Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Απλή αναλογική και αναθεώρηση Συντάγματος

Απλή αναλογική και αναθεώρηση Συντάγματος

  • A-
  • A+

Η κατάθεση και η ψήφιση του νομοσχεδίου για την καθιέρωση της απλής αναλογικής –με δεδομένη τη δέσμευση του ΣΥΡΙΖΑ για την καθιέρωσή της– θα έπρεπε να έχει γίνει αμέσως μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου 2015. Με το κλίμα που επικρατούσε τότε, πιθανότατα να συγκέντρωνε πάνω από 200 ψήφους.

Δυστυχώς η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. δεν το έπραξε. Το κατέθεσε εννιά μήνες μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015, στις οποίες εκμεταλλεύτηκε το εκλογικό σύστημα ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγορούν την κυβέρνηση για καιροσκοπισμό. Αυτή η κατηγορία έχει βάση για τον λόγο που προαναφέρθηκε. Δεν έχουν, όμως, καμιά βάση οι ισχυρισμοί τους ότι το νομοσχέδιο αυτό είναι «κουρελού» ή ότι δεν έχει καμιά σχέση με την απλή αναλογική. Είναι η απλή αναλογική για τα κόμματα που ξεπερνούν το όριο εισόδου τους στη Βουλή και δεν έχει καμιά σχέση με το ισχύον εκλογικό σύστημα.

Η απόφαση για την καταψήφιση του νομοσχεδίου από τη Ν.Δ., υπέρμαχο της «ενισχυμένης αναλογικής», δηλαδή ενός καλπονοθευτικού εκλογικού συστήματος, ήταν αναμενόμενη, είναι όμως ακατανόητη η στάση των κομμάτων ΠΑΣΟΚ, Ποτάμι και ΚΚΕ, δεδομένου ότι με τη στάση τους αυτή από τη μια μεριά χάνεται ακόμη μία ευκαιρία για την άμεση καθιέρωση της απλής αναλογικής και από την άλλη ενδέχεται να χαρίσουν 50 έδρες στη Ν.Δ., αν το κόμμα αυτό έλθει πρώτο στις επόμενες εκλογές.

Μετά την ψήφιση της απλής αναλογικής ο πρωθυπουργός πρόκειται να ανακοινώσει στις 24.7.16 τις προτάσεις του για την αναθεώρηση του Συντάγματος.

Αναφερόμενος στο θέμα αυτό, σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ στις 14.7.16, τόνισε ιδιαίτερα εκείνη για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας (ΠτΔ) από τον λαό και ταυτόχρονα δήλωσε ότι δεν επιθυμεί δυαρχία, διότι «δεν είναι εποικοδομητική». Η πρότασή του αυτή είναι προβληματική.

Το πρώτο πρόβλημα είναι ποιοι θα έχουν το δικαίωμα να θέσουν υποψηφιότητα.

Οποιοσδήποτε πολίτης με δικαίωμα ψήφου και πάνω από μια ηλικία ή μόνο εκείνοι που θα υποδειχθούν από τα κόμματα της Βουλής, όπως συμβαίνει σήμερα με την εκλογή του ΠτΔ από τη Βουλή. Αν, όπως είναι πολύ πιθανό, η απάντηση είναι μόνο από αυτά τα κόμματα, τότε οι επιλογές του λαού θα είναι εξαιρετικά περιορισμένες.

Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι για να αποφευχθεί «η μη εποικοδομητική δυαρχία», η πρόταση για την εκλογή του ΠτΔ από τον λαό θα συνοδεύεται με τη διευκρίνιση ότι οι εξουσίες του δεν θα είναι εκείνες του Συντάγματος του 1975, αλλά μειωμένες. Αν πράγματι αυτή θα είναι η πρόταση του πρωθυπουργού, ενώ θα έχει ήδη ψηφιστεί από το κόμμα του η απλή αναλογική, είναι προφανές ότι θα συνιστά καταφανή αντίφαση.

Σχετικά με το θέμα αυτό, στο κεφάλαιο «Αναθεώρηση του Συντάγματος» του βιβλίου μου με τίτλο «Θεσμικός Εκσυγχρονισμός», που εκδόθηκε το 1995, έγραφα ότι «με την καθιέρωση της απλής αναλογικής αυτό που χρειάζεται δεν είναι η ενίσχυση των εξουσιών του ΠτΔ αλλά η ενίσχυση των εξουσιών της Βουλής».

Ολοι οι μέχρι σήμερα ΠτΔ, ανεξάρτητα από το κόμμα στο οποίο ανήκαν ή από το οποίο προτάθηκαν, λειτούργησαν στο πλαίσιο του ισχύοντος Συντάγματος χωρίς να υπάρξει καμιά εμπλοκή.

Κατά τη γνώμη μου η εκλογή ΠτΔ πρέπει να συνεχίσει να γίνεται από τη Βουλή με την προσθήκη στο αναθεωρημένο Σύνταγμα ότι στην περίπτωση που η σχετική διαδικασία αποβεί άκαρπη, και προκειμένου να αποφευχθεί η διάλυση της Βουλής, η εκλογή του να γίνεται από τον λαό.

Στο κεφάλαιο του βιβλίου μου του 1995 που προαναφέρθηκε, έκανα και μια σειρά προτάσεων για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Παραθέτω περιληπτικά ορισμένες από αυτές ως συμβολή στον διάλογο που θα γίνει για το θέμα αυτό:

  • Καθιέρωση της απλής αναλογικής ως πάγιου συστήματος διεξαγωγής των βουλευτικών εκλογών, των ευρωεκλογών, των δημοτικών και των περιφερειακών εκλογών.
  • Αποτελεσματικότερος τρόπος ελέγχου των πράξεων και παραλείψεων της εκάστοτε κυβέρνησης από τη Βουλή. Π.χ. υποχρέωση του πρωθυπουργού να απαντά κάθε εβδομάδα σε ερωτήσεις των αρχηγών των κομμάτων και των υπουργών να προσέρχονται και να απαντούν σε ερωτήσεις των βουλευτών.
  • Θέσπιση δημοψηφισμάτων για μείζονα θέματα τα οποία θα προτείνει ένας σημαντικός αριθμός πολιτών (π.χ. το 5% των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους) και υποχρέωση της κυβέρνησης να εφαρμόζει τις αποφάσεις του λαού.
  • Κατοχύρωση της πραγματικής ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης με επιλογή των επικεφαλής των Ανωτάτων Δικαστηρίων από πολυμελές αντιπροσωπευτικό σώμα αποτελούμενο από δικαστικούς, πανεπιστημιακούς, εκπροσώπους κομμάτων και κοινωνικών φορέων.
  • Συγκρότηση Εθνικού Συμβουλίου Εξωτερικής Πολιτικής και Αμυνας με μέλη τους αρχηγούς των κομμάτων της Βουλής (και όχι υπουργούς ή εκπροσώπους των κομμάτων) για τη χάραξη και εφαρμογή μιας εθνικής πολιτικής στα θέματα αυτά.
  • Συγκρότηση Εθνικών Συμβουλίων για τη διαμόρφωση εθνικής πολιτικής στα θέματα Παιδείας, Υγείας, Κοινωνικής Ασφάλειας και προστασίας της οικογένειας.

Θέσπιση ειδικών διατάξεων για την προστασία, τη συντήρηση και την προβολή της μοναδικής πολιτιστικής μας κληρονομιάς τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

* πρώην: αντιπροέδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Παίγνια με τον εκλογικό νόμο
Είναι κοινή παραδοχή ότι στη μεταπολιτευτική περίοδο της Ελληνικής Δημοκρατίας το εκλογικό σύστημα υπηρέτησε πολιτικές σκοπιμότητες και ιδιοτέλειες. Κατά συνέπεια δεν χρειάζεται ιδιαίτερη επιχειρηματολογία για...
Παίγνια με τον εκλογικό νόμο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Nα αλλάξουν Σύνταγμα και εκλογικός νόμος
Επί της ουσίας, η βάση μιας θεσμικά πρόσφορης εκλογικής μεταρρύθμισης πρέπει να είναι αναμφίβολα η απλή αναλογική (με μικρές εκλογικές περιφέρειες), διότι πράγματι έτσι μόνον διασφαλίζεται η ισοδυναμία της...
Nα αλλάξουν Σύνταγμα και εκλογικός νόμος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η «νέα ταυτότητα» του ΣΥΡΙΖΑ εκδόθηκε στις... κάλπες
Στις εκλογές, παρά τη νίκη της Ν.Δ., ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε σε ένα εναλλακτικό κόμμα εξουσίας, στο πλαίσιο ενός ενισχυμένου δικομματισμού. Κατά κάποιον τρόπο, στις κάλπες εκδόθηκε η «νέα ταυτότητα» του ΣΥΡΙΖΑ.
Η «νέα ταυτότητα» του ΣΥΡΙΖΑ εκδόθηκε στις... κάλπες
ΑΠΟΨΕΙΣ
H κομματική δημοκρατία μετά τις εκλογές
Mετά τις εκλογές της 7ης Ιουλίου 2019 και τα δύο κόμματα (δηλαδή η Ν.Δ. και ο ΣΥΡΙΖΑ) επιβάλλεται να ενεργοποιήσουν τον μηχανισμό του πολιτικού αναστοχασμού τους. Εάν γίνει κάτι τέτοιο, θα ωφεληθεί πολλαπλώς η...
H κομματική δημοκρατία μετά τις εκλογές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σκόρπιες σκέψεις το βράδυ των εκλογών
Οπως εκατομμύρια συνέλληνες, έτσι κι εγώ παρακολούθησα στην οθόνη τη γιορτή της δημοκρατίας, δηλαδή τις εθνικές εκλογές, την περασμένη Κυριακή. Με την εξής διαφορά: η οθόνη ήταν του υπολογιστή μου και το...
Σκόρπιες σκέψεις το βράδυ των εκλογών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αμνοκορδακισμοί, αλλιώς, συμβολισμοί των συμβόλων
Οι αμνοκορδακισμοί –το να θεωρούμε θύμα τον εαυτό και ταυτόχρονα να νοιώθουμε πληρότητα εαυτού καθώς μετέχουμε σε πολιτικές διαδικασίες μαζί με χιλιάδες άλλους‒ είναι σύμπτωμα πολιτικής που εκπλήσσει δυσμενώς...
Αμνοκορδακισμοί, αλλιώς, συμβολισμοί των συμβόλων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας