχώνευση από την αρχή όλων των σχολικών μονάδων, την αύξηση των...
«Κόφτης» και στην Παιδεία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εξετάσεις και κοινωνική δικαιοσύνη
Η ελληνική οικογένεια [...] δίνει ιδιαίτερη σημασία στην είσοδο των παιδιών της στις ανώτερες και ανώτατες, κυρίως, σχολές και θα κάνει όποια οικονομική θυσία απαιτείται για να το επιτύχει. Ετσι, οποιοσδήποτε...
Εξετάσεις και κοινωνική δικαιοσύνη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας