Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ατολμος εκλογικός νόμος
EUROKINISSI

Ατολμος εκλογικός νόμος

  • A-
  • A+

Είναι εδώ και καιρό εμφανές ότι ο ισχύων εκλογικός νόμος έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του. Δεν απηχεί τις νέες πολιτικές ισορροπίες, όπως αυτές προέκυψαν από τις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις, ούτε φυσικά διασφαλίζει τη σταθερότητα ενός πολιτικού περιβάλλοντος, λόγος για τον οποίο ψηφίστηκε αρχικά το 2003, με εισηγητή τον τότε υπουργό Εσωτερικών κ. Σκανδαλίδη, και τροποποιήθηκε στη συνέχεια από την κυβέρνηση της Ν.Δ με εισηγητή τον κ. Προκόπη Παυλόπουλο.

Οι ίδιοι οι ψηφοφόροι ανέτρεψαν τη λογική του, με αποτέλεσμα ούτως ή άλλως να περάσουμε στην εποχή των συμμαχικών κυβερνήσεων.

Ακόμη κι αν δεχτούμε ότι η πρόταση της σημερινής κυβέρνησης για ένα νόμο που στην ουσία θα κατανέμει αναλογικά τις τριακόσιες έδρες της Βουλής, με την εξαίρεση των κομμάτων που λαμβάνουν κάτω από τρία τοις εκατό, κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, λαμβανομένου υπόψη του σημερινού πολιτικού χάρτη, δεν αίρεται το γεγονός των στρεβλώσεων και άρα της προβληματικής εκπροσώπησης κομμάτων και τοπικών κοινωνιών που απορρέουν από την εφαρμογή του προηγούμενου νόμου:

❶ Μπαίνει στις καλένδες η αναδιάρθρωση των εκλογικών περιφερειών, με αποτέλεσμα η χώρα να κατατμείται από τη μια σε μονοεδρικές, οχτώ τον αριθμό, μέχρι την υπερσυγκέντρωση που παρατηρείται στην Α’ και κυρίως στη Β’ Αθηνών. Αποτέλεσμα; Η διαφοροποίηση κριτηρίων επιλογής, η ανισότητα στη διακίνηση «πολιτικού χρήματος» και η ουσιαστική απαγόρευση ανάδειξης νέων πολιτικών στελεχών από τις τοπικές κοινωνίες.

❷ Δεν αίρεται η ανισοκατανομή των εδρών που προκαλεί ο ισχύων νόμος και κανείς δεν μπορεί να μας διαβεβαιώσει ότι δεν θα παρατηρηθούν και πάλι τα φαινόμενα εκλογικών περιφερειών όπου ένα κόμμα, συνήθως το πρώτο, υπερεκπροσωπείται και ένα άλλο, συνήθως το δεύτερο, στερείται της δυνατότητας εκλογής βουλευτή.

Το πρόβλημα δεν προέρχεται μόνον από την αναγκαιότητα κατανομής του «μπόνους», αλλά και από τη δέσμευση εδρών στις μονοεδρικές περιφέρειες. Πρόσφατο είναι το παράδειγμα της «καραμπόλας», που άφησε χωρίς εκπροσώπηση τη Νέα Δημοκρατία στη Ροδόπη, την Ξάνθη και ίσως την Κέρκυρα επειδή κέρδισε δύο μονοεδρικές (Λευκάδα και Ευρυτανία).

❸ Τη στιγμή που όλες οι δημοκρατικές χώρες έχουν επιλύσει το θέμα της ψήφου των κατοίκων εξωτερικού (στην Ευρώπη 25 χώρες παρέχουν δικαίωμα άσκησης εκλογικού δικαιώματος είτε στη χώρα αποδημίας είτε διά επιστολικής ψήφου), στην Ελλάδα παραμένουμε προσκολλημένοι στις εμμονές μας, μη τολμώντας να νομοθετήσουμε το αυτονόητο.

Ενας πολίτης που είναι εγγεγραμμένος στα δημοτολόγια, διαθέτει πολλές φορές περιουσία στη χώρα καταγωγής του, πληρώνει φόρους για την περιουσία αυτή και είναι Ελληνας πολίτης, στερείται του δικαιώματος ψήφου. Δυστυχώς οι λόγοι δεν είναι μόνο τεχνικοί, η σύγχρονη τεχνολογία αυτά τα έχει επιλύσει, αλλά ιδεοληπτικοί. Στην πράξη είναι κοντόφθαλμοι, γιατί η ιστορία έχει αποδείξει ότι τα πάντα ανατρέπονται.

❹ Αν και το θέμα της «κυβερνησιμότητας» δεν θα έπρεπε να απασχολεί κόμματα και πολίτες σε μια χώρα ώριμη για Δημοκρατία και άρα πολιτικούς σχηματισμούς ώριμους για συνεργασίες προγραμματικού χαρακτήρα (να θυμίσουμε πως στη Γερμανία μετά τις τελευταίες εκλογές τα δύο μεγάλα κόμματα συζητούσαν επί δύο μήνες για τον σχηματισμό κυβέρνησης και στο τέλος εξέδωσαν έναν τόμο 400 σελίδων, τον οποίο και συνυπέγραψαν, ως πρόγραμμα τετραετίας), εντούτοις θα έπρεπε να προβλεφθεί ή καλύτερα να διασφαλιστεί ότι η προσφυγή στις κάλπες και άρα η διάλυση της Βουλής είναι το έσχατο μέσο για να αντιμετωπιστούν οι διαφωνίες των κομμάτων και επομένως η «ακυβερνησία».

Οριστική λύση στο πρόβλημα θα έδινε βέβαια μόνο η πρόβλεψη σε επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση. Η χώρα πάντως δεν γίνεται να βρίσκεται συνεχώς σε προεκλογική περίοδο, ούτε οι εκλογές αποτελούν την ενδεδειγμένη λύση πριν από την εξάντληση της κοινοβουλευτικής περιόδου.

❺ Τέλος, διακινδυνεύω την εξής παρατήρηση: Το θέμα της εκπροσώπησης του συνόλου του πληθυσμού δεν επιλύεται με την υποχρεωτική συμπερίληψη γυναικών κατά το ένα τρίτο στα ψηφοδέλτια των κομμάτων. Είναι τραγελαφικές οι περιπτώσεις, ακόμη και στα «μεγάλα» κόμματα, προσπαθειών τήρησης της σχετικής νομοθεσίας και υποτιμητικός ο τρόπος που «κλείνουν» τα ψηφοδέλτια για το πολιτικό μας σύστημα, τους θεσμούς και κυρίως για τις ίδιες τις γυναίκες.

Η κυβέρνηση κατόρθωσε να εκτρέψει μερικώς την πολιτική ατζέντα θέτοντας στο τραπέζι την αλλαγή του εκλογικού νόμου. Μπορεί, όπως ακούγεται, να ικανοποιεί ένα μεγάλο κομμάτι ψηφοφόρων που φαντάζεται ότι με αυτή τη μορφή απλής αναλογικής τα πράγματα θα είναι καλύτερα. Στην ουσία όμως δεν ανοίγει καμία συζήτηση. Δεν εγκύπτει στο πρόβλημα, απλά το μεταθέτει στους επόμενους.

Συνήθως όμως οι χειρισμοί των κυβερνήσεων που καταθέτουν και ψηφίζουν εκλογικούς νόμους στρέφονται στο τέλος εναντίον τους. Γιατί οι προβλέψεις αφορούν υπολογισμούς, επόμενης ή μεθεπόμενης εκλογής, μικροκομματικών σκοπιμοτήτων και συμφερόντων. Φαίνεται όμως ότι η ασθένεια αυτή είναι ανίατη για ολόκληρο το πολιτικό φάσμα.

* ειδικός εμπειρογνώμονας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Δημοσίου Δικαίου. Διετέλεσε γενικός γραμματέας στα υπουργεία Εσωτερικών, Δημόσιας Τάξης και Ανάπτυξης

ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκλογικός νόμος και συνταγματική αναθεώρηση
Λύνοντας ένα πολιτικό πρόβλημα της τρέχουσας συγκυρίας μέσω της αναθεώρησης μιας επιτυχημένης συνταγματικής διάταξης, ενδεχομένως να δημιουργούμε προβλήματα που δεν προβλέπουμε τώρα και δεν μπορούμε να...
Εκλογικός νόμος και συνταγματική αναθεώρηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αναθεώρηση του Συντάγματος ως εργαλείο κατάργησης του εκλογικού νόμου
Ο ισχύων εκλογικός νόμος που προσομοιάζει σε σύστημα απλής αναλογικής δεν εφαρμόστηκε στις εκλογές της 7 Ιουλίου, αλλά θα πλαισιώσει τις προσεχείς εκλογές, ακόμη και αν έχει εν τω μεταξύ τροποποιηθεί από τη...
Η αναθεώρηση του Συντάγματος ως εργαλείο κατάργησης του εκλογικού νόμου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αμνοκορδακισμοί, αλλιώς, συμβολισμοί των συμβόλων
Οι αμνοκορδακισμοί –το να θεωρούμε θύμα τον εαυτό και ταυτόχρονα να νοιώθουμε πληρότητα εαυτού καθώς μετέχουμε σε πολιτικές διαδικασίες μαζί με χιλιάδες άλλους‒ είναι σύμπτωμα πολιτικής που εκπλήσσει δυσμενώς...
Αμνοκορδακισμοί, αλλιώς, συμβολισμοί των συμβόλων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Διχαζόμαστε για το ποιος διχάζει!
Θα ήταν λάθος και άδικο να επιρρίψουμε την ευθύνη στον «λαό». Διότι η σχέση πολιτικών και ψηφοφόρων είναι αμφίδρομη και περίπλοκη. Νομίζω όμως ότι πρέπει κάπου κάπου να κοιταζόμαστε όλοι στον καθρέφτη. Ναι, οι...
Διχαζόμαστε για το ποιος διχάζει!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η αόρατη ιδεολογία
Τον παλιό καλό καιρό, η πιο αξιόπιστη και ίσως η μοναδική καταγραφή των πολιτικών μας πεποιθήσεων ήταν οι εκλογές. Εκτοτε πολλά άλλαξαν χάρη στην τεχνολογία. Σήμερα οι εταιρείες δημοσκοπήσεων στήνουν συνεχώς...
Η αόρατη ιδεολογία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ευρώπη και καγκελαρία τού τεφλόν
Σήμερα -γράφει ο Ανχάιερ- οι Γερμανοί φαίνεται να έχουν υιοθετήσει αυτόν τον τίτλο για τη χώρα τους και σίγουρα για την καγκελάριο. Κάθε κριτική που μπορεί να εκτοξευτεί για τις πολιτικές της Γερμανίας δεν...
Ευρώπη και καγκελαρία τού τεφλόν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας