Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Μαρξ ανάμεσά μας…

Ο Μαρξ ανάμεσά μας…

  • A-
  • A+

Ο Μαρξ μπαίνει, φορώντας μαύρη ρεντιγκότα και μαύρο γιλέκο, λευκό πουκάμισο και μαύρο παπιγιόν και μας λέει: «Ζήτησα να επιστρέψω, έστω για λίγο… Εκεί πάνω επιτρέπεται να διαβάζεις, ακόμα και να βλέπεις ανθρώπους, αλλά όχι να ταξιδεύεις.

Φυσικά, διαμαρτυρήθηκα. Και είχα αρκετή συμπαράσταση… Ο Σωκράτης, παραδείγματος χάριν, τους είπε: “Ζωή χωρίς ταξίδια δεν αξίζει να τη ζεις!”. Ο Γκάντι έκανε απεργία πείνας. Ο Μαρκ Τουέιν με υπερασπίστηκε με τον δικό του παράξενο τρόπο. Ο Βούδας έψαλε: Ωμμμμμ! Οι υπόλοιποι σιώπησαν. Θεέ μου, πεθαμένοι άνθρωποι, τι είχαν να φοβηθούν;».

Ετσι αρχίζει το βιβλίο «Ο Μαρξ στο Σόχο» (εκδόσεις Αιώρα), του συγγραφέα Χάουαρντ Ζιν. Ο συγγραφέας μάς καλεί να διαδώσουμε τα νέα: ο Μαρξ επέστρεψε από την «άλλη ζωή»! Ο Μαρξ επέστρεψε στο Σόχο. Απαυδισμένος από τις επιθέσεις που δέχεται, αιτείται στις αρχές του άλλου κόσμου να επιστρέψει στη ζωή για να αποκαταστήσει την τιμή του.

Οταν του ζήτησαν να μιλήσει στη Μαρξιστική Εταιρεία του Λονδίνου, ο Μαρξ είχε ξεκαθαρίσει: «Μα δεν μπορώ! Εγώ δεν είμαι μαρξιστής!»

Τώρα εξομολογείται στη σύζυγό του: «Φοβάμαι ότι η επανάσταση θα πέσει σε χέρια ατόμων που είναι κόλακες όταν δεν έχουν εξουσία και φανφαρόνοι όταν την αποκτήσουν. Δογματιστές! Θα στήσουν ένα νέο ιερατείο, μαύρες λίστες και εκτελεστικά αποσπάσματα».

Ο Μαρξ τού σήμερα πικραμένος αναρωτιέται τι παιδεία έχουν αυτοί που λένε ότι επειδή κατέρρευσε η Σοβιετική Ενωση, οι αρχές του κομμουνισμού είναι νεκρές: «Το ακούσατε αυτό; Μια ένωση! Αντιλαμβάνονται ποιος είναι ο στόχος του κομμουνισμού; Η ελευθερία του ατόμου! Να σκοτώνεις αυτόν που διαφωνεί μαζί σου; Αυτό είναι ο κομουνισμός για τον οποίο έδωσα εγώ τη ζωή μου;

»Επέτρεψαν άραγε οι φανατικοί των ιδεών μου στους πολίτες να διαβάσουν το γράμμα που έστειλα στη Νιου Γιορκ Τρίμπιουν, στο οποίο διακήρυττα πως η θανατική ποινή δεν έχει θέση σε καμιά κοινωνία που αυτοχαρακτηρίζεται πολιτισμένη;».

Κάπου στη μέση της φανταστικής περιπλάνησης του Μαρξ έρχεται κι ο Μπακούνιν. Διαφωνούν σε πολλά, μα ο Μαρξ τού αναγνωρίζει πως είχε το κουράγιο, παρά τις φυλακές και τις εξορίες, να σπείρει την επανάσταση παντού.

Μετά θάνατον, ο Μαρξ ομολογεί πως δεν περίμενε ότι ο καπιταλισμός θα είχε τέτοιες ικανότητες επιβίωσης. Εκανε λάθος, παραδέχεται, που νόμιζε το 1848 ότι το άρρωστο καπιταλιστικό σύστημα ήταν στα τελευταία του. «Επεσα έξω», λέει, «γύρω στα διακόσια χρόνια. Αλλά, πού θα πάει, θα αλλάξει. Ολα τα σημερινά συστήματα θα αλλάξουν. Οι άνθρωποι δεν είναι βλάκες. Σήμερα οι άνθρωποι, περισσότερο από ποτέ, διασχίζουν σύνορα. Οι ιδέες διασχίζουν κι αυτές σύνορα».

Θυμάμαι πριν από κάποια χρόνια, στη Διεθνή Εκθεση Βιβλίου στη Θεσσαλονίκη, γνώρισα τον Αμερικανό συγγραφέα του βιβλίου, Χάουαρντ Ζιν. Ηταν καλεσμένος. Ετυχε να μένουμε στο ίδιο ξενοδοχείο. Ενα από τα βράδια που γύριζα, είδα στο λόμπι μια παράξενη εικόνα: σ’ έναν από τους καναπέδες του σαλονιού καθόταν ο Ζιν και μπροστά στα πόδια του, στο πάτωμα, δεκάδες νέοι άνθρωποι συζητούσαν μαζί του.

Κάθισα κι εγώ κοντά τους να μοιραστώ λίγη από τη μαγεία της ατμόσφαιρας και μας πήρε το ξημέρωμα. Η φωνή του Χάουαρντ Ζιν ήταν μια φωνή σοφίας και φωτεινό παράδειγμα αξιοπρέπειας και ακεραιότητας.

Πάνε έξι χρόνια που «έφυγε». Μα θυμήθηκα μια από τις κουβέντες του, τώρα που η τρομοκρατία μάς κυκλώνει: «Δεν υπάρχει σημαία αρκετά μεγάλη για να καλύψει την ντροπή να σκοτώνεις αθώους ανθρώπους». Αραγε ο Μαρξ τι θα έλεγε σήμερα;

ΑΠΟΨΕΙΣ
«Σε διαλεκτική σύνδεση με την κινούμενη πραγματικότητα»
«Εφυγε» στα ενενήντα του. Πρόκειται για τον Θανάση Βακαλιό που σπούδασε Φιλοσοφία και Κοινωνικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Eötvös Lorand της Βουδαπέστης, αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Φιλοσοφίας από την Ουγγρική...
«Σε διαλεκτική σύνδεση με την κινούμενη πραγματικότητα»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιδεολογικός μεσαίωνας
Στα ημέτερα, παρούσα και αρκούντως προπαγανδιζόμενη η θεωρία των «δύο άκρων», σκανδαλωδώς και κατά τρόπο εξόχως αντιεπιστημονικό παραγνωρίζουσα ότι ο φασισμός υπηρέτησε πιστά την αριστοκρατία και τη...
Ιδεολογικός μεσαίωνας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιστροφή στο προσωπικό
Η εξύμνηση του παρελθόντος αποτελεί για το απλό άτομο ένα είδος αυτοάμυνας μπροστά στην εισβολή του μέλλοντος. Από την άλλη μεριά, η δυσφήμηση όλων όσα συνέβησαν είναι αποτέλεσμα μιας βαθιάς απογοήτευσης.
Επιστροφή στο προσωπικό
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σαράντα χρόνια από τη «Φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας»
Η «Φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας», που καθιέρωσε τον συγγραφέα της Κορνήλιο Καστοριάδη ως έναν μεγάλο στοχαστή, είναι από τα σημαντικότερα φιλοσοφικά έργα του 20ού αιώνα. Οταν κυκλοφόρησε (1975)...
Σαράντα χρόνια από τη «Φαντασιακή θέσμιση της κοινωνίας»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τάξη, συνείδηση, γνώση
Οπως κατά την περίοδο συγκρότησης της Αριστεράς στο τέλος του 19ου αιώνα και τις αρχές του 20ού, ο κρίσιμος παράγοντας για την εξεύρεση απαντήσεων στα πολιτικά ερωτήματα είναι η θεωρητική και προγραμματική...
Τάξη, συνείδηση, γνώση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αριστούλα
Κάθε φορά που ακούω ειδήσεις για αρίστους με άριστες επιδόσεις στο σούφρωμα, θυμάμαι την Αριστούλα. Νέα γυναίκα. Φωτεινό πρόσωπο, που το χαμόγελό της μου θυμίζει την ηρωίδα του παραμυθιού. Κάθε χαμόγελο κι ένα...
Αριστούλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας