Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Για ένα Σύνταγμα χωρίς μνημόνιο

Για ένα Σύνταγμα χωρίς μνημόνιο

  • A-
  • A+

Καθώς η μνημονιακή εποχή συνοδεύτηκε ευθύς εξαρχής από μαζικές και συνεχιζόμενες μέχρι και σήμερα παραβιάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου, που καταπατήθηκαν εντελώς απροσχημάτιστα από τις κυβερνήσεις Γ. Παπανδρέου, Παπαδήμου, Σαμαρά και Τσίπρα, άρχισαν να αναπτύσσονται προβληματισμοί –ήδη από τις πρώιμες και θετικότατες εξεγέρσεις των αγανακτισμένων– σχετικά με τη δυνατότητα θέσπισης ενός ολότελα καινούργιου Συντάγματος, πέρα και έξω από την κλασική και συνήθη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης.

Το ζητούμενο ήταν –και παραμένει– το κατά πόσον θα μπορούσε να συσταθεί με εφικτό και άψογα δημοκρατικό τρόπο μια νομιμοποιημένη στη συνείδηση του λαού «Συντακτική Συνέλευση» που θα οδηγούσε στην ψήφιση ενός νέου Συντάγματος, αλλά και ποιο θα ήταν επί της ουσίας το περιεχόμενο ενός νέου καταστατικού χάρτη του Πολιτεύματος.

Με βάση την ιστορική εμπειρία αλλά και την ευρύτερη θεωρία του συνταγματικού δικαίου, δύο είναι οι βασικές προϋποθέσεις για να υπάρξει κοινωνική νομιμοποίηση και λαϊκή αποδοχή ενός τέτοιου ρηξικέλευθου εγχειρήματος:

η μία αφορά την ίδια την ενεργό και ζώσα πολιτικοκοινωνική πραγματικότητα, καθώς είναι σαφές ότι μια τέτοια πρωτοβουλία απαιτεί ιδιαίτερες συνθήκες ιστορικής τομής και ρήξης με την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων (κάτι που δεν συμβαίνει συχνά δηλαδή), ενώ η δεύτερη αφορά τον τρόπο παρέμβασης και έκφρασης του λαϊκού παράγοντα ώστε αυτός –και μόνο αυτός (ως πηγή κάθε εξουσίας)– να επικυρώσει τη ριζική αυτή θεσμική μεταβολή.

Υποστηρίζω ότι σήμερα συντρέχουν και οι δύο αυτοί όροι. Πράγματι, το σοκ που έχει επιφέρει στην κοινωνία η εκβιαστική ψήφιση νόμων, που όχι μόνο τινάζουν στον αέρα κάθε ψήγμα κοινωνικού κράτους (με τις χιλιάδες αυτοκτονίες, την απώλεια του ΑΕΠ ωσάν να επρόκειτο για πολεμική περίοδο, την έκρηξη της ανεργίας και της φτώχειας, την εγκληματική ληστεία σε βάρος της πρώτης κατοικίας χάριν της πληρωμής παράνομου και επονείδιστου χρέους, κ.λπ.), αλλά και η ίδια η ταπεινωτική διαδικασία θεσμοθέτησής τους (π.χ. χιλιάδες σελίδες νομοσχεδίων με ένα μόνο άρθρο, πρόχειρες μεταφράσεις αγγλόφωνων κειμένων που ετοίμαζε η τρόικα και τα επέβαλλε στους βουλευτές, καταιγισμός πράξεων νομοθετικού περιεχομένου κ.λπ.) αποδεικνύουν ότι έχει ήδη καταλυθεί κάθε έννοια κράτους δικαίου, ενώ λόγω και της σκληρής αστυνομικής καταστολής των σχετικών αντιδράσεων έχει προ πολλού ενεργοποιηθεί το Αρθρο 120 του Συντάγματος.

Ετσι, δεν χωράει καμία αμφιβολία ότι από νομικής και πολιτικής άποψης υπάρχει σαφώς το «έδαφος» για να θεμελιωθεί μια επανεκκίνηση της θεσμικής οργάνωσης της ελληνικής πολιτείας σε εντελώς νέο πλαίσιο. Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, οι διατάξεις του ισχύοντος Συντάγματος έχουν στην πράξη ήδη καταλυθεί μετά το 2010 και μάλιστα η κατάλυση αυτή εμβαθύνεται διαρκώς όταν, π.χ., με τους διάφορους δημοσιονομικούς «κόφτες», το Υπερταμείο ή την απώλεια κρατικού ελέγχου επί της φορολογικής αρχής καταρρακώνεται στον μέγιστο βαθμό η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας, χωρίς την ύπαρξη της οποίας δεν νοείται τυπικώς κανένα Σύνταγμα στον κόσμο.

Συνεπώς, όταν ένας ριζοσπαστικός αντιμνημονιακός πόλος προοδευτικών δυνάμεων διεκδικήσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να αποτινάξει το αυταρχικό και ανελεύθερο καθεστώς επιτροπείας, θα πρέπει να καταστήσει εκ των προτέρων σαφές ότι η Βουλή που θα προκύψει θα έχει χαρακτήρα «Συντακτικής Συνέλευσης» και ότι το συνταγματικό κείμενο που θα παραχθεί από τις εργασίες της θα τεθεί σε δημοψήφισμα για να εγκριθεί από τον λαό.

Τέλος, είναι αυτονόητο ότι οι βασικές διατάξεις του νέου Συντάγματος θα πρέπει να θωρακίζουν το πολίτευμα από μνημόνια, προβλέποντας την ακύρωση κάθε συναφθείσης αλλά και την απαγόρευση σύναψης κάθε νέας διεθνούς σύμβασης που θα μειώνει τα «κοινωνικά κεκτημένα» κάτω από το επίπεδο που είχαν πριν από την επιβολή του μνημονιακού ολοκληρωτισμού (2010), τη διαγραφή του απεχθούς χρέους, τη ρητή θέσπιση του μέσου της παύσης πληρωμών, την κοινωνικοποίηση του τραπεζικού συστήματος, καθώς και την ανάκτηση από το Δημόσιο όλης της έως τότε εκποιηθείσης δημόσιας περιουσίας.

*δικηγόρος και μέλους της Λαϊκής Ενότητας

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η βαριά και καθ’ υποτροπήν ανομία της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας
Σημείωνα στον πρώτο σχολιασμό των μέτρων του αναπτυξιακού νομοσχεδίου της Νέας Δημοκρατίας ότι οι συλλογικές συμβάσεις και η Διαιτησία του ΟΜΕΔ βρίσκονται και πάλι στο στόχαστρο της κυβέρνησης.
Η βαριά και καθ’ υποτροπήν ανομία της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θα βάλει το τρίτο Μνημόνιο τέλος στα Μνημόνια;
Είναι έτοιμη η κυβέρνηση να καταθέσει έναν εθνικό οδικό χάρτη εξόδου από την κρίση; Να αποδεχτεί αποφάσεις για το χρέος που μέχρι πρότινος απέρριπτε; Να εφαρμόσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις; Αν είναι έτοιμη...
Θα βάλει το τρίτο Μνημόνιο τέλος στα Μνημόνια;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ελληνική τραγωδία και η σημερινή… φάρσα
Μια απλή ματιά στις πολιτικές που εφαρμόζει σήμερα η κυβέρνηση Μητσοτάκη αρκεί για να πείσει ότι οι ίδιες ακριβώς συντηρητικές και νεοφιλελεύθερες πολιτικές, που οδήγησαν την Ελλάδα στην οικονομική κρίση, οι...
Η ελληνική τραγωδία και η σημερινή… φάρσα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το ελατήριο και οι κλόουν
Η σχέση μου με τη Φυσική παιδιόθεν ήταν αθλία. Το μόνο κομμάτι της που κάπως μου έγινε προσιτό ήταν η Μηχανική. Το οφείλω μάλλον σε έναν εξαίρετο φυσικό στο Γυμνάσιο που έκανε το μάθημα του στο εργαστήριο.
Το ελατήριο και οι κλόουν
ΑΠΟΨΕΙΣ
Καταργούνται οι κοινωνικές συσσωματώσεις
Η βίαιη μετατροπή του αυτοδιοικούμενου, σωματειακού χαρακτήρα ΚΕΘΕΑ σε κρατικό νομικό πρόσωπο με διορισμένη διοίκηση και άδηλη νομική φύση είναι κάτι παραπάνω από αντισυνταγματική.
Καταργούνται οι κοινωνικές συσσωματώσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα κατά (μνημονιακή) συνθήκη ψεύδη
Οπως όλοι οι δικομματισμοί δε, έχει θεμελιώδη προϋπόθεση μια κυρίαρχη συναίνεση. Στην περίπτωσή μας, λοιπόν, κέντρο αυτής της ισχυρής συναίνεσης είναι η παραδοχή πως «τα μνημόνια τελείωσαν».
Τα κατά (μνημονιακή) συνθήκη ψεύδη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας