Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Γιατί είχαν αυταπάτες;
EUROKINISSI/ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ

Γιατί είχαν αυταπάτες;

  • A-
  • A+

Νομίζω πως κανείς δεν θα διαφωνήσει με την άποψη ότι για όσα λέμε ή κάνουμε υπάρχει πάντα κάποιος λόγος που μας οδηγεί στο να πούμε ή να κάνουμε κάτι. Κατά συνέπεια, όταν παραδεχτούμε ένα λάθος μας, παραδεχόμαστε επίσης, είτε το θέλουμε είτε όχι, ότι και το σκεπτικό που κατέληξε σε αυτό ήταν επίσης λανθασμένο.

Οταν ο Αλ. Τσίπρας από το βήμα της Βουλής παραδέχτηκε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έτρεφε αυταπάτες, οι αντίπαλοί του ανέκραξαν ότι στην ουσία ο πρωθυπουργός δικαίωσε αναδρομικά την κριτική εκείνων που το κόμμα του είχε χαρακτηρίσει «ταγματασφαλίτες» και «γερμανοτσολιάδες» (μεταξύ άλλων). Και ώς εδώ η αντιπολίτευση είχε μάλλον δίκιο.

Αν όμως μιλήσουμε με όρους πλεονεκτήματος –αυτό δεν κάνουμε πάντα στην πολιτική;– η εικόνα αλλάζει. Διότι δεν αποκλείεται η παραδοχή του λάθους να ευνοήσει σε τελική ανάλυση την κυβέρνηση, επειδή έτσι αποσιωπάται ή συγκαλύπτεται το ιδεολογικό του υπόβαθρο.

Για να πιάσουμε το νήμα από την αρχή, για «αυταπάτες» είχε μιλήσει πρώτος ο Γ. Βούτσης.

Σίγουρα ο όρος δεν επιλέχθηκε τυχαία αλλά κατόπιν ώριμου επικοινωνιακού προβληματισμού, στη βάση της κοινότοπης αρχής ότι αν δεν μπορείς πια να αρνηθείς κάτι –και ποιος μπορεί να αρνηθεί την κωλοτούμπα του τρίτου μνημονίου;– τότε ο μόνος τρόπος να περιορίσεις τη χασούρα είναι να το ομολογήσεις. (Αυτά ως προς τη «λεβεντιά» που μερικοί απέδωσαν στον ΣΥΡΙΖΑ επειδή παραδέχτηκε το λάθος του.)

Εδώ πρέπει να σταθούμε αναλογιζόμενοι ότι συχνά στην πολιτική δεν βλέπουμε το πραγματικό παιχνίδι γιατί αυτό παίζεται σε άλλο γήπεδο. Προσπαθώ να πω ότι ενώ η αντιπολίτευση θριαμβολογούσε, το επικοινωνιακό επιτελείο του ΣΥΡΙΖΑ, με μια κίνηση που δεν μπορώ παρά να θαυμάσω, χτύπησε με έναν σμπάρο δυο τρυγόνια.

Πρώτο τρυγόνι: απέδωσε το λάθος σε απλές «αυταπάτες», αποκλείοντας έμμεσα το ενδεχόμενο να οφείλεται σε άλλες αιτίες, λιγότερο κολακευτικές.

Και δεύτερο τρυγόνι: έπειτα από αυτή την έκρηξη ειλικρίνειας και αυτοκριτικής από τον ίδιο τον πρωθυπουργό, το θέμα έκλεισε. Ας βρούμε κάτι άλλο να συζητήσουμε και να τσακωθούμε.

Διαβάζοντας τις εφημερίδες και μιλώντας με φίλους έχω αντιληφθεί ότι αυταπάτες δεν είχε μόνο η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Εδώ και καιρό συναντώ ανθρώπους –εννοώ απλούς ψηφοφόρους και ενίοτε στελέχη του κόμματος– που κατά το κοινώς λεγόμενο τους έχει φύγει ο τσαμπουκάς.

Αντί για αγωνιστικές μεγαλοστομίες και περιφρόνηση για τους δαιμονοποιημένους αντιπάλους τους δηλώνουν, πότε ρητά και πότε υπόρρητα, από προβληματισμένοι μέχρι απογοητευμένοι, παραδέχονται τα λάθη που έγιναν και γενικά αποφεύγουν να αναφερθούν σε κάποια πράγματα για τα οποία, μέχρι πρότινος, δεν έβαζαν γλώσσα μέσα.

Αυτό το μούδιασμα συνόψισε με υποδειγματική ακρίβεια και εντιμότητα η Βασιλική Κατριβάνου όταν ανακάλυψε όχι μόνο το χάσμα ανάμεσα στις προεκλογικές υποσχέσεις και τη μετεκλογική πραγματικότητα –ο κόσμος το ’χει τούμπανο– αλλά και κάτι άλλο, απείρως πιο σημαντικό: ότι δεν μπορεί να σκεφτεί μια αξιόπιστη εναλλακτική.

Νομίζω ότι όσοι δεν δέχονται ότι η εναλλακτική λύση υπάρχει και είναι η νεοφιλελεύθερη συνταγή, οφείλουν να πιστεύουν -ή τουλάχιστον να ελπίζουν- ότι η Αριστερά θα τη βρει. Οσο επώδυνο και να αποδειχθεί το ψάξιμο. Για να τη βρει όμως, θα πρέπει οι αριστεροί να συνειδητοποιήσουν ότι η ομολογία για αυταπάτες όχι μόνο δεν αρκεί, αλλά ίσως γίνεται εκ του πονηρού για να μην τεθεί το επόμενο ερώτημα: γιατί τις είχαμε;

Κάποιες απαντήσεις έχουν ήδη δοθεί. Μήπως βιαστήκαμε εκβιάζοντας εκλογές ενώ θα ήταν προτιμότερο να περιμένουμε να πέσει η κυβέρνηση Σαμαρά αφού θα είχε περάσει τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούν εκβιαστικά οι δανειστές; Μήπως συνέβαλε η απειρία και γενικότερα η έλλειψη τεχνογνωσίας που απαιτεί η διακυβέρνηση μιας χώρας;

Μήπως η συγγνωστή αισιοδοξία του ανατροπέα υποτίμησε τις δυσκολίες;

Ολα αυτά και κάμποσα παρόμοια βρίσκουν στόχο. Θα έλεγα όμως ότι είναι η πιο ανώδυνη εκδοχή της αναστοχαστικής αμφισβήτησης που απαιτεί μια ριζική αυτογνωσία επειδή αποσιωπούν πολύ πιο δυσάρεστες ερμηνείες και καμουφλάρουν κίνητρα λιγότερο ευγενή.

Για παράδειγμα, η Ιστορία μάς διδάσκει ότι το κυνήγι της εξουσίας, ακόμα κι από εκείνους που -στην αρχή τουλάχιστον- πραγματικά πιστεύουν ότι το κάνουν για να ανατείλει επιτέλους ο ήλιος της δικαιοσύνης, κρύβει μέσα του το σκουλήκι της εξουσιολαγνείας. Μήπως η ευρύτατα διαδεδομένη αριστερίστικη άποψη ότι το πρόβλημα της Αριστεράς ήταν η έλλειψη αγωνιστικότητας αποδείχθηκε αφελής;

Μήπως η λογική του μείζονος και του ελάσσονος χρησιμοποιήθηκε –δεν ήταν η πρώτη φορά– για να εκλογικευτούν επιλογές όπως η σύμπραξη με τον Καμμένο ή η αλίευση «δυσαρεστημένων» χωρίς να ενδιαφερθεί κανείς γιατί δυσαρεστήθηκαν;

Μήπως μερικές φορές στον λόγο της Αριστεράς εμφιλοχωρεί μια δυσανεξία στην κριτική και μια τάση προς την αλαζονεία που τρέφεται από την πεποίθηση ότι μόνο οι αριστεροί έχουν πρόσβαση στην πραγματικότητα ενώ όλοι οι άλλοι την προσλαμβάνουν μέσα από τα παραμορφωτικά ιδεολογικά γυαλιά τους;

Δεν ξέρω τι από όλα αυτά ισχύει και σε ποιον βαθμό. Αξίζει όμως να το ψάξουμε. Και για να το κάνουμε, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι το καίριο ερώτημα δεν είναι αν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε αυταπάτες, αυτό απαντήθηκε ήδη, αλλά γιατί τις είχε.

Κλείνοντας, υπενθυμίζω τη λαϊκή ρήση ότι από τότε που βγήκε το παρντόν χάθηκε το φιλότιμο.

ΑΠΟΨΕΙΣ
ΜέΡΑ25: Όταν «ξαναζεσταίνουν» παλιές «συνταγές» ψευτοαριστερής διαχείρισης των μνημονίων
«Αυτή η νύχτα κράτησε πολύ...» Αυτό είναι ένα από τα βασικά συνθήματα του «ΜέΡΑ25», το οποίο και προβάλλει ιδιαίτερα ενόψει και των επερχόμενων εκλογών.
ΜέΡΑ25: Όταν «ξαναζεσταίνουν» παλιές «συνταγές» ψευτοαριστερής διαχείρισης των μνημονίων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το ΜέΡΑ25 (και DiEM25) μέσα από το καταστατικό και το πρόγραμμά του
Ο συντάκτης του κειμένου είναι φανερό ότι αγνοεί ή αποσιωπά όχι μόνο την ευρωπαϊκή και ελληνική ιστορία του 20ού αιώνα, ιδιαίτερα της Αριστεράς, αλλά και τα σύγχρονα διεθνικά / διευρωπαϊκά κινήματα.
Το ΜέΡΑ25 (και DiEM25) μέσα από το καταστατικό και το πρόγραμμά του
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι εμβληματικές μεταρρυθμίσεις και η σιωπή των αμνών
Θα περίμενε κανείς οι αστοί διανοούμενοι να υπηρετούν με τον δικό τους τρόπο τις πανανθρώπινες αξίες. Σήμερα, η σιωπή των αμνών. Αφωνία και λήθη στις παλιές αξίες, λαλίστατοι απέναντι στον κοινό εχθρό, την...
Οι εμβληματικές μεταρρυθμίσεις και η σιωπή των αμνών
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Αχαλίνωτος φανατισμός
Οποιος παρακολουθεί συστηματικά (χαρά στο κουράγιο του) τις ενημερωτικές εκπομπές των ιδιωτικών τηλεοπτικών καναλιών -δεν είναι δα και πολλές, σχεδόν...
Αχαλίνωτος φανατισμός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στη σκιά του Παρνασσού
Στην κορφή του Παρνασσού βασίλευε ένας κέδρος. Και στα πόδια του βουνού, στη σκιά η Αγόριανη. Στον τόπο αυτόν γεννήθηκε και ανδρώθηκε ο άνθρωπος που συνδέει τον Αρη Βελουχιώτη με τον καπετάν Διαμαντή....
Στη σκιά του Παρνασσού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι εκλογές σε έναν κόσμο που καταρρέει
Χειραγώγηση, αναξιοπιστία, ανασφάλεια: τα υλικά για ένα τερατώδους ισχύος εκρηκτικό μείγμα που μπορεί να κονιορτοποιήσει τις σημερινές δομές της πολιτικής εξουσίας.
Οι εκλογές σε έναν κόσμο που καταρρέει

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας