• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.3°C / 14.0°C
    4 BF
    57%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 7.6°C / 11.0°C
    6 BF
    48%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 8.0°C / 11.0°C
    2 BF
    65%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 6.9°C / 8.8°C
    2 BF
    62%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 11.3°C
    2 BF
    53%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 8.0°C / 10.5°C
    2 BF
    42%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 4.4°C / 6.2°C
    3 BF
    45%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    2 BF
    70%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 16.0°C
    4 BF
    57%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 5.7°C / 6.9°C
    4 BF
    81%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 11.1°C / 14.0°C
    4 BF
    51%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    6 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    3 BF
    55%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.0°C / 9.9°C
    3 BF
    57%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.3°C / 10.5°C
    3 BF
    68%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 14.8°C
    1 BF
    55%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 8.6°C / 12.1°C
    3 BF
    57%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 12.3°C
    2 BF
    44%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.7°C / 10.5°C
    3 BF
    46%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 6.1°C / 6.1°C
    1 BF
    73%

Το αναλλοίωτο χθες;

  • A-
  • A+

«Οπως κάθε χρόνο…, έτσι και φέτος….». Με αυτή τη δήλωση με χρονικές αναφορές στο παρελθόν και στο επικείμενο ή εν τοις πράγμασι παρόν κάνουμε χρήση των εννοιών της αναλογίας και της έννοιας της ταυτότητας προσπαθώντας να συνδέσουμε το χρονικό τετελεσμένο με το παρόν.

Είναι μια ασυνείδητη νοητική λειτουργία όχι μόνο για να συνδέσουμε συνειδητά το παρελθόν με ό,τι συμβαίνει ως βιωμένο παρόν, αλλά για να θεμελιώσουμε και την οντολογική αλλά και την υπαρξιακή μας ταυτότητα.

Η σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν ως διαδικασία που διατηρεί την ταυτότητα του προσλαμβάνοντος υποκειμένου είναι αυτό που καθορίζει το νοητικό σχήμα για να αντιληφθούμε τις ταυτότητες των παρόμοιων γεγονότων του παρελθόντος με αυτό του παρόντος.

Μπορούμε να συμπληρώσουμε τα αποσιωπητικά «…πήγαμε διακοπές στο συνηθισμένο μας νησί ή κάναμε Δεκαπενταύγουστο με την οικογένεια, ή ταξιδέψαμε σε κάποιο καινούργιο προορισμό ή….». Η επανάληψη των γεγονότων τού χθες στο σήμερα μας οδηγεί σε μια σταθερή σχέση με τον εαυτό μας ή με ό,τι έχουμε καθορίσουμε εμείς ως εαυτό.

Στην πραγματικότητα, όμως, τα διάφορα γεγονότα τού χθες δεν ανήκουν στις ίδιες οικογένειες με αυτά του σήμερα.

Το θρησκευτικό συναίσθημα που προκαλεί κάθε χρόνο η περιφορά της εικόνας της Θεομήτορος δεν είναι το ίδιο με το συναίσθημα που προκαλείται κάθε τόσο για το νέο τηλέφωνο της Χ εταιρείας, ή το ρίγος για τη δόση της Εφορίας που πρέπει να πληρώσουμε κάθε χρόνο. Ανάμεσα σε τόσες διαφορές αυτό που προσπαθούμε να ξεχωρίσουμε είναι ό,τι παραμένει το ίδιο.

Τι όμως είναι το ίδιο; Το συναίσθημα γύρω από μια παράδοση, οι εικόνες και οι ποιότητες των αισθήσεων σε έναν συγκεκριμένο γεωγραφικό τόπο ο οποίος παραμένει «ίδιος» στους αιώνες των αργών γεωλογικών αλλαγών;

Αυτός καθορίζει και τις ευχάριστες, ηδονικές αντιλήψεις των αισθήσεων όπως το φως που ανατρέπει τις σκιές, και αλλοιώνει τον όγκο των βουνών γύρω μας, ή την αρμύρα της θάλασσας που υπεισέρχεται σε κάθε αντικείμενο το οποίο αγγίζει με τη νοτισμένη πνοή της.

«Οπως κάθε χρόνο…. έτσι και φέτος…» είναι κάτι που θα θέλαμε ή θα μας έκανε να αισθανθούμε ασφαλείς ως συνέχειες σε μια ασυνεχή και αδιάλειπτα μεταλλασσόμενη πραγματικότητα με την οποία έχουμε σοβαρές δυσκολίες να συνυπάρξουμε.

Γιατί είναι ανεφάρμοστο να δηλώσουμε «όπως κάθε χρόνο… έτσι και φέτος…», επειδή αυτό που συμβαίνει σήμερα δεν είχε συμβεί ποτέ στο παρελθόν, επειδή το μέλλον το οποίο πλησιάζει να γίνει παρόν είναι απροσδιόριστο από το ήδη γνωστό και ασφαλώς τετελεσμένο παρελθόν.

Το «όπως κάθε χρόνο» είχε μια ισχύ φυσικού ή θεϊκού νόμου σε εποχές όπου το μέλλον ήταν ήδη προκαθορισμένο από το παρελθόν.

Είτε ως κυκλική θέαση της Iστορίας είτε ως πεπρωμένο, το σήμερα ήταν όμοιο ή ανάλογο με το χθες.

Αυτό έχει ήδη ξεπεραστεί όχι από τα φυσικά χαρακτηριστικά του χώρου όσο από τα όσα έχει «μηχανευθεί», όπως το αναφέρει ο Σοφοκλής στην «Αντιγόνη», ο ανθρώπινος νους.

Δεν έχουμε τον χρόνο, γιατί για μας ο χρόνος είναι μη-πραγματικός, να διαπραγματευτούμε ούτε το μέλλον μας ούτε καν να αποτιμήσουμε το παρελθόν μας. Και αυτό το τελευταίο είναι ό,τι το χειρότερο γιατί καταργεί τη διάκριση που οφείλει να επιβάλλει η νόηση επί της πράξης και της εμπειρίας.

Δίχως αυτήν την παρέμβαση η πράξη θα είναι μια αυτοματοποιημένη ανακλαστική αντίδραση και η εμπειρία δεν θα μπορεί να αναγνωρίσει αυτό που χαρακτηρίζεται ως γένεση και φθορά.

Ζούμε μια εποχή όπου ποτέ άλλοτε δεν επιζητήσαμε όπως τώρα την ασφάλεια του χθες αλλά ταυτόχρονα χαθήκαμε στις συνεχείς αλλαγές τις οποίες κανείς δεν διανοήθηκε να υποθέσει ως γεγονότα τα οποία θα καθόριζαν τη ζωή μας.

Η χρονικότητα, το παρόν το οποίο περνάει στο παρελθόν και φέρνει το μέλλον δεν περιγράφουν έναν πραγματικό χρόνο. Οι σχέσεις τού πριν και του μετά παραμένουν αιώνιες, όπως πάντα θα ισχύει πως ο Πλάτωνας γεννήθηκε μετά τον Σωκράτη, αλλά η γέννησή του ήταν κάποτε μέλλουσα, έγινε παρούσα και πέρασε στο παρελθόν.

Το χθες και το σήμερα ως ανάμνηση και ως αίσθηση, σωματική και νοητική, γίνεται ένα σε ώρες και μέρες φορτισμένες όσο το παρελθόν παραμένει αναλλοίωτο ως ένα αέναο παρόν.

Είναι κάτι που μας συγκροτεί ως τετελεσμένες οντότητες, ως ανήκοντες σε μια ολότητα την οποία δεν θέλουμε να αλλάξουμε αλλά η οποία σιγά σιγά στην περιφέρεια, στις άκρες της, έχει μάλλον μεταλλαχθεί σε κάτι το αόριστο και ουσιαστικά παρωχημένο από τη ζητούμενη ασφάλεια του τετελεσμένου.

Πορευόμαστε με μια φανταστική αίσθηση του παρελθόντος ως αποφυγή του παρόντος αλλά και του τρόμου του μέλλοντος το οποίο φαίνεται να έχει προπαρασκευαστεί από αυτό το αποθετικό παρόν.

Η παράδοση η οποία μας περιβάλλει είναι έτοιμη να μετατραπεί σε μια φαταλιστική δήλωση πως «όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος…», αντί για μια εορταστική μέριμνα για το μέλλον, κάτι που χρειαζόμαστε ως ένα πραγματικό παρόν.

*συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το όπιο των διανοουμένων
Η παρακμή απειλεί ακόμη και το χάσιμο ενός δίκαιου πυρήνα εκείνου του συνθήματος και περιλαμβάνεται σε ένα ρεύμα επαναστατικής ώθησης εμπνευσμένη από τον σοσιαλισμό.
Το όπιο των διανοουμένων
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Ο θάνατος δεν είναι τίποτα»
Για τον θάνατο, αναπόσπαστο φαινόμενο της ζωής, έχουν διατυπώσει σκέψεις όλοι οι άνθρωποι, σε κάθε εποχή και τοποθεσία του πλανήτη, από τον απλό πολίτη έως τον Αϊνστάιν. Το ποίημα «Ο θάνατος δεν είναι τίποτα»,...
«Ο θάνατος δεν είναι τίποτα»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο κύκλος!
Ο ετήσιος κύκλος γέννησης-θανάτου των θεών ήταν καθαρτήριος και σωτήριος. Ολα τα δεινά, όλες οι συμφορές, όλες οι κρίσεις ακυρώνονταν με τον μηδενισμό του ιστορικού χρόνου που έκλεινε με τον θάνατο του Θεού...
Ο κύκλος!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δυτικός πολιτισμός: κρίση και αιτίες
Ποια είναι η σχέση του σημερινού δυτικόστροφου ορθολογισμού –που δεν είναι τίποτε άλλο από έναν εργαλειακό ορθολογισμό, με ολόσωμο τεχνοκρατικό πρόσημο, πλήρως ωφελιμιστικά προσανατολισμένο– με τον...
Δυτικός πολιτισμός: κρίση και αιτίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για τη γένεση και τη φθορά
Αν το πρόβλημα περί του όντος αποτέλεσε ένα κεντρικό θέμα στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία, το πρόβλημα της γένεσης και της φθοράς υπήρξε εξίσου σημαντικό ερώτημα από τους φυσικούς της Ιωνίας έως τον Αριστοτέλη,...
Για τη γένεση και τη φθορά
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το όπιο των διανοουμένων
Το γνωστό σύνθημα για τη θρησκεία ως το όπιο των λαών σήμερα βρίσκεται κάπως στο περιθώριο: αυτό κουβαλούσε μια δόση διαφωτισμού, ουτοπίας, διανοουμενίστικης άποψης, όλα τάσεις που η ιστορική εμπειρία...
Το όπιο των διανοουμένων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας